Ad Valvas 1998-1999 - pagina 313

AD VALVAS 14 JANUARI 1999

PAGINA 5

/

Ondenvijs op VU beetje beter door evaluaties studenten Docenten scoren gemid d eld een ruime zeven Studenten aan de VU leveren al jarenlang braaf hun evaluatieformulieren in na een schriftelijk tentamen. Maar trekken docenten zich iets aan van die oordelen? Willem van Os weet het antwoord. Hij promoveert op een onderzoek naar de evaluaties. wordt geëvalueerd . De d aarop volgen­ de keren zijn d e verbeteringen d uid e­ lijk mind er." "Je moet geen wonderen verwachten van schriftelijke evaluaties van het Van Os geeft onmid d ellijk een hele­ onderwijs", zegt Willem van Os, boel argumenten om zijn uitspraak te medewerker van het Ond erwijsad vies­ relativeren. "Ik kan natuurlijk alleen bureau van de vu. Hij kan het weten, ­maar iets zeggen over vakken d ie het­ want hij promoveert d insd ag 19 janu­ zelfde zijn gebleven. Het kan zijn d at ari op een onderzoek naar De bruik­ op grond van een evaluatie is besloten baarheid en ejfectiviteit van studenten­ het vak op een and ere manier te oordelen over het onderwijs. geven, bijvoorbeeld d oor het in twee Dankzij het materiaal dat het Ond er­ onderdelen te splitsen. Dan is het niet wijsadviesbureau in de loop d er jaren meer te vergelijken met voorgaand e verzamelde, kon Van Os zijn proef­ gegevens, maar had d e evaluatie wel schrift schrijven. De eerste evaluaties effect." vonden als experiment al begin jaren Van Os denkt d at d e impact van d e zeventig plaats, maar ze raakten pas evaluaties groter kan zijn. "Ik pleit echt ingeburgerd mid d en jaren tach­ ervoor d at d e evaluaties van d ocenten tig. Een reden was de toenemend e een rol spelen bij d e functioneringsge­ aandacht voor de stud ierend ementen sprekken. Dat gebeurt nog te weinig. van opleidingen en voor de kwaliteit De prestaties op het gebied van lesge­ van het onderwijs. Bovend ien kwamen ven en de inspanningen d ie een in die tijd d e landelijke visitaties van docent levert om het ond erwijs te ver­ de grond waardoor d e opleid ingen beteren, horen een rol te spelen in het iedere vijf jaar een overzicht moeten carrièrebeleid. Docenten van wie het geven van wat ze moeten d oen om d e onderwijs als redelijk word t beoor­ kwaliteit van de opleiding te garand e­ deeld, hebben nu weinig redenen waf ren. extra's te d oen om het nog beter te maken." Aan de vu is het al zo'n tien jaar gebruikelijk d at stud enten bij schrifte­ Beter gebruiken lijke tentamens een evaluatieformulier over de docent en het gegeven ond er­ Van Os ziet een tweed e manier om d e wijs invullen. Van Os is al die jaren uitkomsten van evaluaties beter te nauw betrokken geweest en gebleven gebruiken. "Uit and er ond erzoek bij het opzetten van het evaluatiesys­ blijkt d at het effect van evaluaties gro­ teem. "Ik wil niet zeggen d at het sys­ ter is als het gepaard gaat met een teem aan de vu echt uniek is, maar in consultatie. Dat betekent d at d e een aantal opzichten wijken we af van docent niet sec de uitkomsten op een andere universiteiten, voor zover die papiertje krijgt, maar ook tekst en uit­ überhaupt al systematisch evalueren." leg. En tips hoe gesignaleerd e proble­ Het bijzondere van het vu­systeem men kunnen word en opgelost. Dit bestaat uit een gestand aard iseerd e kan heel goed samen met coUega­ vragenlijst. "Door bij alle cursussen docenten plaatsvind en." over een reeks van jaren d ezelfd e vra­ Ook juicht hij het toe d at opleid ings­ genlijst te gebruiken, kunnen we de commissies d e resultaten van de eva­ resultaten onderling vergelijken en kij­ luaties bespreken en bekijken of er ken of er iets verbetert. And ere instel­ redenen zijn het ond erwijsprogramma lingen gebruiken telkens and ere vra­ aan te passen. Dit gebeurt op steed s gen. Dat levert wel veel specifieke meer faculteiten. Het komt echter ook informatie op, maar het is niet moge­ voor dat d e uitkomsten van d e evalu­ lijk de gegevens aan elkaar te relate­ aties als strikt vertrouwelijke informa­ ren", aldus Van Os. Op d e vu ver­ tie wordt gezien waar alleen d e schilt het evaluatiesysteem enigszins betreffende d ocent over mag beschik­ per faculteit. Soms worden alle vak­ ken. ken ieder jaar geëvalueerd, soms bij Wat Van Os betreft hoeven d e evalu­ toerbeurt om de zoveel jaar. aties geen jaarlijks terugkomend e for­ maliteit te zijn. "Het gaat me meer Kwaliteit om de kwaliteit dan d e kwantiteit. Ik zie liever dat bestaande vakken om d e De centrale vraag is natuurlijk of het zoveel jaar een evaluatie krijgen met vu­systeem werkelijk helpt d e kwali­ veel aandacht voor de nazorg en teit van het onderwijs te verbeteren. Van Os is opvallend eerlijk in zijn ant­ mogelijke verbeteringen, d an d at elk jaar een stapel formulieren routinema­ woord. "Het helpt een beetje en d e tig wordt d oorgewerkt. Bij nieuwe of meeropbrengst van d e evaluaties neemt af naarmate het betreffend e vak sterk veranderde vakken en nieuwe docenten ligt dat natuurlijk and ers. meerdere jaren achter elkaar d oor Juist dan is een evaluatie een goed dezelfde docent wordt gegeven. De middel om te kijken of alles naar wens grootste verbetering in de scores zien verloopt." we als het vak voor d e tweede keer Dirk de H o o g

Ingezonden Mededeling

il

,*^9^

T '"'•^ T> h*JI?^'

i

Uit d e gegevens komt ook naar voren d at stud enten 'leuk en makkelijk' niet per d efinitie hoog waarderen. Zo zijn d e vakken statistiek en algemeen wijsgerige vorming die bij nagenoeg alle opleidingen aan de vu voorkomen niet d e po­ pulairste vakken bij de meeste studenten. JVlaar dat speelt bij de beoordeling van d e d ocen­ ten geen rol. "Stud enten zijn goed in staat d e eigen interesse en d e prestaties van d ocenten te scheiden. Ze geven prima aan wat ze een goed e en een slechte docent statistiek vin­ den. Ook iemand d ie statistiek geeft, kan d ocent van het jaar worden als hij of zij het goed doet." l A s studenten niks aan het val< vinden, zijn ze toch goed in staat te oordelen of De promovendus heeft nog een iemand goed of slecht lesgeeft, weet promovendus Van Os. 'Ook iemand wel een tip voor een d ocent die statistiek geeft, kan docent van het jaar worden.' Yvonne Compier - AVC/VU die het zover wil brengen. "Natuurlijk hebben stud enten liever een vlotte, leuke, docent d an de ene student een d ikke onvold oend e twintig jaar terug. Natuurlijk loopt er iemand d ie saai voor het schoolbord geeft en d e andere geweldig tevred en hier en d aar iemand rond waarvan staat te mompelen. Maar d ocenten is." bijna ied ereen weet d at het nooit wat moeten weer niet te ver d oord raaien. wordt met het geven van ond erwijs. Echt heel slecht ond erwijs kom je vol­ Als je alleen maar leuk en populair JVIaar dat is echt een hele grote uit­ gens Van Os op een universiteit nau­ probeert te doen, maar d e stud enten zondering. Dat het ond erwijs op d e welijks nog tegen. "De afgelopen, het gevoel hebben niets van je te universiteit over de hele linie slecht is, tien, vijftien jaar is de aand acht voor leren, hoef je niet op een hoge beoor­ is zo langzamerhand een karikatuur de kwaliteit van het universitaire deling te rekenen. Stud enten vind en die vooral d oor d e buitenwereld in onderwijs in mijn ogen sterk toegeno­ niet d at ze hier komen om vermaakt stand word t gehoud en. Misschien d at men. De waardering d ie d ocenten te worden, maar om wijzer te word en. de evaluaties d aarom maar kleine ver­ ervoor hebben ook. Tegenwoordig is Anders gaan ze wel naar Youp van 't beteringen laten zien. Gemiddeld ligt het echt niet vreemd meer als je een Hek." het ond erwijs al op een redelijk peil. didactische cursus volgt. En kijk eens Het niveau kan alleen nog maar met naar d e kwaliteit van d e stud iegid sen, Door d e bank genomen heeft Van Os kleine beetjes vooruit gaan." de indruk d at stud enten red elijk tevre­ de readers en d e syllabi. Dat ziet er den zijn over het ond erwijs d at ze krij­ toch allemaal veel beter uit d at tien. gen en de docenten d ie het verzorgen. "Echt heel negatieve uitkomsten van 2e evaluatie vu-gemiddelde I e evaluatie evaluaties zijn een grote uitzond ering. van alle evaluaties van een vak van een vak De scores liggen meestal tussen d e 3.48 3.55 Presentatie 3.57 drie en d e vier op het vijipuntsschaal­ 3.53 3.56 Cursusinhoud 3.57 tje en d an meer richting vier d an d rie. 3.36 3.43 Tentamen 3.41 Gemiddeld kan je bij wijze van spre­ Zwaarte van een vak 3.43 3.33 3.36 ken zeggen dat het ond erwijs en d e 3.70 3.59 3.65 Docentbeoordeling docenten van d e vu zo'n zeveneneen­ Cursusbeoordeling 3.53 3.45 3.52 half krijgen. Opvallend is bovendien dat stud enten het d oorgaans red elijk Scores op schaal van minimaal X tot maximaal 5. met elkaar eens zijn. Zeld en zie je dat

^Studenten meer betrekken bij evaluaties'

•' ' •''': ""iiStO^SJBÉ, het andere sindvi

iBPHieg

ti?i; t een esiMsne

Ejvaarweike krachten j | met één e n t ó e a t a e kan tosraate p op de Prwter Gambk öuaness Ceurs« voor Belgisdie »n '\

Van Os onderzocht eveneens of studenten in staat zijn een eerlijk oord eel over het ond er­ wijs en de docent te geven. Zijn conclusie is dat stud enten het heel redelijk d oen. "Ik krijg vaak te horen d at stud enten die een slecht cijfer halen wel automatisch een negatief oor­ deel over de docent en het vak zullen geven. Maar d at ligt heel genuanceerd. Stud enten beoordelen vooral over wat ze zelf geleerd d enken te hebben bij het vak. Ze zijn meestal reëel genoeg om voor een eventuele onvold oend e niet d e schuld aan d e d ocent te geven, maar het bijvoorbeeld te wijten aan te weinig voorbereid ing." Wel blijkt uit d e evaluaties d at veel aandacht nod ig is voor het samenstellen van goed e tenta­ mens. De stud enten vind en gemiddeld d e toetsen het minst goede onderdeel van het onderwijs. Volgens hen zijn d e tentamens lang niet altijd een redelijke afspiegeling van wat ze geleerd hebben en werkelijk weten. Soms geven ze aan d at de tentamens helemaal niet overeenkomen met d e ver­ wachtingen d ie gewekt zijn op de colleges.

f4ederteJ«lse sti4<lentem tm «inJefce «ogelijfchK^J om fesftrtiste ffiaken met alle fiicötten van r^ffil-en consumentenmarketing. Selvoör meerinforBistifof e«n inschrijfforroulierCaTOBnevati <ter Knijff op i 01O28634SO, o f e - m a i t i w s c o u r s e f i y m ^ p g . ' " -

,,

,

"Ik vind schriftelijke eval uaties van het ondervyijs erg belangrijk en ben er dan ook voor dat ze bij elk college ieder jaar plaatsvinden. Maar studenten moeten ook op een actievere manier bij de eval uatie betrokken worden", zegt Machteld Kruidenier. Ze is niet alleen voorzitter van de studentenvakbond SRVU, maar ook lid van de facul taire commissie die bij haar opl eiding Nederl ands de eval uaties bege­ leidt. "Ik ben ervoor dat de uitkomsten van de eval uaties worden besproken op een terugkomuurtje. Studen­ ten kunnen dan beter aangeven waar in hun ogen precies de zwakke plekken zitten. Bovendien horen studenten dan wat er met hun opmerkingen gebeurt." Kruidenier vertel t dat het erg per facul ­ teit verschilt wat tnet de eval uaties gebeurt. Soms verdwijnen ze in een diepe l a, soms gaan opl ei­ dingscommissies er actief mee aan de sl ag. Volgens haar kleven er beperkingen aan de schrifte­

lijke standaardevaluaties. "Studenten kunnen in feite al l een hun docenten onderl ing vergeUjken. Ze zijn geneigd het gemiddel de niveau wat ze voorge­ schoteld krijgen al s norm te nemen. Al l een docen­ ten die duidel ijk minder presteren, krijgen een l age­ re waardering. Maar wie zegt dat die gemiddel de docenten goed genoeg zijn? De meeste studenten hebben nooit ergens anders gestudeerd. Dus kun­ nen ze het gemiddel de niveau niet vergel ijken." Ook om die reden wil ze studenten actiever bij eva­ luaties betrekken. "Al s je met studenten doorpraat over het onderwijs zien ze vaak een hoop mogel ijk­ heden om het beter te maken. Bij mijn opl eiding Nederlands bestaan kl ankbordgroepen. Dat is een clubje studenten dat regelmatig met de docent de colleges doorspreekt. Mijns inziens geeft dat een belangrijke aanvul l ing op de schriftel ijke eval uaties. Zo'n systeem kan ik andere facul teiten van harte aanbevelen." (DdH)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen