Ad Valvas 1998-1999 - pagina 49

PAGINA 3

AD VALVAS 10 SEPTEMBER 1998

Universiteiten zoeken heil bij bedrijfsleven

I k leer studenten keuzes maken' Geneeskunde docent prof.dr. Theo de Vries wint onderwijsprijs

Vervolg

" D e studenten m o e s t e n duidelijk w e n n e n aan mijn aanpak, m a a r ik heb de indruk dat h e t z e a a n spreekt", zegt prof.dr. T h e o de Vries. D e docent farmacotherapie bij de faculteit der geneeskunde kreeg afgelopen m a a n d a g bij de opening van het a c a d e m i s c h e jaar de vu-onderwijsprijs 1998 o v e r h a n digd. Hoewel prof.dr. T h . P . G . M de Vries pas twee jaar aan de vu werkt, is het toch niet zo vreemd dat hij gelijk de onderwijsprijs wint die een studentenjury jaarlijks mag toekennen. "Bij mijn aanstelling was het vernieuwen van het onderwijs in het vak farmacotherapie expliciet één van de geformuleerde doelstellingen. Mijn ervaring en kwaliteiten op het gebied van het onderwijsgeven, hebben een belangrijke rol gespeeld bij mijn benoeming tot hoogleraar. In mijn vorige baan aan de universiteit van Groningen was ik al druk bezig geweest met het ontwikkelen van het onderwijs op mijn vakgebied." Farmacotherapie is een relatief nieuw vak dat steeds belangrijker wordt. "Het voorschrijven van geneesmiddelen door huisartsen, want dat IS farmacotherapie, faijgt meer aandacht. En niet voor niets. Er komen steeds meer geneesmiddelen op de markt, die een specifiekere en krachtiger werking, en ook bijwerkingen, hebben. D e arts moet dus steeds meer weten en moeilijkere keuzes kunnen maken. Bovendien is de druk groot om ook op de financiële kanten te letten bij het uitschrijven van recepten. De kosten voor de gezondheidszorg mogen immers niet te veel stijgen." De Vries legt uit dat het onderwijs in de geneeskunde traditioneel uit een theoretisch en een praktisch deel bestond. Eerst moesten studenten kennis opdoen, om die daarna pas in de praktijk te leren toepassen. "Die aanpak werkt niet meer voor mijn vakgebied. Het is nagenoeg ondoenlijk om alle bestaande geneesmiddelen uit het hoofd te leren. In Nederland zijn het nog maar achtduizend middelen, in Frankrijk zijn al tachtigduizend verschillende preparaten op de markt. Daarbij komt dat de vernieuwing en verandering van geneesmiddelen snel gaat. Bij ongeveer de helft van de middelen waar mee de studenten kennismaken is tegen de tijd dat ze afstuderen al weer iets veranderd." De Vries heeft daarom het concept van 'leren leren' toegepast binnen zijn onderwijs. "Studenten moeten zelf in staat zijn hun kennis op peil te houden. Daarom moeten ze weten hoe ze aan

Rector magnificus prof.dr. Taede Sminia (rechts) reikt de onerwijsprijs uit aan prof. dr. Theo de Vries.

Peter Wolters - AVC/VU

informatie kunnen komen en hoe ze daaruit kunnen selecteren wat relevant voor ze is." In de praktijk betekent dit dat studenten al in het tweede jaar gevallen krijgen voorgelegd van patiënten, voor wie ze op grond van de diagnose een behandeling moeten bedenken. D e resultaten van de groepjes worden op een responsiecollege besproken. Ook krijgen de studenten met 'levende patiënten' te maken, hoewel het in dit geval acteurs zijn die spelen dat ze een bepaalde ziekte hebben. T o c h gooit De Vries zijn studenten niet zomaar in het diepe. "Ik probeer studenten structuren aan te reiken, waarmee ze aan de slag kunnen gaan." Hij heeft een beschnjvmg gemaakt van welke denkstappen een arts maakt voordat een bepaald recept wordt voorgeschreven. "Een arts moet dat relatief snel kunnen doen. Het lijkt dat de keuzes vooral op kennis zijn gebaseerd, maar in werkelijkheid is ervaring ontzettend belangrijk. Die ervaring missen de studenten natuurlijk nog. Daarom kan de beschrijving van zo'n stappenplan een heel handig hulpmiddel zijn." Deze benadering van D e Vries

begint momenteel wereldwijd navolging te vinden nu de Wereldgezondheidsorganisatie WHO dit stappenplan voor artsen heeft overgenomen en verder tracht te ontwikkelen. Ook heeft De Vries nog een tweede hulpmiddel gemaakt. Een boekje waarin 91 geneesmiddelen staan beschreven die goed toegepast kunnen worden bij 129 ziektes die afgestudeerde basisartsen zelfstandig geacht worden te kunnen behandelen. "Dergelijke boekjes met beschrijvingen van geneesmiddelen bestaan al lang en in verschillende soorten. Het nieuwe aan mijn uitgave is dat het een losbladig systeem is in een ringband. Studenten kunnen dus zelf bladzijden toevoegen of vervangen. D e gegevens daarvoor staan op het v u netwerk. Het is misschien maar een kleine verandering, maar toch heel nuttig. Bovendien leert de student daardoor ook eigen verantwoordelijkheid te nemen. Het is tenslotte zijn eigen keuze welke bladzijden hij toevoegt of er juist uit gooit." In het begin moesten de studenten even wennen aan de nieuwe aanpak. Sommigen vroegen in het begin zelfs om meer hoorcolleges, maar gezien de voordracht en de toekenning van de onderwijsprijs is de aanpak toch

aangeslagen. "Een beetje vreemd, maar wel lekker", typeert De Vries de houding die studenten aanvankelijk tegenover zijn onderwijs hebben. T o c h wil hij zijn aanpak niet zonder meer als voorbeeld stellen voor al het onderwijs. "Ik geloof niet dat er één goede aanpak bestaat. Niet alles leent zich voor een probleemgerichte benadering. Je moet bijvoorbeeld ook weten hoe een bepaald vakgebied is opgebouwd vooral om snel informatie op te zoeken. Hoorcolleges kunnen dan ook best heel nuttig zijn. Ook bij onderwijsgeven gaat het om het maken van keuzes. Welke aanpak past het beste bij het doel dat je als docent wilt bereiken." D e eerste evaluaties van de nieuwe aanpak van De Vries lijken uit te wijzen dat de gestelde doelen ook bereikt worden. "We hebben de resultaten van tweedejaars vergeleken met studenten die bijna waren afgestudeerd volgens het oude programma. Wat bleek? Het zijn nog maar voorlopige resultaen, maar de tweedejaars deden het beter bij het voorschrijven van geneesmiddelen dan de ouderejaars. De gekozen aanpak van het onderwijs is dus niet alleen leuk, je leert er ook nog van." (DdH)

VU introduceert nieuw rookbeleid N i e u w e b o r d j e s op de c a m p u s m o e t e n duidelijker dan v o o r h e e n aangeven waar roken wel e n niet is toegestaan. "We willen het n u eerst een paar m a a n d e n aanzien. P a s als zelfregulatie niet werkt, overwegen we maatregelen", zegt E d Gouverneur, adjuncthoofd van de g e b o u wendienst. Twee nieuwe pictogrammen moeten vanaf begin september meer duidelijkheid verschaffen over de rookregels op de campus. De bordjes lopen vooruit op de nieuwe binnenbewegwijzering die over ongeveer een half jaar ingevoerd wordt. "Het voornaamste verschil is dat we voorheen aangaven waar je niet mocht roken. Als je geen bordje zag, mocht het dus wel. N u is dat omgedraaid. Daarmee hebben we gekozen voor het zogenaamde Schipholmodel", zegt Ed Gouverneur, adjuncthoofd van de gebouwendienst en voorzitter van de projectgroep die in het leven werd geroepen om een regeling voor de vu te ontwerpen. Dit gebeurde ruim twee jaar geleden omdat het college van bestuur geen algemeen rookverbod wilde instellen. Voor openbaar toegankelijke gebouwen als de VU geldt de tabakswet. Daar mogen niet-rokers in de algemene ruimten geen overlast hebben van rokers. Over werkkamers

Peter Wolters - AVC/VU

moeten mensen zelf onderling afspraken maken. "Voor rokers waren al speciale plaatsen: de zogenaamde rookcoupés. Die zijn vanaf begin september opgeheven of heringericht. Omdat er veel op niet erg logische plaatsen waren, zat er vaak

niemand. N u zijn ze op dezelfde plaatsen waar mensen ook koffie kunnen drinken", zegt Gouverneur. Daarnaast zijn er nieuwe rookgedoogzones aangewezen. In het hoofdgebouw komt bijvoorbeeld op de vier nieuwe koffiepunten een rokers-

en een niet-rokersgedeelte, van elkaar gescheiden door een glazen wand. In het Wis- en Natuurkundegebouw kunnen rokers behalve op een paar centrale plaatsen terecht in enkele weinig gebruikte trappenhuizen. Ook in het gebouw van Geneeskunde zijn nieuwe rookgedoogzones aangewezen. O m de aandacht te vestigen op de nieuwe regels hebben alle eerstejaars in de Idee-week een folder gekregen. Die zijn voor iedereen verkrijgbaar bij de servicepunten. Verder hebben de faculteitsbestuurders een brief gekregen. "Ouderejaars en medewerkers zullen het vanzelf merken", zo verwacht Gouverneur. Maar wat als er veel overtreders van de regels blijken te zijn? "We willen het nu eerst een paar maanden aanzien. Pas als zelfregulatie niet werkt, overwegen we maatregelen. Een mogelijkheid is dat medewerkers van de gebouwendienst gele kaarten gaan uitdelen met het verzoek de sigaret te doven en uitleg over de regels. Dat gebeurt al bij sommige collega-universiteiten." HIJ verwacht de komende tijd wel wat klachten. "Bijvoorbeeld over het restaurant in het hoofdgebouw. Daar moet iedereen nu eerst door het rookgedeelte lopen. Maar dat was nou eenmaal de meest geschikte plaats met het oog op de ventilatie." (EvR)

van pagina

1

Zijn Leidse collega Vredevoogd ziet in het regeerakkoord wat dat betreft "interessante aanknopingspunten". Rector-magnificus Van Vught van de Universiteit Twente vestigt zijn hoop op Hermans, de nieuwe minister. Die heeft volgens hem al laten weten "radicaal te willen breken met de regeldriftige politiek van zijn voorganger". Vorige week zei de Utrechtse voorzitter Veldhuis ook dat er met de komst van Hermans hopelijk licht aan het einde van de donkere tunnel is gekomen. N o g even de tanden op elkaar om die 300 miljoen te bezuinigen, zo luidde diens verhaal, daarna breken betere tijden aan. Dittrich uit Maastricht deelt die visie. Hij hoopt dat minister Hermans na het tijdperk Ritzen er in slaagt de universiteiten en hogescholen "in een wat ruimer jasje onder te brengen". Maar Leiden wil zich met langer afhankelijk opstellen van de overheid. Uit onvrede met de Haagse bemoeizucht heet de instelling voortaan Universiteit Leiden. Het voorvoegsel 'rijks', dat de naam ruim honderd jaar siert, heeft Vredevoogd geschrapt. "Ons gevoel van verbondenheid met de overheid is er smds 1876 niet bepaald op vooruit gegaan", zei hij als verklaring. Ook in Groningen is nagedacht over nieuwe namen, maar dan voor afgestudeerden. Volgens rector magnificus Van der Woude leidt de titel doctorandus in het buitenland tot verwarring. Engelstalige universiteiten kennen de titel niet. Zij denken dat het gaat om een 'tussentitel'. Daarom zou een 'meestertitel' beter zijn, vindt Van der Woude. Maar dan moeten opleidingen wel vijf jaar duren, net als in Angelsaksische landen het geval is. Studenten doen nu overigens al ruim vijf jaar over hun studie. Dat tempo, vindt Van der Woude, "past bij de maat van een academische opleiding". (MtW, HOP)

'Hogescholen staan er slechter voor dan universiteiten' D e h o g e s c h o l e n kunnen i n de T w e e d e K a m e r op m e e r begrip rekenen d a n de u n i versiteiten. Volgens de PvdA k o m t het h b o door de nieuwe bezuinigingen in een "zeer zorgelijke situatie". Van h a a r coalitiegenoten krijgt zij vooralsnog echter geen steun. D e PvdA-firactie heeft in de onderhandelingen over het regeerakkoord geprobeerd te zorgen dat het hbo niet aan de a l g e m e n e overheidsbezuinigingen hoefde m e e te b e t a len, zegt woordvoerder H a m e r . D a t is niet gelukt. Maar H a m e r vindt de p r o b l e m e n van het hbo zo nijp e n d dat er snel o p n i e u w naar gekeken m o e t w o r d e n . D e woordvoerders van de twee andere regeringspartijen v o e l e n daar niets voor. "De handtekeningen onder het regeerakkoord zijn nog erg vers", zegt vvo'ster D e Vries. "Ook de PvdA m o e t z i c h daaraan h o u d e n . " E n D66-woordvoerster Lambrechts vindt dat er sinds juli niets gebeurd is dat het h e r zien van de bezuinigingsafspraken rechtvaardigt. De t w e e grootste oppositiepartijen, CDA en G r o e n L i n k s , delen de zorgen van de PvdA wel. D e woordvoerders van beide partijen neigen er, net als de PvdA, toe de h o g e s c h o l e n voorrang te geven boven de universiteiten als het gaat o m het verzachten van de pijn. (HO, HOP)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen