Ad Valvas 1998-1999 - pagina 574

AD VALVAS 10 MEI 1999

PAGINA 4

Studeren in het Nederlands!

Het gemis van Aan de VU studeren bijna vijfhonderd buitenlandse studenten die pas op latere leeftijd naar Nederland kwamen. Ondanks de bijzondere vooropleiding die de universiteit voor hen heeft opgezet, is de propedeuse vaak zwaar. Hoe is het om te studeren in een taal die niet de jouwe is? Yvette Ne en Nieuwkomers aan de v u valt het onmiddellijk op. Er lopen hier studenten rond die afkomstig zijn uit alle delen van de wereld. Er studeren aan De Boelelaan en Louwesweg niet alleen Surinamers, Marokkanen, Turken en Indonesiërs maar ook Irakezen, Soedanezen, Oekraïners, Afghanen, Pakistani, Chinezen en Ethiopiërs. Sommige van deze buitenlandse studenten wonen al een tijdje in Nederland. In oktober 1997 telde de vu 289 buitenlandse studenten d i e ' een Nederlandse vooropleiding volgden. Volgens dezelfde telling waren er 107 tijdelijke studenten, waarvan de meesten een uitwisselingsprogramma volgden. De grootste groep wordt gevormd door

de zogenaamde zij-instromers: studenten met een niet-Nederlandse nationaliteit met een buitenlands diploma. In 1997 waren dat er in totaal 476. Dat was toen 2 procent van de studentenbevolking. Voor deze zi)-instromers heeft de vu sinds 1980 een speciale vooropleiding die hen moet klaarstomen voor de universiteit: het Voorbereidend jaar voor Anderstalige Studenten aan de vu, in de wandelgangen VASVU genoemd. D e VASVU-organisatie is ondergebracht bij de faculteit letteren. Het VASVU werd tijdens het eeuwfeest van de vu opgezet om vluchtelingen meer kansen te geven om in Nederland te studeren. Voor de meeste

vluchtelingen waren de toelatingsexamens van de universiteiten te zwaar omdat ze de Nederlandse taal niet goed beheersten en omdat hun vooropleiding niet goed aansloot bij het Nederlandse onderwijssysteem. Inmiddels volgen niet alleen vluchtelingen het voorbereidende jaar van het VASVU. Ook studenten die op een andere manier een verblijfsvergunning kregen of die een studievisum hebben, maken gebruik van het Voorbereidend Jaar. De studenten zijn allemaal afkomstig uit niet-Westerse landen. Het VASVU biedt hen een studieprogramma aan waarbij zij worden getraind voor het staatsexamen Nederlands. Tijdens dit examen worden de studenten getoetst op lezen, luisteren, spreken en schrijven. Ook krijgen de VASVU-deelnemers les in de vakken die ze nodig hebben om aan een faculteit te worden toegelaten. De Voorbereidend Jaar verzorgt cursussen Engels, wiskunde, natuurkunde, scheikunde, geschiedenis, economie, rechten en biologie. "De vu is de enige universiteit die een volledige vooropleiding voor buitenlandse studenten in

huis heeft", vertelt Nanny Meyster. Als studentendecaan is zij verantwoordelijk voor de voorselectie van het VASVU. Jaarlijks worden ongeveer zestig studenten tot de opleiding toegelaten. Zij moeten van plan zijn op de v u te studeren en het Nederlands toch al tot op zekere hoogte beheersen. Waar de studenten vandaan komen, wisselt met de calamiteiten in de wereld, aldus Meyster. In de tachtiger jaren kwamen veel studenten uit Zuid-Amerika, Zuid-Afrika en Iran. De laatste tijd komen er meer studenten uit Afghanistan, Irak, Ethiopië, Somalië en Soedan. En natuurlijk uit voormalig Joegoslavië.

Voorbereiding Als voorbereiding op het staatsexamen Nederlands heeft de vu nog een andere faciliteit in huis. D e afdeling Nederlands Tweede Taal ( N T 2 ) , ook ondergebracht bij Letteren, verzorgt cursussen Nederlands voor buitenlandse studenten vanaf het beginnersniveau. Ook de deelnemers aan de taalcursususen worden geselecteerd door Nanny Meyster. Voor hen geldt eveneens

Alexandra: 'Voor een tentame Last van verlegenheid heeft ze niet. Alexandra Medina Malaga (21) is een Nederlandse spraakwaterval met een Spaans accent. Af en toe schrikt ze van haar eigen bekentenissen. D a n beseft ze opeens dat Nederlanders doorgaans afwachtender en geslotener zijn. "Schrijf dat maar niet op. Dat hoeft niet iedereen te weten." Op zeventienjarige leeftijd kwam Alexandra uit Peru naar Nederland, samen met haar moeder en twee broers. Haar ouders waren al jarenlang gescheiden. Alexandra's moeder kwam haar geluk beproeven in Nederland, omdat ze hier familie had wonen. "Het was in de winter en erg koud. Het eerste weekend verbleven we bij Nederlandse kennissen. T o e n ben ik zelfs nog gaan stappen met een meisje uit die familie." Alexandra lacht. "Ze had allemaal kale vrienden. Dus ik vroeg haar: 'Waarom trek je op met

skinheads?' 'Nee joh', zei ze toen. 'Dat zijn gabbers!'" Alexandra ging naar de middelbare school, vastberaden om snel in te burgeren. Daarvoor was de Nederlandse taal noodzakelijk. Al terugkijkend vergelijkt ze zichzelf met een spons: ze nam alles in zich op en leerde snel. Alexandra maakte vrienden, keek naar Het Rad van Fortuin, las boeken en luisterde naar muziek. Op een gegeven moment betrapte ze zichzelf erop dat ze de hit De meeste dromen zijn bedrog aan het neuriën was. Ze begon Nederlands met haar broers te spreken als die uit school kwamen. Totdat haar moeder besloot dat er thuis weer Spaans gesproken moest worden, omdat ze hun moedertaal niet mochten kwijtraken. Alexandra wilde rechten studeren. Dat was al langer een wens van haar. "In Lima studeerde ik na mijn middelbare

SC

SC

zt ni ir ir P 11

\

n r C l d z b o z V

(

1! S tl

Karam praatte met bejaarden in Zaandam om te leren over Nederlandse gewoontes.

Karam: 'Buitenlandse studenten trekken naar elkaar toe' "Toen ik pas in Nederland was, voelde ik me echt een buitenlander als ik in de metro om me heen keek en luisterde naar gesprekken. D e taal is de grootste drempel voor integratie. Als je die gepasseerd bent, kun je heel veel." Karam Kanho (27) uit Syrië had drie jaar nodig om zich aan Nederland aan te passen. In 1992 kwam hij hier samen met zijn ouders en zusje naartoe. Zijn oudere broer ging hem twee jaar eerder voor. Zij kregen een huis in Zaandam. Karam begon heel enthousiast Nederlandse les te volgen. Hij dacht met zeven maanden genoeg geleerd zou hebben om de teant te lezen. Dat viel tegen. "Elke dag besteedde ik vier uur aan het leren van woordjes. Maar de Nederlandse taal heeft weinig regels. Je moet gewoon dingen onthouden. Bovendien schaamde ik me als ik veel fouten maakte tijdens het spreken." Hij zocht contact met Nederlandse jongeren in het centrum bij de gereformeerde kerk. In de zomer zocht hij elke middag oude mensen op in het bejaardentehuis van Zaandam. Hij praatte met hen over eten, geloof, jon-

geren en over hoe het vroeger was in Nederland. Zo leerde hij meer over de Nederlandse taal en gewoontes. Karams broer studeerde tandheelkunde aan de vu. Karam had hier ook wel oren naar. In zijn woonplaats Hassaka in Noordoost-Syrië had hij twee jaar muziek gestudeerd. Daarna wilde hij tandheelkunde studeren in Rusland, maar dat mislukte. Waarom wil hij niet vertellen. N u kreeg hij een nieuwe kans - als hij tenminste zijn staatsexamen Nederlands zou halen. Hij volgde twee jaar lang programmaonderdelen van Voorbereidend jaar voor Anderstalige Studenten aan de VU (VASVU). Met succes. Het tweede jaar werd hij ingeloot voor tandheelkunde. Op dit moment zit Karam in zijn propedeusejaar. "Het is veel!", is zijn eerste reactie als hem gevraagd wordt hoe het gaat. Het practicum gaat nog wel, maar de theorie kost hem moeite. Dat komt deels door de taal. Tentamens bespreken doet Karam het liefst met andere buitenlandse studenten, vooral met de Iraniers uit de groep. "We trekken naar elkaar toe.

omdat we meer begrip hebben voor eikaars situatie. Ons Nederlands is van hetzelfde niveau en we maken dezelfde fouten." Hij vindt het moeilijk om verschillen tussen de Nederlandse en Syrische cultuur te duiden. Aanvankelijk was hl) verbaasd over de manier waarop Nederlanders met hun familie omgaan. "Ik hoorde van een man die zijn zus in Canada vijftien jaar niet gezien had. Daar begreep ik niets van. Je kunt hier toch makkelijk een ticket kopen naar Canada. In Syrië doe je alles voor je familie. Dat is ook nodig, want we hebben geen uitkeringen of medische verzekeringen. Je bent van elkaar afhankelijk." Karam weet niet of zijn toekomst in Nederland ligt. Hij gaat eerst zijn studie afmaken, dan ziet hij verder. Heel af en toe vindt hij het moeilijk te bedenken dat medestudenten uit Synë al lang tandarts of apotheker zijn, terwijl hij nog met zijn propedeuse bezig is. Syrië blijft in zijn gedachten. "Ik heb mooie herinneringen aan het land." De minder mooie wil hij vergeten.

L

Alexandra probeerde snel in te burgeren door te kijken naar Rad van Fortuin

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen