Ad Valvas 1998-1999 - pagina 506

PAGINA 1 0

AD VALVAS 1 AP RIL 1999

Hoogbegaafden loper

Slim maar Niet iedereen met een hoog IQ heeft het mal<l<elijk aan de universiteit. Sommige hoogbegaafde studenten hallen af omdat ze de studie niet uitdagend genoeg vinden. "Vooral de eerste twee jaar kunnen heel frustrerend zijn." De universiteit vindt het moeilijk voor hen een speciaal beleid uit te stippelen. Fleur Besters. Peter Boerman en Yvette Ne en Op 37­jarige leeftijd was Rossini een van de beroemdste componisten ter wereld. Beethoven nam zijn composi­ ties op in zijn voorprogramma om mensen naar zijn concerten te lokken. Maar Rossini vond weinig bevrediging in zijn muzikale werken. Hij besloot ermee te kappen en zich helemaal aan de kookkunst te wijden. Zo creëerde hij de steak Rossini. Van muzikale composities van zijn hand is niets meer vernomen. Typisch het gedrag van een hoogbe­ gaafde, weet Bethany Jones, onderzoe­ ker bij de geneeskundevakgroep ana­ tomie en betrokken bij Pharos, een belangenvereniging van ouders van hoogbegaafden. "Met sommige men­ sen met een hoge intelligentie gaat het voorspoedig. Ze voldoen gedurende hun hele leven aan de verwachtingen. Maar er zijn er ook die moeite hebben zich te concentreren op één bezigheid. Zij kiezen ervoor iets totaal anders te gaan doen, ook al is dat beneden het niveau dat van hen verwacht wordt."

Ook op de universiteiten lopen stu­ denten rond die met h u n hoogbe­ gaafdheid in de knoei komen. "Ik ken wel een paar die zijn afgehaakt op de universiteit", vertelt Jones. "De hele lagere en middelbare school hadden ze het makkelijk. Dan komen ze op de universiteit en denken ze: nu gaat het beginnen. N u wordt het tenminste écht moeilijk. Maar al snel vinden ze de universiteit ook schools. Ze moeten hard werken, terwijl ze de stof niet uitdagend vinden. Zeker de eerste twee jaar kunnen heel frustrerend zijn voor hoogbegaafden." Beleid voor hoogbegaafden is er op Nederlandse universiteiten nauwelijks. "Op basisscholen wordt inmiddels erkend dat hoogbegaafdheid een pro­ bleem kan zijn", aldus Jones. "Ook op middelbare scholen wordt er wat mee gedaan, maar in het hoger onderwijs wordt het probleem nauwelijks onder­ kend." Studieadviseurs, studentendecanen en studentenpsychologen aan de v u

benadrukken dat het moeilijk is beleid te maken voor bijzonder intelligente studenten. "Voor het studentendeca­ naat is hoogbegaafdheid geen andere eigenschap als man of vrouw zijn, of het hebben van rood of blond haar", vertelt studentendecaan P. Moleveld. "Dat klinkt misschien kortaf, maar ik bedoel daarmee dat hoogbegaafden voor ons geen aparte categorie vor­ men, zoals bijvoorbeeld gehandicapr­ ten of topsporters." Af en toe ver­ moedt hij dat studenten die bij hem komen hoogbegaafd zijn, maar nog nooit kreeg hij problemen te horen die veroorzaakt zouden zijn door hoogbe­ gaafdheid. Volgens studieadviseur Rutger Meijer van de vakgroep pedagogiek weet de universiteit niet of er hoogbegaafden zijn. Daar is moeilijk achter te komen omdat opleidingen immers individueel worden gevolgd, en niet klassikaal. Alleen als een student zich uit zichzelf bij een studieadviseur of decaan meldt, wordt bekend of iemand hoog­ begaafd is. Echte hoogbegaafden kent Meijer niet. "Heel af en toe komen er stu­ denten op mijn spreekuur die laten weten dat ze de studie te makkelijk vinden en vragen of ze meer kunnen doen. Dan ligt het voor de hand hen te adviseren een tweede studie op te pakken of extra vakken te volgen." D e vorige rector, prof.dr. E. Boeker, pleitte drie jaar geleden nog voor "extra uitdagingen voor extra getalen­ teerde studenten". Dat waren mooie plannen, maar bleken in de praktijk

moeilijk te realiseren. D e faculteiten hadden h u n handen vol aan de huidi­ ge studieprogramma's. D e huidige rector prof dr. T . S minia gelooft dat de individuele student voldoende mogelijkheden heeft om zijn vakken­ pakket uit te breiden. "Als groep iden­ tificeren wij hoogbegaafden niet. Ons beleid is dat de studiebegeleiding zo moet zijn ingencht dat bijzondere gevallen voldoende worden gehol­ pen." Daarmee is Bethany Jones het maar ten dele eens. "Het is best mogelijk beleid te maken voor hoogbegaafden. N u hangt het heel erg af van je profes­ sor of begeleider of je extra steun krijgt." Hoogbegaafden moeten vroeg worden opgespoord, vindt Jones, en vervolgens voldoende uitdagingen worden geboden. "Je moet ze stimule­ ren vakgebieden te overschrijden zodat ze de kans krijgen verbanden te leggen. Je moet ze niet te veel laten stampen voor tentamens, maar meer op inzicht testen." En wat heel belangrijk is volgens Jones: hoogbegaafden die het moeilijk hebben, krijgen nu vaak studieverlich­ ting. Dat is helemaal verkeerd. "Je moet h u n studie juist verzwaren. De student die weet dat hij hoogbegaafd is, loopt soms tegen een muur op als hij of zij naar z'n studieadviseur gaat. Het scheelt al een hoop als studieadvi­ seurs en studentendecanen meer over het probleem wisten. Dan ktmnen ze eerder aan de bel trekken als ze met hoogbegaafden te maken krijgen."

*De universm Bertwin de Groot, 22 jaar, oud­stu­ dent theologie aan de vu en Neder­ lands aan de uvA. Hij is nu verko­ per in een audiozaak: "Er wordt vaak gezegd dat hoogbegaaf­ den ergens snel op zijn uitgekeken. Dat is ook zo, maar is niet iedereen dat die onder zijn niveau werkt? Zet een acade­ micus op een mbo­opleiding en hij gaat zich vervelen. Zo ligt het bij ons ook. Door kleine dingetjes merkte ik dat ik anders was, maar ik dacht niet meteen aan hoogbegaafdheid. S oms stoorde ik me erg aan anderen, omdat zij de din­ gen niet zo snel begrepen. Je krijgt niet de kans de dingen te doen die je eigen­ lijk wilt doen. Zo'n gevoel belemmert heel erg je emotionele ontwikkeling. Je bent tenslotte continu bezig jezelf zoveel mogelijk aan te passen aan de rest. Je wilt zo normaal mogelijk zijn. Ik was een jaar of veertien toen leraren me een test lieten doen. Daaruit bleek dat ik een IQ had van rond de 150. Een gemiddeld IQ is honderd. Op die mid­ delbare school hield ik het daarna niet lang meer vol. Er was weinig begrip voor mij. Ik kon het toch allemaal zo goed? D a n moest ik het ook zelf maar oplossen. In Voorburg was een Daltonlyceum

Hoogbegaafd? Test jezelf!

/1

'Gewoon teren kan ik niet zo goed'

\

' 1 ^ ^ ^

"^

A

/f.

n

éó É

*o O O* *m 1* +

•; ///,

A 0 [tf

D

m

A

D

DO

C

D

­ÉÓ^ A

B

C

D

4 A

B

C

D

A A­i4i!A

.0

0. Q*ttT*

B

+

e9

^

A

A O A A

A /

D

2

+ 1—1

o

C

\ / 1-

\

Ó

B

A ^

o n

B

C

D

p , S Q]] 6 A

B

C

D

<liViAiV

Vul in het lege hok je het element in dat in iedere verza­ meling ontbreek t. Mensa Nederland

Oscar Kind (21), vierdejaars matige intelligentie:

£JÖ>?iji

kunst­

"Ik heb altijd moeite gehad met leren. Alleen als dingen me interesseren, onthoud ik ze. Dat geldt ook voor mijn studie kunstmatige intelligentie. Van veel vakken weet ik waar ze toe dienen, maar ik heb er vaak geen zin in. Er zijn maar een paar vakken die ik echt leuk vind. Dat was al zo op de lagere school. T o e n ik in groep zeven zat, wilde de onderwijzeres mij naar de lom­school sturen, omdat ik zo weinig deed. De school liet me testen. D e vrouw die de test afnam, deed gelukkig haar best om de test helemaal af te maken. Volgens haar moest ik helemaal niet naar een lom­school, maar had ik juist behoefte aan extra verbreding en verdieping. De school wilde hier met aan meewerken. Als noodoplossing heb ik toen een klas overge­ slagen. Mijn ouders hoorden dat ik hoogbegaafd was. Gelukkig vermeden zij die term daar­ na zoveel mogelijk. Ik noem mezelf ook nooit hoogbegaafd, omdat je omgeving daar onmiddellijk op reageert. Terwijl het er helemaal niet toe doet. Of ik hoogbe­ gaafd ben, interesseert me niet. Hoogbe­ gaafdheid is hoogstens een hulpmiddel om meer inzicht te krijgen in mezelf Als kind was ik anders dan mijn leeftijdge­ nootjes. O p de lagere school werd ik gepest. Ze keken me raar aan als ik mijn hele woordenschat gebruikte om somme­ tjes uit te leggen. Inmiddels herken ik die wazige blikken, toen nog niet. Gelukkig kwam ik op de middelbare school in een andere klas dan mijn dorpsgenootjes. De brugklas deed me goed. Dat eerste jaar was een uitdaging. Bovendien kreeg ik meer aanspraak. D e tweede klas ging veel min­ der. Dat was weer meer van hetzelfde, 'gewoon leren', zeg maar. En dat kan ik niet zo goed. N u ik erover nadenk, gebeurde dat hier aan de vu weer: een tweedejaarsdip. Het eerste jaar, toen ik begon met wiskunde, was leuk. Je moest dingen uitzoeken en ontdekken. Het tweede jaar was de uitda­ ging er af Naast mijn studie ben ik toen jongerenweekenden gaan organiseren voor Pharos, een belangenvereniging van ouders van hoogbegaafden. Toen ik op de middelbare school zat, bezocht ik de Pharos­weekendjes voor hoogbegaafden met veel plezier. Zij waren vooral gezellig. Je kon met elkaar over wer­ kelijk alles praten. Binnen een paar minu­ ten kon het gesprek heel diep gaan, omdat je aan een half woord genoeg had. Inmiddels ben ik over de weekenden heen

Ho bei Tei jei

Kie!

vier kolo reel elen (A, Did reel link! logi! verv

Oscar Kind: 'Mijn hoogbegaafdheid is hoogstens een hulpmiddel om meer inzicht te k rijgen in mezelf.' Yvonne Compier - AVC/VU gegroeid. Ik zit makkelijker in mijn vel. S ta opener tegenover de wereld om me heen. Ik vind het belangrijk dat ik goed omga met mensen, dat zij me kunnen motiveren. Ik heb geen zin in een klaagzang dat ik niet begrepen word. Daar schiet je niets mee op. D e universiteit is in zoverre belangrijk voor me dat ik altijd wil blijven leren en ontdek­ ken. Ik ben gebaat bij flexibele studiepro­ gramma's. Voor de rest draait het eerder om de vraag hoe hoogbegaafden zich aan de universiteit aanpassen dan om de vraag

hoe de universiteit zich aan hoogbegaafden aanpast. Ik heb een grote steun aan mijn huidige studiebegeleidster. Zij zet me ten­ minste voor het blok: dan en dan moet het gewoon af zijn. Naast mijn studie wil ik me vooral verma­ ken. Zo probeer ik computerspelletjes zo snel mogelijk te doorgronden. Ik volg bijna geen extra vakken, omdat ik eigenlijk niets superinteressant vind. Gelukkig niet, want anders ben ik bang dat ik er binnen een week op uitgekeken ben!" (YN)

Men: Nedei

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen