Ad Valvas 1998-1999 - pagina 563

PAGINA 9

AD VALVAS 2 9 APRIL 1 9 9 9

Wiskunde is leuk Wiskunde is niet zozeer moeilijk, maar vooral leuk. Dit wil de Stichting Vierkant voor Wiskunde jongeren duidelijk maken met zomerkampen, doeboekjes, een kalender en wiskundeclubs.

Elke van Riel "Een momentje hoor, even het ant­ woordapparaat afluisteren", zegt W i m Berkelmans, sinds februari directeur van de Stichting Vierkant voor Wis­ kunde. Een moeder wil informatie voor haar zoon van veertien over de zomerkampen. Basisscholen bestellen een doeboekje. D e stroom boodschap­ pen gaat maar door. H e t kantoortje aan de v u is dan ook maar twee dagen per week bemand. Berkelmans is voor een dag in de week aangesteld als directeur, naast een baan als manager in de automatisering. "Vierkant wil jongeren van tien tot zeventien laten zien dat wiskunde niet alleen maar droog en moeilijk is. We richten ons op deze leeftijd, omdat je jongeren dan nog enthousiast kunt maken voor wiskunde. Als je wacht tot ze zestien zijn, is het te laat. D a n is de wiskunde die ze op school krij­ gen inmiddels al te moeilijk of niet uitdagend genoeg en zijn de meesten al afgehaakt", meent Berkelmans. Vierkant werd zes jaar geleden opge­ richt door onder andere de Hongaarse dr. Zsófia Ruttkay, toen nog werk­ zaam bij wiskunde aan de vu. "Haar viel op dat er geen recreatieve wiskun­ de was in Nederland, terwijl in Hong­ arije wiskundeclubs voor jongeren heel gewoon zijn. Daar is wiskunde veel meer verbreid onder het volk", zegt Berkelmans.

Deelnemers aan het zomerkamp 1997 van de Stichting Vierkant voor Wiskunde. "Wiskunde is hier heel anders dan op school", luidt het oordeel van een jon­ gen van veertien, opgenomen op de website van Vierkant. O p de vraag "Wat heb je geleerd?" meldt een meisje van zestien: "Samenwerken. Ik ben altijd een Einzelganger geweest maar deed hier juist erg goede erva­ ringen op door samen iets op te los­ sen." Niet iedereen is alleen maar enthousiast: "Leuk, maar dat eeuwige bewijzen, bewijzen, bewijzen...", ver­ zucht een jongen van vijftien. Op de kampen komen volgens Berkel­ mans ongeveer evenveel jongens als meisjes. Ze zijn met bedoeld voor kin­ deren met ondermaatse wiskundepres­ taties. Die kunnen beter naar een echt bijspijkerkamp. "Kinderen hoeven ook geen wiskunde­ knobbel te hebben, al vinden de meesten Het paard uit het schaakspel het vak heel leuk en zijn ze er al goed in. heeft een merkwaardige manier Veel kinderen komen via h u n ouders. Die van zetten. Het mag 2 vakjes bellen dan bijvoor­ horizontaal gevolgd door I vakje beeld omdat h u n kind zich verveelt op verticaal, of andersom. school." Er zijn stee­ In figuur zie vast meer inschrijvin­ gen dan plaatsen. je een soort minischaakbord. Veel jongeren komen Een paard dat op veld 7 staat, jaren achter elkaar terug. kan naar 2, 6 of 12. Een veld dat

O m jongeren meer voor wiskunde te interesseren en ­ wie weet ­ zelfs tot de studie te verlokken, geeft Vierkant onder meer 'doeboekjes' met opdrachten, puzzels en spelletjes uit. 'Van plattegrond tot scharrelkip', 'Zelf Escher­achtige vlakvullingen ontwer­ pen' en 'Spelen op een slimme manier' zijn voorbeelden van titels van de achttien doeboekjes die inmiddels verschenen. "Scholen voor voortgezet onderwijs kunnen ze bestellen als aan­ vulling op de lesstof, of voor hoogbe­ gaafde leerlingen die extra uitdaging nodig hebben", zegt Berkelmans. M e t onmiskenbare trots toont hij het pronkstuk van de Stichting: de Vier­ kantkalender. Die verscheen vorig jaar voor het eerst. D e vijfduizend exem­

Zandlopers zijn gemaakt om er een tijdsinterval mee te meten. Ze zijn meestal niet gecalibreerd; dan kunnen ze dus maar één vast interval meten. Er is een spel in de handel waar een zandloper bij v/ordt geleverd; die wordt dan gebruikt om de bedenktijd van de spelers te beper­ ken. Maar als een speler v/einig bedenk­ tijd nodig heeft, merk je dat er geen "reset" op een zandloper zit. Dat Is dus wel een minpuntje. Met 2 of meer zandlopers zijn er meer mogelijkheden. Daar is wel enig denk­ werk bij nodig. In een puzzelboek wordt gevraagd om met zandlopers van 7 en 11 minuten 15 minuten af te passen. Een oplossing is eenvoudig te vinden als je bedenkt dat 15 = 1! ­I­ 11 ­ 7.

MAANDAG? JUNI je hebt zandlopers van 3 en 4 minuten Hoe pas je hiermee 5 minuten aP

DINJOAG 8

Met zandlopers van 6 en 9 minuten kun \e nooit 5 minuten afpassen. Waar zit ; hem dat m?

dus we\ Ver" zijn. O m van veld I naar veld 2 te komen, heeft zetten nodig:

MAANDAG 25 JANUARI

DIN/DAG 2 6

VRIJDAG 2 9

In hoeveel sprongen kan het paard in figuur I van veld 5 naar veld 8?

Begin in figuur I op veld 2 en bezoek in I I zetten alle andere velden.

Teken een "schaakbord" van 3 bi| 10 velden en bezoek in 30 zetten ieder veld precies één maal. Keer bij de laatste zet terug in het beginpunt

WOEN/DAG 27

ZATERDAG 3 0

Zet 3 witte paarden op de velden 1, 2, 3, en 3 zwarte paarden op de velden 10,11, 12. Verwissel de witte en de zwrarte paarden. (Er mag nooit meer dan eén paard op een veld staan!)

Pas 2 opvolgende mtervalien 1 van 1 minuten af met zand­ 1 lopers van 6, to en tS ] mtnuten

En nu 3 opvolgende 1 Pas 2 opvolgende intervallen ! intervallen van 2 minuten met de apparatuur van gjsteren. van 3 minuten af met zand­ j lopers van 6 en 15 minuten, | Binnen 3 kvrartier moet het lutóteni

figuur 1

1­6­7­2.

1 1 ZATERDAG 12

j

1 ^P ^ 3 HMm rTjHT

^MI

een paard 3

1 1 VRIJDAG 11

DONDERDAG101 1 ZONDAGB

plaren waren al snel uitverkocht. Een gepensioneerde wiskundeleraar en een grafisch kunstenaar maken de kalen­ der, ledere week heeft een thema. Bij iedere dag staat een breinkraker die valt onder dat thema. Oplossingen verschijnen na afloop van een week op Internet, op de homepage van de Stichting. Dit jaar organiseert Vierkant voor het zesde jaar vijfdaagse zomerkampen. In twee kampen zijn zo'n veertig jonge­ ren spelenderwijs bezig met wiskunde. Ze lossen puzzels op, maken bouw­ werken en spelen strategiespelletjes. Ook maken ze muziekstukken met hulp van wiskunde. Voor het wiskun­ dige gedeelte is vijf uur per dag inge­ ruimd. D e rest is voor ontspanning.

dichtbij ligt, kan voor een paard

Pas 17 minuten af met Hoe pas je 5 mÈnuten af met ] zandlopers van 6, 10 en IS zandlopers van 7 en 8 mmu­ | minuten. Ga na of je ze alle­ drie nodtg hebt.. ten?

WOEN/DAG9

Verzameling Stichting Vierkant

Begin in figuur I op veld 1 en bezoek in I I zetten alle andere velden.

DONDERDAG 2 8

ZONDAG 31

Idem, maar nu staan de witte paarden op de velden 4, S. 6 en de zwarte paarden op de velden 7, 8 , 9 .

Maak op een "schaakbordje" van 3 bij 5 velden een zo lang mogelijke reeks van paarde­ sprongen die geen enkel veld meer dan eens bezoekt

Een week uit de kalender van de Stichting Vierkant voor Wiskunde, met elke dag een breinkraker. Oplossingen staan op http://www.cs.vu.nl/-vierkant/ stichting verkant

Per kamp zijn er ongeveer twaalf bege­ leiders. Dit zijn vrij­ willigers met een wis­ kundige achtergrond: studenten en docen­ ten van middelbare scholen en universi­ teiten. Een aantal begeleiders begon zelf ooit als deelnemer. Joost Langeveld, der­ dejaars wiskunde aan de vu, is komende zomer voor de derde keer begeleider. Voor de eerste twee keer kreeg Joost één stu­ diepunt voor zijn vrije studieruimte. Dat er de derde keer mets tegenover staat, maakt hem wemig uit. " H e t is echt fan­ tastisch. Het is heel leuk om naast mijn studie op een puzzel­ achtige manier met wiskunde bezig te zijn. Ik vind het geen punt om van zeven uur 's ochtends tot twee u u r 's nachts uit te leggen." Door zijn positieve ervaringen met de kampen heeft hij besloten hij om volgend studiejaar de oriëntatie op het leraarschap te gaan volgen. "Ik dacht altijd dat lesgeven absoluut niets voor mij was. N u sluit ik het niet meer hele­

maal uit." Joost denkt dat de kampen scholieren op het idee brengen om wiskunde te gaan studeren. "Ik help ook bij de open dagen aan de v u . Daar zie ik vaak gezichten die ik herken van de kampen." Ook in de rest van het jaar komt hij af en toe in actie voor Vier­ kant. Zo stond hij in een stand op de nationale wetenschapsdag. Joost staat voor Vierkant bovendien wel eens op puzzelmarkten en gaat mee op een incidenteel bezoek naar een middelba­ re school. Zulke activiteiten komen er meer, als het aan de kersverse directeur van Vierkant ligt. "Ik wil de organisatie

'Ik heb er lol in om van zeven uur 's ochtends tot twee uur 's nachts wiskunde uit te leggen' verder uitbreiden en optuigen. Als je bedenkt dat we vorig jaar na één advertentie m de dagbladen al een wachdijst hadden voor de zomerkam­ pen, is het duidelijk dat er veel poten­ tieel is om te groeien." Berkelmans ziet vooral toekomst in de ontwikkeling van wiskundeclubs. Op dit moment bestaan er slechts enkele. "Over een jaar wil ik dat we de wis­ kundeclubs hebben verspreid over het hele land. O m dat te bereiken moeten we een goed netwerk hebben van enthousiaste docenten." Ook de naamsbekendheid van Vierkant moet worden vergroot. Berkelmans deed net een half A4'tje tekst de deur uit, bestemd voor alle schoolkranten van middelbare scholen. Berkelmans schat de kosten voor het opzetten van de wiskundeclubs op 300 duizend gulden. Voor de helft van het bedrag diende hij recent een subsidieaanvraag in bij de stichting Axis, vorig jaar opgericht om de belangstelling voor bèta en techniek te bevorderen. Vierkant bestaat nu van donaties van Vrienden van de Stich­ ting, de verkoop van materiaal en van het geld dat de deelnemers aan de kampen betalen. D e divisie Wiskunde van de VU stelt een kamer beschikbaar en sponsort het materiaal. Ook de universiteiten van Leiden, Delft en Nijmegen, de Stichting W e T e N en het Centrum voor Wiskunde en Infor­ matica ondersteunen Vierkant. Ber­ kelmans: "In ieder geval moet de organisatie de komende tijd professio­ neler worden. Er moet vaker iemand aanwezig zijn. Van dat antwoordappa­ raat moeten we a f "

Stichting Vierkant voor Wiskunde: Website: h t t p . / / w w w c s vu.nl/~vierkant/ E­mail: vierkant@cs.vu.nl Telefoonnummer: 0 2 0 ­ 4 4 4 7 7 7 6

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen