Ad Valvas 1998-1999 - pagina 69

ABi/ALVAS 17 SEPTEMBER 1998

PAGINA 7

Ie Bijbel Is [erplichte [tof voor iconomen?

fe *

s n a P

Kort wetenschappelijk VU nieuw/s onder redactie van Dirk de Hoog

Misbruikte kinderen In Nederland bestaat weinig opvang voor kinderen die misbruikt zijn voor prostitutie of de vervaardiging van porno. Dit stelt vu-pedagoge Francien Lamers-Winkelman in het blad Perspectief voor de jeugdbescherming. "Nederlandse therapeuten schromen over het algemeen om misbruik-gericht te werk te gaan. Ze behandelen algemene gedragsproblemen, zoals bedplassen en nachtmerries. Tot een verwerkmg van het trauma komt het op een enkele uitzondering na meestal niet." Volgens Lamers moeten ouders van misbruikte kinderen letterlijk stad en land aflopen om voor hun kind hulp te krijgen. "Als ze die al vinden ontstaan vaak financiële problemen omdat therapeuten die bereid zijn te helpen over het algemeen in particuliere praktijken werken die buiten de verzekering vallen." De poli­ tiek moet daar iets aan doen, vindt LanTers. "Nu we steeds vaker met het verschijnsel kinderpornografie en ­pros­ titutie te maken lijken te krijgen, is het zaak dat de hulpverlening op korte ter­ mijn een antwoord formuleert op die behoefte. Daartoe moeten de politici die nu allemaal verontwaardigd reageren op schandalen dan ook de middelen ver­ schaffen."

romovendus belicht Irkelijke visies op lonomie

kerk lijkt niet druk /olkt met economen. ;li mag de kerkelijke op het economisclie )ces niet worden Jerschat, meent Aart den Berg, die liandag promoveerde op proefschrift 'God en Economie'. "Als je teen al ziet wat één zo'n van bisschop Muskens losmaakt, dan zie je wat e ^ invloed de kerk nog ïeds heeft."

Klapsplegel sneller

Aart van den Berg: 'In de Bijbel wordt aan economie meer aandacht besteed dan aan welk ander onderwerp ook.' Peter Wolters - AVC/VU

Peter Boerman

Om Jezus als 's werelds eerste eco­ noom af te schilderen gaat mis­ schien wat ver. En de Bijbel is nu ook niet bepaald een praktisch handboek voor de hedendaagse eco­ nomie. Maar toch staat het buiten kijf dat de kerken invloed hebben op het economische leven. Als de ker­ ken een pleidooi houden tegen de zogenaamde 24­uurseconomie, ont­ staat er direct een landelijke discus­ si^ En als bisschop Muskens zegt d0: het niet erg is om een brood te siilen, staat de hele politiek op zijn a#iterste benen. "L i het Nieuwe Tlestament gaat één op de tien ver­ z ^ over de tegenstelling tus­ s ^ rijk en arm en wat je daar­ ^Mi kunt doen", vertelt Aart «|n den Berg. "Dat betekent dat men meer aandacht aan economie besteedt dan aan welk ander onderwerp ook. Dat zal waarscijnlijk zijn invloed gehad hebben op hoe y^j nu denken over hoe een efonomie moet zijn ingericht. ^ die invloed bestaat denk ik i8)g steeds." Wn den Berg (41) promoveer­ maandag 14 september aan vu op een proefschrift met de ptikkelende titel God en de Economie. Hij beschrijft daarin 26 documenten die de verschillende kerken tussen 1979 en 1992 hebben doen uitgaan .arin een visie op de moderne eco­ ^ mie wordt gegeven. "Interessante materie", aldus de verse doctor. Want "door de ethiek erbij te halen, * k al komt die soms wat uit de l^cht vallen, laten ze zien welke keu­ ^ s er gemaakt worden en waarom. %onomen doen dat normaliter niet êi dat vind ik een groot gemis. Eco­ nomen laten de vraag wat 'het beste' %, onbeantwoord." ¥an den Berg, nu directeur van een Wein theaterbureau, studeerde ooit af als econoom aan de vu. Na een

t

f

korte periode als economieleraar en eigenaar van een natuurvoedings­ winkel, kwam hij bij de toenmalige EVP terecht, de evangelische volks­ partij, die nu in GroenLinks is opge­ gaan. Hij schreef mee aan het ver­ kiezingsprogramma, maar koos na de verkiezingen voor een studie theologie in Leiden. Het laatste jaar van die opleiding vertrok hij naar Geneve, waar hij bij de Wereldraad van Kerken ("om echt iets praktisch van die studie mee te maken") werkte aan een verklaring over de economie. "Daarmee is de basis voor deze promotie gelegd", ver­ klaart Van den Berg. "Ik kon er toen niet meer van loskomen."

daire samenleving. Dat is niet erg, maar kwalijk is wel dat die keuzes niet expliciet worden gemaakt. De lezer wordt onbewust gemanipu­ leerd, doordat hij niet bewust wordt gemaakt van welk 'ontwerp' van God uit wordt gegaan: God als 'de schepper' bijvoorbeeld of God als 'de rechtvaardige'." Er zijn wel enkele overeenkomsten te vinden tussen de verschillende documenten die Van den Berg heeft bestudeerd. Zo wordt het grenzeloze materialisme nagenoeg door nie­ mand gepredikt en duiken ook typisch kerkelijke termen als 'barm­ hartigheid' en 'rentmeesterschap' meermalen op. Dat maakt, los van de gelovige achter­ grond, dat de verge­ lijking met het soci­ aal­democratische gedachtengoed zich snel opdringt. Maar 'De voornaamste conclusie hoewel Van den van het proefschrift is dat het Berg toegeeft dat de ideaalbeelden van vaak lijkt "alsof de kerken de christelijke en de maar zvat roepen"' sociaal­democrati­ sche theorie elkaar vaak niet veel zullen ontlopen, vindt hij dat christenen zeker een plaats in de politiek verdienen. De voornaamste conclusie van het "De nestgeur is ook belangrijk", ver­ proefschrift is dat het vaak lijkt klaart hij. "Veel christenen zouden "alsof de kerken maar wat roepen". zich bij de sociaal­democraten niet Dat komt omdat ze hun uitgangs­ thuisvoelen." Nu de kerkgang de punten en hun beslismomenten niet afgelopen decennia in Nederland helder genoeg uittekenen. Dat fors is afgenomen en het CDA, sinds maakt het voor de lezer van zo'n het niet meer in de regering zit, stuk niet gemakkelijker. "Een voor­ bijna verworden is tot een marginale beeld: ze gaan er of vanuit dat de partij, lijkt het soms alsof de rol van mens vrij is geschapen, óf ze zeggen de kerken steeds verder uitgespeeld dat alle mensen door God gelijk zijn raakt. Maar Van den Berg wil dat geschapen. Dat heeft natuurlijk bestrijden. "De kerk heeft volgens nogal wat gevolgen voor je eind­ mij nog wel degelijk invloed en beeld. Als je vanuit gelijkheid door­ draagt vaak een behoorlijk steentje redeneert dan krijg je een ander bij aan het publieke debat. Als je soort economie dan vanuit vrijheid. alleen al ziet wat één zo'n zin van Bij vrijheid kom je waarschijnlijk op bisschop Muskens los weet te een soort ongebreideld kapitalisme maken. Maar het rare is wel dat die uit, bij gelijkheid op een meer soli­

ene zin meer effect heeft gehad dan tien jaar 'de arme kant van Neder­ land', de interne kerkelijke discussie die al vele jaren woedt. Het gaat er dus ook om hoe de boodschap ver­ pakt wordt." Als de christenen vanuit hun traditie willen blijven bijdragen aan het publieke debat over economische kwesties, concludeert Van den Berg, dan zullen ze zich wel meer reken­ schap moeten geven van hun keu­ zes. "Het is nu eerder regel dan uit­ zondering dat de auteurs van kerke­ lijke documenten een gedachtelijn volgen zonder aandacht te besteden aan mogelijke alternatieve redene­ ringen en zonder de gekozen lijn te beredeneren. Ook wordt er weinig gebruik gemaakt van gangbare eco­ nomische theorieën en gezichtspun­ ten." Daardoor krijgt de leek die de stukken leest de neiging zich te laten "meevoeren op de redenering" en komt de professional in de verlei­ ding de stukken niet serieus te nemen. "Beide gevolgen zijn onwen­ selijk", aldus Van den Berg, en bovendien "vrij eenvoudig te vermij­ den". Als men in de stukken maar eens beter zou laten zien welke keu­ zes er gemaakt worden, dan zouden de kerkelijke documenten veel aan impact kunnen winnen en zou de discussie een stuk beter gevoerd kunnen worden. Van den Berg: "Dat de discussie tussen ethiek en economie moet doorgaan, staat voor mij als een paal boven water. Of dat nou vanuit de kerken gaat, of vanuit andere groepen in de samenleving, dat maakt me niet zoveel uit. Maar wat ik nog steeds niet snap, is dat economen zélf die uitdaging niet aandurven." Aart van den Berg, 'God and the Economy' Uitgeverij Eb uron, ƒ 79,90 ISBN 90-5166-649 7

De klapspiegel die vu­natuurkundigen twee jaar geleden ontwikkelden heeft opnieuw het prestigieuze tijdschrift Nature gehaald. De bijzondere spiegel is gemaakt van metaal dat heen en weer kan worden geschakeld zodat het licht weerkaatst of doorlaat. Met hiui nieuwe publicatie bewezen Sense Jan van der Molen en de andere onderzoekers dat het mogelijk is de klapspiegel met behulp van elektriciteit sneller te laten 'klappen'. Elektriciteit versnelt in de spiegel namelijk de beweging van water­ stof, de stof die bepaalt of het materiaal op dat moment spiegelend of doorzich­ tig is. Daarnaast maakten ze de bewe­ ging van waterstof in de spiegel zicht­ baar. De ontdekking is het resultaat van een samenwerking tussen de vu, FOM en Philips Natlab, dat al een aantal paten­ ten op de klapspiegel bezit. Eventuele toepassingen van de spiegel zijn ook al bedacht. Zo zouden de onderzoekers een ruit kunnen maken die in een flits ondoorzichtig gemaakt zou kunnen wor­ den of er zou geschakeld kunnen wor­ den met licht in glasvezels.

Seks maakt oud Hoe meer seks in het leven, hoe eerder de veroudering intreedt. Dit blijkt uit het onderzoek waarop bioloog E.M. Stam 22 september promoveert. Het onderzoek is uitgevoerd bij springstaar­ ten, kleine insecten die in de bodem leven. Het blijkt dat een verhoogde voortplantingsactiviteit bij deze dieren leidt tot een snellere veroudering. De verklaring hiervoor is dat het dier min­ der energie kan besteden aan het herstel van schade aan cellen en het DNA, door­ dat het meer energie nodig heeft voor de voortplanting. Verder is gekeken naar het mannelijk gedrag van de dieren tij­ dens de voortplanting. Mannelijke springstaarten zetten in een aantal geval­ len hun sperma af, in de hoop dat dit door een of meer ontvankelijke vrouw­ tjes wordt opgemerkt. Hierdoor is geen lichamelijk contact tussen mannetjes­ en vrou­wtjesdieren nodig. Het blijkt dat de mannelijke springstaarten zich bi) deze afzet van sperma laten leiden door sig­ naalstoffen en dat zij het sperma van andere mannetjes vernietigen. Hun eigen zaad laten zij met rust. Sommige soorten springstaarten lossen het pro­ bleem op geheel andere wijze op. "De voortplanting in deze soort geschiedt zonder de tussenkomst van mannetjes. Die ontbreken dan ook", aldus het proefschrift.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen