Ad Valvas 1998-1999 - pagina 450

AD VALVAS 11 MAART 1999

PAGINA 6

Ongevraagd drukwerk als kunst Wat hebben een klein boekje, een stapeltje stickers en een affiche gemeen? Het zijn uitingen van kunstenaars die ze toestuurden aan een selecte groep mensen. In het exposorium kan nu iedereen het 'ongevraagde drukwerk' bekijken.

'lii^^ £1

Cultuur

Fleur Besters

D e titel Ongevraagd drukwerk en andere vormen van artistieke vrijgevigheid is volgens kunsthistorica Tineke Reijnders deels ironisch bedoeld. "De meeste mensen ontvangen niet graag ongevraagd drukwerk. Dit is echter van een geheel andere orde." D e tentoonstelling m het exposonum in het Hoofdgebouw bestaat uit uitgaven van kunstenaars die zij in eigen beheer veelal gratis in kleine krmg verspreidden. De werken werden per post verstuurd of aangeplakt op straat. Doordat de makers geen direct contact hebben met de ontvanger, weten ze niet wat er met hun werk gebeurt. Met de producten uiten de kunstenaars kritiek op het systeem van de kunst, vertelt Reijnders. De stroming wil een volledig onafhankelijk product voor een kleine kring op de markt zetten. Het is de tweede keer dat Tineke Reijnders de tentoonstelling opbouwt. D e eerste keer was in Hoorn. N a de tentoonstelling in het vu-exposorium gaat de verzameling nog naar Rotterdam. Voor de tentoonstelling is een keur aan voorbeelden van publicaties verzameld. Zo is een serie Ajax-kaarten van Jos Houweling te zien. D e kunstenaar bedenkt na iedere wed-

vindt het niet vervelend dat haar werk verdwijnt. Dat vindt ze spannend. T o c h kan ze het waarderen dat het werk nu zichtbaar wordt voor een groot publiek." Bijzonder is de aandacht die één van de geëxposeerde publicaties kreeg. Reijnders: "Hans Bossmann haalde met zijn Krant Zonder Nieuws de media van Tokio tot Washington. Pnme-üme kwam hij in beeld. Hij won er de Duitse Persprijs 1998 mee. Maar binnen de kunstwereld bleef het initiatief geheel onopgemerkt." De productie is een krant waar helemaal niks instaat. Er zitten gaatjes in de zij-

T i n e k e R e i j n d e r s (links) m e t stagiair Sasha Honseiaar: 'Kunstenaars vinden h e t s o m s w e l spannend dat hun werk verdwijnt.' Bram de Hollander

strijd van de Amsterdamse voetbalclub een kaart die hij naar zijn leden stuurt. Je kunt geen abonnement op zijn reeks nemen. Vrienden die lid zijn, mogen wel na drie maanden een opvolger aanwijzen. Van een andere orde zijn de stickers die Jeroen Jongeleen verspreidt. Reijnders: "Dat is een goed voorbeeld van de actiekant van de publicaties. Jongeleen is echt bezig met het ondermijnen van het economische systeem, maar hij doet dit op een positieve manier. De stickers die hij maakt, lij-

ken net reclameuitingen. Als de toevallige passant echter beter kijkt, ziet hij een tekst die niets met commercie te maken heeft. Bovenaan de sticker staat support your local artist now! en in het midden een kreet als 'hier had uw naam kunnen staan'."

In de bus De kunsthistonca knjgt regelmatig kunstenaarspublicaties in de bus. Ze is bezig met een dissertatie over kunstenaarsinitiatieven. Nadat haar werd gevraagd een tentoonstelling samen te

stellen, was het onderwerp snel gekozen. "Ik verbaas me er iedere keer weer over wat voor mooie werkjes de kunstenaars maken. De makers weten soms niet eens naar wie ze het sturen, omdat een deel naar voor hen onbekende personen gaat. Veel zal zorgvuldig bewaard worden door de ontvanger, maar een deel wordt weggegooid." Volgens Reijnders zijn de kunstenaars erg enthousiast over de tentoonstelling. "Ik sprak bijvoorbeeld Anne van den Bosch, die posters maakt. Zij

kant die kenmerkend zijn voor sommige kranten zoals Ad Valvas. Er verschijnen ook edities in Duitsland en Engeland. De tentoonstelling in het exposorium laat werk vanaf de jaren '70 tot aan nu zien. Een deel is uit de collectie die Reijnders zelf op de mat kreeg, maar het meeste heeft ze bij anderen bij elkaar gesprokkeld. "Samen met UvA-student Sasha Honseiaar, die bij mij stage liep, heb ik geprobeerd zoveel mogelijk te verzamelen. We hebben een oproep gezet in een krant voor kunstenaarsinitiatieven. Daar kwamen heel veel reacties op. Veel makers van het ongevraagd drukwerk komen uit die wereld." Hoewel het grootste deel van de verzameling afkomstig is uit Amsterdam, is ook werk uit bijvoorbeeld Groningen, Maastricht en Rotterdam te bezichtigen. De tentoonstelling m het exposonum loopt tot 26 april en is op werkdagen te bekijken tussen tien uur 's morgens en acht uur 's avonds. Op zaterdag zijn de publicaties tussen tien en vier te zien.

'Studenten komen hier niet graag' Ze zijn niet alleen wegwijzer, waakhond en vraagbaak, maar vervullen ook een sociale functie: de medewerkers achter de verschillende balies op de VU. In aflevering negen een blik in het VU-ziekenhuis: receptie Q van het Audio Visueel Centrum. Elsbeth Vernout

Receptie Q. Het lijkt wel de naam van een nieuwe televisiesene, zoiets als Ingang Oost of Medisch Centrum West. Wat speelt zich af achter deze geheimzinnig klinkende balie in het polikliniekgebouw van het vu-ziekenhuis? "Onze naam wordt soms geassocieerd met de jeugdserie van vroeger: Q en Q", vertelt hoofd van de receptie Yvonne Elferink (39). Receptie Q is niet de enige balie van het Audio Visueel Centrum (AVC). D e gemeenschappelijke dienst van de universiteit en het ziekenhuis kent drie verschillende recepties. In het Hoofdgebouw kun je terecht bij de mediatheek, in de medische faculteit tref je de afdeling beeld geluid aan en in het pollgebouw bij receptie Q zit de afdeling fotografie grafische vormgeving. Klanten van Q zijn zowel patiënten die foto's moeten laten maken van h u n aandoening als studenten en medewerkers van de vu die apparatuur lenen, foto's laten maken voor een presentatie of opdrachten voor grafisch drukwerk afgeven. "De letter Q past wel bij ons", vindt Elferink. "We wijken wat af van de andere balies in het ziekenhuis. Alleen al het uiterlijk van onze receptie is heel anders." Als je bij het AVC in het poligebouw binnenloopt, tref je geen functioneel wit of grijs aan. Integendeel. Op de muur is een groot oerwoud geschilderd. Het zeil op de grond is geel, evenals de muren en een grote pilaar in het midden van de ruimte waarop foto's van alle medewerkers hangen. De balie heeft de vorm van een halve maan en is lichtblauw. "Bij het AVC werken allemaal

creatieve mensen, zoals fotografen en grafisch vormgevers. Daardoor krijg je een heel aparte sfeer", verklaart Elfennk. "Mijn collega's weten wat ze willen en staan open voor gekke ideeën. Daar voel ik me bij tliuis. Het is onderling gezellig. We drinken elke ochtend samen koffie. Binnenkort gaan we een dagje uit met alle 48 Avc-medewerkers, naar Rotterdam." Bij de balie staat een aantal mensen te wachten. "Ik wil van deze dia's graag duplicaten laten maken", zegt een vrouw terwijl ze drie plastic mappen

met diamateriaal op de balie legt. Ze heeft ze nodig voor colleges aan medische studenten. De dia's tonen een voor een bloederige close-ups van operaties. Elferink: "Ik werk hier nu drie jaar en in het begin moest ik wennen aan die enge foto's. Inmiddels ben ik er nuchter onder. Ik ben een fan van medische programma's op televisie. Bovendien heb ik een opleiding tot medisch secretaresse gevolgd en ben erg geboeid door operaties." Aan de balie meldt zich een jongen van een jaar of twintig met rugzak. Hij heeft een briefje in zijn hand. "Ik moet dia's laten maken", zegt hij tegen Elferink en kijkt er ongelukkig bij. "Ga maar even daar zitten, dan word je straks opgehaald", antwoordt

Yvonne Elferink: ' I k b e n e r g geboeid door o p e r a t i e s . '

de baliemedewerkster vriendelijk. Ze belt medisch fotografe Van der Valk op en prevelt de formule: "Ik heb hier een ostio." Vertaald naar het Nederlands: de jongen moet een kaakoperatie ondergaan en in zijn medische dossier komen foto's van voor en na de operatie. Ook een jonge Turkse vrouw vergezeld door man en kind meldt zich voor het maken van foto's. Ze heeft een huidaandoening, ontcijfert Elferink op haar verwijzingsbrief. Inderdaad houdt de vrouw haar met rode uitslag bedekte hand angstvallig stijf naast haar lichaam.

Naast patiënten en medewerkers weten ook studenten receptie Q te vinden, al lopen ze de deur niet plat. "Studenten komen hier met graag, dat zie je aan hun houding. Ze zijn toch met op eigen terrein en gaan liever naar de mediatheek m het Hoofdgebouw. Maar voor congresposters moeten ze hier zijn, of ze laten dia's maken van afbeeldingen uit boeken, voor een presentatie. Soms vragen ze advies aan een van onze fotografen. Co-assistenten zie ik hier vaker. Die hebben overheadprojectors of diaapparatuur nodig als ze weer eens een

lezing moeten houden." Rest nog één vraag. Waarom draagt bijna al het personeel in het ziekenhuis Zweedse klompen? Volgens Elfennk, draagster van keurige schoenen met een hak, is dat goed voor je voeten als je de hele dag moet staan. "Zweedse klompen, gezondheidssandalen, je ziet hier van alles voorbijkomen. Verpleegkundigen dragen het meest wonderlijke schoeisel dat ik ken."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen