Ad Valvas 1998-1999 - pagina 657

AD VALVAS 17 JUNI 1999

PAGINA 5

Gewichtsloos boven de wereld Laatstejaars bewegingswetenscliappen Nicole Sentse maakte met een vliegtuig een vrije val om experimenten met gewichtsloosheid te doen. In drie dagen was ze in totaal negentig keer de zwaartekracht kwijt.

Peter Boerman Het is een gevoel dat maar heel weinig mensen ondervonden hebben, maar Nicole Sentse doet er erg nuchter over. " D a t gevoel van gewichtsloosheid, dat is heel apart, ja", vertelt ze. D a n raakt ze enthousiast. " D a t m o m e n t dat je gaat zweven, dat je helemaal los bent, dat is eigenlijk niet te omschrijven." Sentse was de enige studente die begin deze m a a n d met drie bewegingswetenschappers van de v u mee was op een trip naar Bordeaux. D a a r hield de European Space Agency (zeg maar de Europese Nasa) een van haar halfjaarlijkse paraboolcampagnes. Die campagnes zijn steevast een ware attractie voor talloze wetenschappers van het hele continent. Tijdens paraboolvluchten trekt een piloot eerst zijn toestel op tot een hoogte van 30 duizend voet.

Daar dobbert het vliegtuig enkele seconden rond. Daarna zet het met de neus naar beneden een vrije val in. Niet alleen een veel spannender achtbaan dan wat je ook vindt in de Efteling of Walibi Flevo, maar ook een ideale proeftuin om onderzoek te doen. Want tijdens een paraboolvlucht zijn verschillende fasen van zwaartekracht waar te nemen: dan weer is iemand gewichtsloos, dan weer is de zwaartekracht bijna twee keer zo sterk. D e vier bewegingswetenschappers van de v u gingen mee om uit te zoeken wat er gebeurt met iemands coördinatievermogen als hij helemaal geen zwaartekracht kent, of juist dubbel zoveel. Sentse mocht mee, als extra stage. Ze was net terug van een stage in San Diego (Californië). "Ik had daar onderzoek gedaan met professor Prisk van de Nasa. Die raadde me aan contact op te n e m e n met André Knijpers, de nieuwe Nederlandse astronaut. Via via kwam ik toen bij mijn eigen faculteit terecht. Grappig, want het onderzoeksvoorstel van de onderzoekers had eigenlijk weinig van doen met mijn afstudeerrichting, inspanningsfysiologie." Sentse zat in Bordeaux in gezelschap van onderzoekers uit onder meer Frankrijk, Duitsland, België en Zweden. D e bewegingswetenschappers maakten drie vluchten van ruim anderhalf uur. In die anderhalf u u r werden steeds zo'n dertig parabolen gemaakt.

Nicole Sentse, zwevend tijdens de vrije val van het vliegtuig. Een gordel houdt haar op haar plek. Aan de vluchten gaat een uitgebreide voorbereiding vooraf. Zo moet iedereen die aan een paraboolvlucht deelneemt eerst naar een zogenaamde Hoogte Indoctrinatie Cursus. Daar wordt geleerd wat je moet doen als plotseling de luchtdruk wegvalt doordat bijvoorbeeld een raampje van het vliegtuig kapotgaat. D o o r de lage luchtdruk ontstaat een zuurstoftekort, dat onherroepelijk binnen enkele minuten leidt tot bewusteloosheid. "Bij zuurstoftekort denk je vaak dat je nog wel door kunt gaan, maar de cursus laat duidelijk zien dat dat niet het geval is", vertelt Nicole. D a t blijkt ook uit het verslag over de cursus dat onderzoeker John van der K a m p schreef in FBWeetjes, het blad van de faculteit bewegingswetenschappen:

Nicole (tweede van links) poseert met andere onderzoekers voor het vliegtuig (een Airbus) waarmee de vrije vallen werden gemaakt.

Als eersten ontdoen Nicole en Geert zich van hun masker. Beiden beginnen geconcentreerd een lijn door een doolhof te trekken. "Een minuut zonder masker. Het zuurstofgebrek neemt nu langzaam toe. " Nicole heeft de doolhof succesvol doorlopen en is begonnen met lijntjes trekken tussen nummertjes 1 en 39. Ze is kortademig en haar lippen kleuren

langzaam blauw. "Oké, nummer vier, als u stoppen wilt, kunt u het zuurstofmasker opzetten. Twee minuten zonder masker. " Geert is gestopt en heeft zichzelf aangesloten op 100 procent zuurstof. Nicole volhardt en is bij nummertje 11 aangeland. Het zuurstoftekort is haar nu duidelijk af te zien. Een lijntje trekken tussen nummer 11 en 12 is bijna onmogelijk geworden. Haar gezicht wordt bleker en bleker. "Nee, nummer vier, u heeft geen herkansing. Zuurstofmasker op!" Na dik drie minuten loopt Nicole op haar einde en begint enorm te trillen. Van lijnen trekken is geen sprake meer. "Recover, nummer zes, recover. " Het lijkt nauwelijks tot Nicole door te dringen. Toch zet ze haar masker op. "We waren in totaal tien dagen in Frankrijk", blikt Sentse terug. "Drie dagen werkten we aan de proefopstelling, waarna we het weekend vrijaf hadden. M a a n d a g kregen we een laatste briefing. Dinsdag, woensdag en donderdag hebben we de daadwerkelijke vluchten gemaakt." De data die ze daarmee verzamelden, analyseren de onderzoekers pas in september. "Eerst moeten we nog

wat andere dingen afronden." Sentse wil er wel vast iets over zeggen. "We gingen uit van de hypothese dat de nauwkeurigheid van het pakken van een blokje afneemt bij minder of meer zwaartekracht. De vraag was alleen of dat afhankelijk was van visuele informatie of van ervaring." M e t andere woorden: scheelt het vooral als je blokje minder goed ziet, of is vooral van belang hoe vaak je een blokje gepakt hebt bij een bepaald zwaartekrachtniveau. E n wat blijkt? "Mensen passen zich redelijk snel aan aan veranderende omstandigheden. De eerste keer grijpen ze nog naast het blokje, maar daarna hebben ze het vrij snel te pakken." Sentse heeft de smaak van gewichtsloosheid na haar eerste paraboolvluchten danig te pakken. "Als het even kan, wil ik na mijn studie door in de richting van de ruimtevaart", vertelt ze. "Of dat haalbaar is, weet ik natuurlijk niet. Het zal niet makkelijk zijn. Maar deze ervaring heb ik in ieder geval binnen."

ISO jubileumcongres: 'Studenten komen diepgang tekort'

Werkgevers eisen meer dan vier jaar alleen studeren Op het jubileumcongres van studentenbond ISO toonden de sprekers zich opvallend eensgezind. De studiebeursregels maken van studenten 'narrow-minded' puntenjagers. Bedrijven zoeken echter werknemers met meer in hun mars. Het is bijna een must om wat naast de studie te doen. Inge de Visser (HOP) "Negeer het systeem." Teusjan Vlot, voorzitter van de jongerenafdeling van het CDA (CDJA) daagt studenten in een speech uit tot massale burgerlijke ongehoorzaamheid aan de prestatiebeursregels. Hij was een van de sprekers op een groot congres dat vrijdag 11 juni werd gehouden vanwege de 25ste verjaardag van studentenbond ISO. "Wie binnen vier jaar probeert af te studeren is gek", meent Vlot. Studenten moeten de tijd nemen voor h u n algemene ontwikkeling, vindt hij, bijvoorbeeld door in een bestuur te gaan zitten. Dat is de enige manier om te voorkomen dat ze zonder enige maatschappeli)ke bagage aan een diploma komen. E n op den d u u r zal H e r m a n s de regels vanzelf aanpassen.

"Zo erg is het niet om een studieschuld te hebben", weet de CDjA'er uit ervaring. Studenten die nu de tijd nemen er eentje op te bouwen, doen de volgende generatie volgens hem een groot plezier. Want als Hermans door de knieën gaat en de prestatie- • beursregels versoepelt, kan het hoger onderwijs eindelijk weer aan zijn eigenlijke doel voldoen: "verantwoordelijke burgers" afleveren, die meer in h u n mars hebben dan het scoren van punten. Winnie Sorgdrager, Eerste-Kamerlid voor D 6 6 , is het met Vlot eens: studenten moeten het heft in eigen hand nemen. "Iemand die vier jaar alleen maar heeft gestudeerd, is nog niet rijp voor de arbeidsmarkt. Die verwacht niet alleen kennis, maar ook

een zekere volwassenheid in het toepassen daarvan. Het is dus eigenlijk een must om er wat naast te doen." In het forum dat het iso 's middags toesprak zijn alle leden het eens: door de strenge studiefinancieringsregels komen de huidige studenten diepgang tekort. Paul Verburgt van telecombedrijf KPN: "Studenten zijn erg aanpassingsgericht. D a n komen ze solliciteren en zien ze er net zo uit als ik, in pak. D a t vind ik walgelijk. Ik mis de vrije geesten."

Zelfontplooiing Bert Bakker, onderwijsspecialist van D 6 6 , denkt dat studenten binnenkort wat meer ruimte voor zelfontplooiing krijgen. "Je merkt dat een omslag gaande is", zei hij in het forum. "Politici kijken anders tegen het hoger onderwijs aan. Vorig jaar stond nog in alle partijprogramma's dat er geen geld bij moest. Inmiddels is financieel weer iets mogelijk." Dat is ook hard nodig, vindt Bakker. " T o e n voormalig minister Ritzen begon, maakte het niet uit hoe lang iemand studeerde. Dat was geen

goede situatie. D u s het was prima dat hij daaraan ging sleutelen. Ritzen is echter te ver doorgeschoten. We zijn weer toe aan een brede studie met ruimte voor de eigen vorming. Studenten moeten minstens een half jaar naar het buitenland k u n n e n . " Het jarige iso schreef een petitie met soortgelijke strekking. Die overhan-

digde voorzitter Roos Zwetsloot vrij-dag aan twee kinderen, "studenten van de toekomst". In de petitie is een belangrijke plaats ingeruimd voor een oud plan van het iso: studenten moeten individuele afspraken met h u n universiteit of hogeschool kunnen maken, bijvoorbeeld over de duur en de inhoud van het onderwijs.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen