Ad Valvas 1998-1999 - pagina 454

AD VALVAS 1 1 MAART I999

PAGINA 1 0

Democratie stelt in partijen niet veel voor Het is droevig gesteld met de interne democratie van Nederlandse politieke partijen. Er is een kleine elite die de dienst uitmaakt. In zijn proefschrift laat politicoloog André Krouwel een waarschuwing horen.

""He/Th ^)TU>J^inA^e/ri.'%-^Uó<=^^.

Opvallend

Peter Boerman

De verkiezing van de partijvoorzitter van de Partij van de Arbeid leverde een paar weken geleden aardig wat aandacht van de media op. Een duo nog-net-niet-dertigers leek dicht bij de macht. De twee voormalig nietNixers, Booij en Van Bruggen, wisten zich in hun strijd gesteund door de partijtop. Het ledencongres besliste echter in hun nadeel. De pvdA-leden zagen liever de wat oudere Marijke van Hees als voorzitter, vanwege haar ruimere ervaring. Een beter voorbeeld van de democratie binnen politieke partijen lijkt haast niet denkbaar. Toch is André Krouwel daar niet zo zeker van. "Het partijleiderschap is eigenlijk geen politieke functie. Waar het echt om gaat, is de keuze van Kamerleden. Juist daar hebben partijleden steeds minder over te zeggen. Dat is steeds meer een zaak van een hele kleine elite." Krouwel onderzocht jarenlang hoe de Europese politieke partijen zich na de oorlog ontwikkelden. Hij ontdekte dat partijen steeds minder democratisch functioneren. "Ze lijken meer geïnteresseerd in het winnen van verkiezingen dan in het opbouwen van een ledenbestand", stelt de politicoloog die 12 maart aan de vu op zijn onderzoek promoveert. "Via de moderne media kunnen partijen zich direct tot de kiezers richten. De leden hebben ze niet meer nodig. Leden hebben op partijcongressen tegenwoordig heel weinig in te brengen. Congressen zijn media-evenementen geworden, gericht op de buitenwereld." Net na de oorlog was 14 procent van alle Nederlanders aangesloten bij een politieke partij. Nu is dat geen 3 procent meer. Partijen fungeren steeds

verschillen tussen politieke partijen in de loop der jaren sterk afeamen. "In Nederland weet je dat je een coalitie moet vormen wil je in de regering komen. Daar wordt bij het schrijven van de verkiezingsprogramma's al rekening mee gehouden. Om je als partij niet buitenspel te zetten, worden grote verschilpunten met andere partijen vermeden."

TUSSCHgN H£T GBMBBUB VOlK

TfM/PPf W WW V£hl FARTIO Illustratie: Berend Vonk

meer alleen als leveranciers van raadsen statenleden. De mening van 'het gemiddelde lid' komt binnen partijen nauwelijks meer aan bod. Krouwel: "De interne structuur van partijen is heel centralistisch, oftewel ondemocratisch. Een kleine groep neemt feitelijk alle besluiten. De leden beslissen helemaal niet wie zij het beste Kamerlid vinden. Ze krijgen een lijstje voorgelegd waar ze eigenlijk alleen maar mee kunnen instemmen." De leden mogen dan weinig te zeggen hebben, ze zijn toch heel belangrijk voor het voortbestaan van de partijen. In tegenstelling tot veel andere Europese landen krijgen partijen hier geen financiële steun van het rijk. De leden

spekken in Nederland de partijkas. Nederlandse politieke partijen zijn dan ook arm, constateert Krouwel. Het is volgens hem goed als de overheid geld aan partijen geeft. "Maar onder de strikte voorwaarde dat ze het geld gebruiken om de binding met de samenleving uit te bouwen en het ledenbestand te versterken."

Drempel De drempel om lid te worden kan dan verlaagd worden, denkt de politicoloog. "In de meeste landen vult het rijk 30 procent van de partijkas, in sommige landen zelfs 60 procent. Als de Nederlandse overheid ook een bedrag geeft en dat koppelt aan het

aantal leden van zo'n partij, wordt het voor die partijen belangrijker om leden te werven." Krouwel constateert dat de financiën van de Nederlandse partijen een 'blinde vlek' vormen. "Partijen worden steeds vaker gesponsord door bedrijven en belangenorganisaties. Het is echter onduidelijk welke tegenprestatie die partijen daarvoor moeten leveren. Daar zou de overheid controle op moeten hebben." Betaalt de KLM de PvdA bijvoorbeeld om het aantal vluchten op Schiphol te verruimen? Krouwel: "Zou best kunnen. Er valt natuurlijk wat te halen in de politiek. De politici besturen toch het land." Krouwel merkt op dat de inhoudelijke

Het is opvallend dat alle grote partijen in Europa steeds meer naar rechts zijn opgeschoven, vindt de onderzoeker. "De linkerpool smelt weg, het marktdenken gaat overal overheersen. In dertien van de vijftien Europese landen zijn sociaal-democratische regeringen aan het bewind. Ze zijn echter niet meer zo links als vroeger. Bijna overal regeren sociaal-democraten die hebben gekozen voor 'de derde weg', het samengaan van verzorgingsstaat en marktdenken. Veel sociaal-democratische partijen in Europa schuiven op naar het politieke centrum." De politiek wordt steeds braver, denkt Krouwel. Veel partijen willen 'traditionele' issues niet aan de orde stellen omdat die moeilijk liggen bij de meeste kiezers. Voorbeelden weet hij genoeg: de Partij van de Arbeid vermijdt zoveel mogelijk de discussie over de aftrek van de hypotheekrente, het CDA 'vergeet' nogal eens zijn abortusstandpunt en de W D roept niet te hard dat ze de uitkeringen wil aanpakken. Krouwel: "De partijen zijn te bang om de strijd aan te gaan, omdat ze vrezen kiezers te verliezen." Dat risico is groter geworden, omdat er steeds meer zwevende kiezers zijn. Krouwel vindt het zorgelijk dat de politiek zich steeds meer terugtrekt uit de samenleving. "Kamerleden waren in hun vorige baan meestal ambtenaar of onderwijzer. En kijk eens naar de ministers. In de jaren '50 kwam nog ruim de helft van de ministers van buiten de Kamer, nu is dat nog maar 28 procent. Dat is niet iets specifieks Nederlands. Dat speelt zich af in heel Europa. De politiek wordt politieker, en steeds minder maatschappelijk. Daar moeten we voor uitkijken."

Verkiezing studentraden studenten hebben medezeggenschap in een aantal zaken clie direct te mal<en hebben met het onderwijs en de onderwijsorganisatie aan de Vrije Universiteit. De medezeggenschap betekent dat studenten zitting kunnen nemen in de Universitaire studentenraad (voor de gehele universiteit) en/of voor een facultaire studentenraad (op elke faculteit één). Voor de universitaire studentenraad heeft elke student stemrecht en kan elke student worden gekozen; voor de facultaire studentenraad is dat het geval als je bent ingeschreven voor een van de opleidingen die binnen de faculteit worden gegeven. De zittingstermijn van de studentraden bedraagt een jaar en loopt van september tot en met augustus. Binnenkort gaan de verkiezingen van start voor de raden, die in het studiejaar 1999-2000 zitting zullen hebben.

Het personeel van de Vrije Universiteit kiest een ondernemingsraad (voor de gehele universiteit) en onderdeelcommissies (voor elke faculteit één). Voor enkele belangrijke onderwerpen vergaderen de ondernemingsraad en de universitaire studentenraad en, in de faculteiten, de onderdeelcommissie en de facultaire studentenraad gezamenlijk in de zogenoemde gezamenlijke vergadering. In dit infodeel wordt de belangrijkste informatie over de organisatorische kant van de verkiezingen gegeven. De verkiezingen worden georganiseerd door een kiescommissie. Op het secretariaat van de kiescommissie is alle informatie beschikbaar. De verkiezingen zijn vrij eenvoudig. Er is een datum vastgesteld, die als uitgangspunt dient voor de verkiezingen. Dat betekent datje als student op die datum moet zijn ingeschreven om aan de verkiezingen deel te kunnen nemen. Deze datum is 1 maart 1999. Alle studenten die zijn ingeschreven worden opgenomen in het kiezersregister, dat ter inzage wordt gelegd op alle faculteiten van 17 maart 9.00 uur tot 19 maart 17.00 uur. Als je niet in het kiezersregister bent opgenomen kun je dus niet aan

de verkiezingen deelnemen: niet stemmen en niet worden gekozen. Je kunt het kiezerregister inzien en eventuele fouten ter verbetering doorgeven aan de kiescommissie. De volgende fase is de kandidaatstelling. De verkiezingen vinden plaats door middel van een lijstenstelsel. Elke lijst krijgt de naam van de eerste kandidaat op de lijst, of de naam die de kandidaatstellers eraan geven. Als je je kandidaat wilt stellen, kun je dat dus alléén op een lijst gaan staan of je kunt dit samen met een aantal medestudenten doen. De kandidaatstellingen dienen tussen 26 maart 9.00 uur en 3 1 maart 17.00 uur bij de kiescommissie te worden ingeleverd. Per lijst kunnen maximaal 20 kandidaten worden gesteld. De laatste fase is de verkiezing zelf. Er wordt alleen gestemd als er meer kandidaten dan zetels zijn; als het aantal kandidaten minder is dan het aantal zetels worden de kandidaten zonder meer gekozen verklaard. Als er wordt gestemd, worden de stemformulieren naar je huisadres gezonden. Als dit niet aankomt, kun je één keer een duplicaat krijgen tegen overlegging van je studentenkaart.

Overzicht districten verkiezingen 1999 Universitaire Studentenraad: 9 zetels Dit is een INFO-pagina. Info-pagina's Icunnen door VUinstanties tegen betaling wordjen lienut voor publicatie van informatie die wegens uitvoerigheid en gedetailleerdheid niet thuishoort in de IVIededelingenrubriek. Aanvragen voor Info-pagina's richten aan: Bureau Voorlichting en Externe Betrekl<ingen, Hoofdgebouw, kamer l D - 0 4 . Telefoon: 4 5 6 6 0

De kiescommissie neemt de besluiten: dus of je wel of niet mag stemmen, of je wel of niet op een lijst wordt gezet. Het kan zijn datje het niet eens bent met zo'n besluit. In dat geval is het mogelijk beroep in te stellen bij het College van Bestuur. Als je wilt weten watje dan moet doen, kun je daarover de informatie krijgen van de kiescommissie. Om de organisatie van de verkiezingen efficiënt te laten verlopen, zijn er formulieren gemaakt. Deze zijn verkrijgbaar op de plaatsen waar ook het kiezersregister ter inzage wordt gelegd, en verder bij de facultaire studentenraden en de universitaire studentenraad. En tenslotte op het secretariaat van de kiescommissie. De belangrijkste punten zijn in de kolom hiernaast in een overzicht aangegeven. Wil je meer informatie over de inhoudelijke kant van de medezeggenschap, dan kun je je daarvoor het beste wenden tot de huidige studentenraad van je faculteit.

Facultaire Studentenraden: Godsgeleerdheld

Zetels 3

Rechtsgeleerdheid

5

Geneeskunde Biologie

5

FEWEC .

7

Aardwetenschappen

5

Letteren

5

Exacte Wetenschappen SCW

7

FPP

5

Wijsbegeerte

3

Bewegingswetensch.

5

Contactpersoon Dhr. G. Vellenga e-mail: G.Y.vellenga@th.vu.nl Dhr. J. Sprakel e-mail: voorzitter@rechten.vu.nl Dhr. S. Ruitenberg e-mail: SPIVI.Ruitenberg@stu.med.vu.nl Mw. A. van der Waal e-mail: jmwaal@bio.vu.nl

Mw. H v.d. Pol e-mail: fSr@geo.vu.nl Dhr. N. Hartenberg e-mail: fsr@let.vu.nl Dhr. C. Oostenbrink e-mail: fsr@few.vu.nl Mw. F. Adams e-mail: Studentenraadscw@hotmail.com

Dhr. Y. Khoe e-mail: y.h.khoe@th.vu.nl

Belangrijke data: * 16-3-1999 16.30 uur Informatiebijeenkomst verkiezingen. * 1 7-3-1999 9.00 uur t / m 19-3-1999 17.00 uur indiening verzoeken tot verbetering kiezersregister. * 26-3-1999 9.00 uur t / m 3 1 -3-1999 17.00 uur indiening kandidaatstellingen. * 20-5-1999 16.00 uur: uiterlijk inleveren van stembiljetten (per post of in de stembussen). Secretaris Kiescommissie: Mw. Mr. M.A. Daniels. Kamer 2D-05 Hoofdgebouw, tel 4445322

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen