Ad Valvas 1999-2000 - pagina 449

AD VALVAS 23 MAART 2000

PAGINA 5

Tweede Kamer debatteert over nieuwe wet studiefinanciering

Weetjes zappen

Op weg naar flexibeler onderwijs

Indirect trauma Partners van getraumatiseerde oorlogsgetroffenen lijden mee. Bijna dnekwart van de leden van de Stichting Partners van Oorlogsgetroffenen ervaart de klachten van de getroffene als een belasting voor henzelf. Dit blijkt uit het rapport Gedeelde zorg, dubbele smart? van professor Henk van der Ploeg, dat 18 maart werd gepresenteerd. De meeste respondenten hebben vooral problemen met de emotionele geslotenheid, somberheid en prikkelbaarheid van hun echtgenoot, die van dichtbij oorlog of geweld meemaakte. In sommige gevallen uiten de oorlogsgetroffenen zich op een agressieve manier. Daarnaast had een aantal van de partners zelf posttraumatische stress, blijkt uit het onderzoek. Vanuit de hulpverlenende sector is er echter wemig aandacht voor deze indirecte oorlogstrauma-problematiek. (LW)

Samen niet zuiniger

Hans Stakeibeek

Minister Hermans dinsdagavond tijdens het Kamerdebat

De vraag naar hoger onderwijs wordt steeds minder eenvormig. Universiteiten en hogescholen moeten daarop inspelen door flexibel te zijn, vindt minister Hermans. Zijn nieuwe studiefinancieringswet is een eerste stap op weg naar die flexibiliteit. Hanne Obbink, HOP Dezer dagen praat de Tweede Kamer over de nieuwe wet op de studiefinancienng De Kamer zal ongetwijfeld in grote lijnen instemmen met Hermans' stelsel. Dat betekent dat studenten vanaf september veel meer vrijheid te)gen om hun eigen studie te plannen Willen ze er mssenuit voor een wereldreis of een tijdje op halve kracht studeren, dan kan dat. Voortaan kan

een student per maand beslissen of hij beursgeld wil ontvangen of niet. Meer geld krijgen de studenten van Hermans niet. N e t als nu houden ze recht op vier jaar (of liever: 48 maanden) basisbeurs. Maar het 'opnemen' daarvan mogen ze over tien jaar uitsmeren. Zo lang mogen ze erover doen om hun diploma te halen. D e flexibiliteit van het beurzenstelsel houdt ook na september één duidelijke grens. De eis blijft dat een student zijn beurs moet terugbetalen als hij geen diploma haalt. Wie na dne jaar studie vindt dat hij genoeg heeft geleerd en een baan gaat zoeken, zadelt zichzelf dus op met een studieschuld. De nieuwe regels zullen het hoger onderwijs met meteen op zijn kop zetten - ook om redenen die niets met het beurzenstelsel zelf te maken hebben. Een eerste struikelblok is het collegegeld. Dat wordt nu per heel studiejaar geïnd, waardoor het voor studenten niet aanlokkelijk is om een deel van dat jaar aan andere zaken dan de studie te besteden. Het is nog

SRVU: wet is helemaal niet zo flexibel

ten" - ^ ^"^""^ ^'"''^ k dat studen^nVl' ^^ ^^^^^^ van vier jaar beurs tmden moeten krijgen, omdat het s S n " ' ' " ' ' ^ lukt in vier jaar af te

helemaal niet zo flexibel als de minister zegt. Zo kan een beursstudent nog steeds een boete krijgen als hij of zij meer dan 15.000 gulden per jaar bijverdient. En er zijn geen impulsen voor de universiteiten om h u n onderwijsprogramma flexibel te maken. "Als je tien jaar over je studie mag doen, moet in de wet staan dat je tentamens die hele periode geldig zijn", noemt Van den Berg als voorbeeld. D e SRVU heeft zelfs een verslechtering in de wet gevonden. "Nu kun je een uitkering uit het afstudeerfonds krijgen als het programma niet in vier jaar is af te leggen omdat bijvoorbeeld de vakken niet aansluiten. Die regeling heeft Hermans om onduidelijke redenen geschrapt." T o c h lijkt de wet met stille trom door de Kamer te worden geloodst. De studenten houden zich in elk geval rustig. "Er verandert helemaal niet veel, dus het leeft niet onder studenten", verklaart Van den Berg.

Volgens Van den Berg is de wet

(DdH)

De studentenvakbond SRVU is niet echt bh) met de studiefinancieringsPlannen van Hermans. "De minister probeert goeie sier te maken zonder dat het hem een cent kost. In feite legitimeert hij de armoede door het nonnaal te maken dat studenten een «Ibaantje nodig hebben om van te leven", zegt Desirée van den Berg, «e in het bestuur van de vakbond Zit.

Ze vindt in ieder geval dat de aanV>"ende lening van zo'n vierhonderd gulden voor studenten met onvermogende ouders moet worden r e T T ' " ^^" ^ - "H^*^ '^ ontelaf kinderen van arme ouders Mer een hogere studieschuld heben dan kinderen van rijke ouders." « n meerderheid van de Tweede J^mer lijkt haar in die overtuiging ^steunen.

maar de vraag of hogescholen en universiteiten zich de rompslomp op de hals willen halen van collegegeld dat per maand wordt betaald. Veel mgrijpender nog zijn de veranderingen in de opzet van studies die nodig zijn om flexibel studeren mogelijk te maken. Want zolang opleidingen blijven uitgaan van een standaardopzet met bijvoorbeeld semesters of trimesters, heeft een student er weinig aan dat hij zijn beurs per maand kan opnemen. En wie er een paar jaar tussenuit wil om te gaan werken, moet er wel van verzekerd zijn dat zijn tentamens na die tijd nog geldig zijn.

Opfriscursus Toch kan het bijna niet anders of de wet zal op den duur het hoger onderwijs flexibeler maken. De door Hermans gewenste invoering van het Angelsaksische model kan daarvoor een belangrijke impuls zijn. De driejarige bachelor-fase uit dit model zal misschien nog vrij eenvormig zijn. Maar het vervolg daarop, de masterstudie, zal naar verwachting in vele varianten ontstaan. Zo is het denkbaar dat er duale routes worden opgezet (met combinaties van studeren en werken) of korte masterstudies voor mensen die na hun bache/or-penode een paar jaar hebben gewerkt. Onder Hermans' beurzenwet kan dit soort differentiatie veel eenvoudiger ontstaan dan onder de oude regels. Bovendien wordt alom verwacht dat de vraag naar hoger onderwijs de komende jaren divers zal worden. Naast de 'reguliere' student die zich meteen na zijn schoolexamen aanmeldt, zullen er nieuwe groepen studenten komen, met andere behoeftes. Bijvoorbeeld mensen met een baan, die hun kennis willen opfrissen met korte cursussen of met een titel hun loopbaan een stimulans willen geven. Universiteiten en hogescholen die bij de tijd willen blijven, zullen op deze pluriforme vraag inspelen met een scala aan programma's. Lang niet al het onderwijs zal worden betaald door de overheid en niet alle nieuwe doelgroepen hebben recht op studiefinanciering - want dat houdt op bij de leeftijd van dertig. Maar in veel andere opzichten zal het onderscheid tussen 'reguliere' studies en cursussen voor specifieke groepen vloeiender worden.

Ruimte bieden voor al deze ontwikkelingen is zo ongeveer de kern van Hermans' hogeronderwijsbeleid. Flexibele studiefinanciering is één middel, het schrappen van allerlei regels, bijvoorbeeld rond het starten van nieuwe opleidingen, is een tweede. En als universiteiten en hogescholen nog meer vrijheid willen, dan valt daarover met Hermans te praten.

Onderwijsbonnen Het lijkt daarom een kwestie van tijd dat bestuurders in het hoger onderwijs ook de ruimte krijgen om zelf de hoogte van het collegegeld te bepalen. Een aantal van hen vindt dat dat zou moeten, omdat ze voor onderwijs-opmaat dan een passende prijs kunnen vragen. Ze kunnen dan bijvoorbeeld van één studie een dure variant met veel begeleiding bieden en een goedkope waarm studenten meer zelf doen. Voorlopig wil minister Hermans de hoogte van het collegegeld niet vrijgeven. Maar de discussie erover mag van hem doorgaan. Zelf denkt Hermans aan nog een laatste stap op het flexibiliseringspad. de invoering van vouchers. Hij is nu bezig een experiment met zo'n systeem op poten te zetten. Daarbij krijgen studenten een soort onderwijswaardebonnen die ze bij meer dan een universiteit en hogeschool kunnen inwisselen tegen studieonderdelen. In de meest vergaande vorm van zo'n bonnensysteem is er aan die vouchers ook geld verbonden. Universiteiten en hogescholen worden dan voor h u n inkomsten sterk afhankelijk van de toestroom van studenten die met hun vouchers onderwijs komen kopen. Zo worden zij gedwongen rekening te houden met studentenwensen, en dat vindt Hermans een aantrekkelijke gedachte. Het hoger onderwijs vindt het voucher-plan een stap te ver. D e hogescholen willen geen experiment zonder deelname van de universiteiten, maar die voelen daar mets voor. Als Nederland zich wil voegen naar internationaal gangbare hogeronderwijsmodellen, redeneert voorzitter Meijerink van de vereniging van universiteiten VSNU, dan is een vouchersysteem niet verstandig. Maar ook zonder onderwijsbonnen zal flexibiliteit dé trend van de komende jaren zijn.

Inspelen op de sociale controle binnen een wijk lijdt niet tot milieuvriendelijker gedrag. Veel beleidsmakers gaan daarvan uit bij het op wijkniveau coördineren van de nutsvoorzieningen, bijvoorbeeld door afvalheffingen of energiequota per wijk. Individualisering, het steeds vaker verhuizen en het ontbreken van een netwerk leiden ertoe dat wijkbewoners zich niet genoeg met elkaar verbonden voelen om zich samen verantwoordelijker te gedragen. Dat staat m het verkennende rapport Nutsvoorzieningen op wijkniveau van het Instituut voor Milieuvraagstukken, geschreven onder leiding van vu-onderzoeker Michiel van Dnmen. Volgens de onderzoekers heeft het voordurend confronteren van huishoudens met de ongewenste milieueffecten van hun gedrag geen effect. Dat leidt slechts tot een voortdurende bestraffing. Mensen belonen werkt beter. (LW)

Muziektherapie effectief Een therapie met beweging, muziek en ritme helpt motorisch slecht functionerende kinderen goed. Deze Le Bon Départ-methode is (LBD) is voor het eerst op effectiviteit onderzocht door C. Leemrijse, die op 16 maart promoveerde bij Bewegingswetenschappen. De methode blijkt veel effectiever dan de meer toegepaste Sensorische Integratie-therapie. Een probleem in het onderzoek naar de diverse behandelmethodes is het niveauverschil tussen de kinderen, die daardoor slecht vergelijkbaar zijn. De onderzoekers pasten beide therapieën achtereenvolgens toe op zes kinderen en maten het effect, LBD scoorde duidelijk beter. Grootschaliger onderzoek in de toekomst moet dit positieve resultaat bevestigen. (LW)

Virus doodt kankercel Amerikaanse onderzoekers hebben een genetisch gemanipuleerd virus ingezet voor de bestrijding van kanker. Doordat bij het virus Onyx-O 15 een gen ontbreekt, kan het zich alleen vermenigvuldigen in tumorcellen. Het virus vindt de kankercel en doodt deze. Deze toepassing van het Onyx-gen werd bekendgemaakt op het International Symposium on Genetic Anticancer Agents, vorige week aan de vu. Michael K o m van de University of California meldde dat het virus succes heeft bij 27 procent van de patiënten, tegen 8 procent bij standaardtherapie. De experimenten zijn uitgevoerd op 30 opgegeven patiënten met hoofd-halskanker. Nadeel van de methode is dat het virus in de tumor moet worden ingespoten. Het zou effectiever zijn als het ook uitzaaiingen opspoort en vernietigt. (XR^

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen