Ad Valvas 1999-2000 - pagina 267

VALVAS 9 DECEMBER 1 9 9 9

PAGINA 1 1

CULTUUR AGENDA

VERMAAK TE DOEN

.^.^,||.H.J.MAl.Himïï^l?Iïïg??^>y:!elM.H^^ Film: Regisseur Jos de Putter volgde de Tsjetsjeense maffiabaas Noechajev. Het resultaat hiervan is te zien in The making of a neiv empire. Filmhuis Griffioen, Uilenstede 106, Amstelveen. Aanvang 20.00 uur. Prijs ƒ 9,-. Informatie: 4445100. Concert: In het muziekprogramma Waringin staat de Waringinboom symbool voor drie werelden. De groep Bol Akih beeldt dit uit met muziek met elementen uit de jazz, pop, blues, funk en wereldmuziek. Griffioen, Uilenstede 106, Amstelveen. Aanvang 20.30 uur. Prijs van ƒ15,-tot ƒ 17,50. Infornnatie: 4445100. Theater: Mussengang is een komedie over de gebeurtenissen in een Gronings sudentenhuis. Van liefdesperikelen, rauwe seks en geloofskwesties tot aan krakersrellen en corpsbalgebral. Crea theater, Turfdraagsterpad 17. Aanvang 20.30 uur. Prijs van ƒ 7,50 tot ƒ 12,50. Informatie: 6262412. ïVR JDAG 10 DECEMBER Film: Henry, portrait of a serial toiler. Filmhuis Griffioen, Uilenstede 106, Amstelveen. Aanvang 20.00 uur. Prijs: ƒ 9,-. Informatie: 4445100. Theater: Umieitur)g is de eerste solovoorstelling van John Rietberg. Die gaat over hoe wens en werkelijkheid zich zelden verenigen. Een muzikaal tweeluik vol dubbele bodems en zijsporen. Crea theater, Turfdraagsterpad 17. Aanvang 20.30 uur. Prijs van ƒ 7,50 tot ƒ 15,-. Informatie: 6262412.

iZATERDAG 1 1 DECEMBER

Concert: Universiteitsorganist Ewaid Kooiman speelt werken van Bach op het Couperinorgel in de Aula. Aula, hoofdgebouw VU. Aanvang 12.45. Toegang is gratis. Lezing: Professor Jaap Hijmans bespreekt de Nag Hammadigeschriften. Deze geschriften maken meer duidelijk over de opvattingen van de gnostici, een groep christenen die leefde tijden de eerste eeuwen na de kruisiging van Christus. Griffioen, Uilenstede 106, Amstelveen. Aanvang 20.45 uur. Prijs van ƒ 2,50 tot ƒ 10,-. Informatie: 4445100.

THEODOR HOLMAN

Welke taal is voor wie?

DONDERDAG 16 DECEMBER RImiln de toekomst gluren mensen in Strange days door middel van een injectie in andermans dromen en herinneringen. Met Ralph Rennes en Angela Bassett. Fimhuis Griffioen, Uilenstede 106, Amstelveen. Aanvang 20.00 uur. Prijs: ƒ 9,-. Informatie: 4445100. Film: Na Strange days een compilatie van de beste en slechtste sciencefiction-cultklassiekers van het afgelopen millennium in Ttie night of ttie living trailer. Rlmhuis Griffioen, Uilenstede 106, Amstelveen. Aanvang rond 22.30. Informatie: 4445100. Concert: Het uvA-orkest speelt Wagner, Martinu en Rachmaninov. Concertgebouw, Concertgebouwplein 2-6. Aanvang 20.15 uur. Prijs van ƒ 15,tot ƒ 20,-. Informatie: 6718345. Cabaret: De voorstelling van Jetty Mathurin Welopgevoed gaat over de hedendaagse pedagogiek, Jip en Janneke en Anasi, voedsel, broedsel en levenskunst. Griffioen, Uilenstede 106, Amstelveen. Aanvang 20.30 uur. Prijs van ƒ 15,- tot ƒ 17,50. Informatie: 4445100.

Theater: Theatersport Vereninging Amsterdam speelt improfiesta. Twee teams spelen om de beurt scènes op basis van suggesties uit het publiek. Het publiek geeft met behulp van rozen en sponzen zijn VRIJDAG 17 DECEMBER mening over het vertoonde spel. Crea theater, Turfdraagsterpad 17. PresentatieiGriffioenAanvang 20.30. Prijs van ƒ 7,50 cursuspresentatie met een tot ƒ 12,50. Informatie: 6262412. optreden van de Saya Dance Company. Griffioen, Uilenstede 106, ZONDAG 12 DECEMBER Amstelveen. Aanvang 20.00 uur. Concert: In Vier bloi<fluiten spelen Prijs: ƒ 5,-. Informatie: 4445100. fluitisten Karolina Bater, Hannah Film: Strange days (zie donderdag Pape, Suzanne Fröhlich en Andrea 16 december). Guttmann werk van Manneke, Fimhuis Griffioen, Uilenstede 106, Van Eyk, Bach, Andriessen, Ford, Amstelveen. Aanvang 20.00 uur. Ekimovski en IVleijering. Prijs: ƒ 9,-. Informatie: 4445100. Griffioen, Uilenstede 106, Concert: Het vu-koor brengt het Amstelveen. Aanvang 15.00 uur. Stabat Mater van Szymanowski en Prijs van ƒ 12,50 tot ƒ 15,-. het Gloria van Poulenc. Solisten Informatie: 4445100. zijn Anette Boland, Hetty Jansen Cabaret: In De Belgen l<omen en Roy ter Haar. stand-up comedy van onze Posthoornkerk, Amsterdam. zuiderburen. Aanvang 20.15 uur. Toomler, Breitnerstraat 2. Aanvang Prijs van ƒ 12,50 tot ƒ 15,-. 2030 uur. Prijs: ƒ 20,-. Informatie: Concert: Het Crea grootkoor laat 6707400. muziek horen aan de hand van een Show: Extraventura van Holiday on Russisch reisverhaal. |ce laat liefdeslegendes zien, zoals Dominicuskerk, Spuistraat 12. Komeo en Julia en Madame Aanvang 20.15 uur. Butterfly. Prijs van ƒ 12,50 tot ƒ 15,-. Rai, Europaplein 12. Aanvang -^0.00 uur, zaal open om 19 00 - doorlopend - doorlopend - uur-Prijs van ƒ 20,-tot ƒ 67,50. informatie: 0900-0195. Tentoonstelling: Callosa d'en Sarria is een dorpje in Spanje. De fotograaf Jan Theun van Rees maakte daar foto's van een raam, Concert: Patricia Kaas die hij vervolgens met de computer «ai Auditorium, Europaplein 12 manipuleerde. Hiervan maakte hij een dia-animatie waaronder hij Aanvang 20.15 uur muziek van Messiaen zette. P f van ƒ 67,50 tot ƒ 8 5 'nformatie: 0900-0195. Griffioen, Uilenstede 106, Amstelveen. Toegang is gratis. De tentoonstelling duurt tot eind december. Tentoonstelling: De schilderijen 1'"}^ Henry, portrait of a serial «ter(zie vrijdag 10 december). van Ronald Ophuis over het thema Filmhuis Griffioen, Uilenstede 106, geweld gaan soms erg ver in het PZ /T"- '^^"^"g 20.00 uur. tonen van de werkelijkheid. Zo laat hij zien hoe twee kinderen door Thi / '" '"foi'matie: 4445100. volwassenen worden verkracht. neater: Twee zussen ontmoeten Stedelijk Museum, Bureau elkaar weerna twintig jaar in De 7 / ' « - Z e h ebben alleen een Amsterdam. Rozenstraat 59. Tot en met 16 januari. DS'"^^J^"ê^g^'^een.Een Tentoonstelling: Jean-Christian psychologische thriller en Bourcart nam met een inktzwarte komedie, verborgen camera foto's in clubs ^leuwe de la Mar Theater, Marmxstraat 404. Aanvang 20.15 in New York. Galerie Reflex, Weteringschans 79a. i„f P"Js van ƒ 21,- tot ƒ28 50 Informatie: 53053Ó2. Tot en met 15 januari.

Scène uit de film The life of Oharu van Kenji Mizoguchi

Film WAT: WANNEER: WAAR:

Lezing retrospectief Kenji Mizoguchi donderdag 9 t / m woensdag 29 december Filmmuseum, Vondelpark 3, tel. 5891400

Samen met onder anderen Yasujiro Ozu geldt Kenji Mizoguchi (1898-1956) als één van de belangrijkste Japanse regisseurs. Hij maakte ruim tachtig films, waarvan het Filmmuseum er in december 24 vertoont. De meeste zijn slechts één keer te zien, drie Nederlands ondertitelde films draaien een week lang: Osaka elegy (1936) van 9 t/m 15, The life of Oharu (1952) van 16 t/m 22 en Ugetsu monogatari (1953) van 23 t/m 29 december. Stuk voor stuk klassieke meesterwerken en vooral de laatste twee oogverblindend mooi. Op jonge leefi:ijd maakte Mizoguchi mee hoe zijn oudere zus als geisha werd verkocht, een gebeurtenis die een diepe indruk maakte en die hij later in zijn films verwerkte. De Duitse regisseur Fassbinder zei ooit dat hij van Mizoguchi meer over vrouwen geleerd had dan uit zijn eigen ervaringen. Mizoguchi legt sterk de nadruk op de compositie van het beeld en verkent zijn onderwerpen - landschappen of mensen met bijna liefkozende camerabewegingen. Volgens een criticus filmde Mizoguchi met de ogen van een schilder en de ziel van een dichter. Zijn verhalen eindigen zelden met een happy end. Mizoguchi maakte geen films om problemen op te lossen, maar 'om mensen te laten zien hoe de wereld in elkaar steekt, zodat ze er mee aan de slag kunnen'. In Osaka elegy dreigt een telefoniste financieel aan de grond te raken. Haar baas ruikt zijn kans en verleidt haar. Als zijn vrouw erachter komt, keert hij zich tegen zijn werkneemster en haar familie. Uiteindelijk wordt de telefoniste door haar verloofde verlaten. The life of Oharu vertelt het verhaal van courtisane Oharu, die eindigt als eenzame bedelares. De beelden van het geishahuis en van het bamboebos waar Oharu een zelfmoordpoging doet, blijven lang op je netvlies hangen. In Ugetsu monogatari probeert een pottenbakker te overleven in een door oorlog verscheurd middeleeuws dorp. Hij verlaat zijn vrouw en ontmoet een zeer realistisch ogende geestverschijning, die hem meeneemt naar een huis vol sensuele verlokkingen. Als hij terugkeert, is zijn vrouw overleden. Zeer fraaie film.

Jetty Mathurin

Guido van Dooremalen

WAT: WANNEER: WAAR:

de Nag Hammad'h geschriften woensdag 15 december 20.45 uur Griffioen, Uilenstede 106, tel. 4445100

In 1945 vond een boer uit het dorpje Nag Hammadi in Boven-Egypte een kruik met dertien oude, in leer gebonden boeken met papyrusbladen. Deze documenten maakten een lange reis langs handelaren, musea, theologen en wetenschappelijke onderzoekers, waarbij onderweg nogal wat verloren ging. Tussen 1972 en 1977 werd de overgebleven tekst, qua omvang vergelijkbaar met het Nieuwe Testament, integraal gefotografeerd, vertaald en gepubliceerd. D e nu ook in het Nederlands verkrijgbare Nag Hammadigeschriften werpen een nieuw licht op de opvattingen van de Gnostici, een groep christenen die leefde tijdens de eerste eeuwen na Christus. In zijn lezing bespreekt prof. Jaap Hijmans kort de inhoud van de meest interessante boeken, waaronder Het geheime boek van Jacobus, Het gesprek met de Verlosser en Het evangelie volgens Maria Magdalena. De toegang is ƒ 10,- (studenten f 2,50).

Cabaret WAT: WANNEER: WAAR:

Jetty Mathurin met Welopgevoed donderdag 16 december 20.30 uur Griffioen, Uilenstede 106, tel. 4 4 4 5 1 0 0

Jetty Mathurin is van huis uit onderwijzeres en logopediste. Bij het televisiepubliek werd ze vooral bekend door haar rollen als Smorrie in Vrouwenvleugel en Milly in Oppassen. Daarnaast ontwikkelde ze in de loop der jaren haar theaterpersonage Taante, een zwarte dame met een verfinssend komische kijk op allerlei Surinaamse en Nederlandse gewoontes. Als Taante staat Mathurin niet alleen op het podium, maar gaat ze ook naar congressen, symposia en zelfs de vergadering van aandeelhouders van een accountantsfirma. "Dan komt Taante met haar handtasje binnen bij chique heren die staan te eten", vertelt Mathurin in een interview. "Taante Iaat ze kijken naar een vrouw met dikke lippen en een brede neus. Ja, zulke mensen wonen hier en blijven hier, kijk nog maar es goed". Taante heeft een uitgebreide familie. Vaste bezoekers in de vorige programma's Taante komt en Schiphol waren neef Stanley met zijn 'chocolade-Melkert-baan' en neo-multicultureel-intellectueel-deskundige nicht Jetty. In Welopgevoed viert Taante haar 75-jarig opvoedingsjubileum. Ze wil haar ervaring delen met iedereen. Taante heeft immers geleerd om zelfs in een flat op de vijftiende verdieping nog met beide benen op de grond te staan. Het persbericht belooft een voorstelling "over voedsel, broedsel en levenskunst; over Jip, Janneke en Anansi; over huiskamerwijsheden, groeieconomie en respect". Op haar geheel eigen manier stelt Taante met luchthartige ernst de hedendaagse pedagogiek aan de orde en vult die aan met de elementaire zaken die neef Stanley en alle andere langslopende, meeetende of logerende nichtjes, neefjes en randgroepfamilieleden aandragen. D e voorstelling is nog niet uitverkocht, kaarten zijn verkrijgbaar voor ƒ 17,50 (studenten ƒ 15,-). (Dick Roodetiburg)

"Ons land wordt geregeerd door de leugen," zegt Hare Majesteit. Freek de Jonge, cabaretier, antwoordde: "Ik dacht dat we geregeerd werden door Hare Majesteit." Naar wie 'communiceert' de taal? Ik lees mijn dochter één van de mooiste gedichten van Wislawa Szymborska voor: "Zo ziet mijn grote eindexamendroom eruit:/ twee apen zitten aan de ketting voor het raam,/ buiten waait de hemel voorbij/ en baadt de zee./ Ik leg examen af in de geschiedenis van de mensen./ Ik stotter en modder./ De ene aap, die me aanstaart, luistert ironisch,/ de andere doet alsof hij dut -/ maar wanneer op een vraag een stilte volgt,/ zegt hij me voor/ met een zacht gerammel aan zijn ketting." De geschiedenis van de mens is de geschiedenis van het aan de ketting leggen; de hemel kan eeuwig voorbij waaien en de golven van de zee kunnen immer vrij zijn, maar de mens legt alles en vooral zichzelf aan de ketting; we beknotten eikaars vrijheid - aldus leg ik het gedicht aan mijn dochter uit en vertel haar iets over de communistische dictatuur in Polen. Toch begrijpt zij het gedicht nog niet. Taal communiceert, maar voor wie? Ewoud Sanders, taalkundige, schreef een inleiding bij een herdruk van twee belangrijke boeken; Boeventaal en Gabbertaai (Verba, Soest, 1999). Oftewel Bargoens. Bargoens is van oorsprong de taal van de dieven, de landlopers, de hoeren en de marskramers. Zij moesten een geheimtaal spreken, want niemand mocht ze begrijpen. Eigenaardig: taal als communicatie, maar hier als communicatie voor een kleine groep, anderen mochten het niet horen. Nederlands dat geen Nederlands is voor iedereen. "Hij heeft geslagen." "Ja, ik knijsde dat de platvink werd gelicht." Nederlands? Jawel, maar de vertaling luidt: "Hij heeft gestolen." "Ja, ik zag dat de portefeuille werd gerold." (Waarbij rollen ook weer Bargoens is voor stelen.) Welke taal is voor wie? Toen ik onlangs de beste schrijver van Nederland zag, Gerard Reve, bood ik mijn excuses aan voor mijn verwaaide uiterlijk, waarna hij zei: "Nou, voor liefhebbers van de soort bent u nog een buitenkansje." Hoe komt het dat deze zin ongemeen grappig is? Als hij had gezegd: "U ziet er nog leuk uit voor uw leeftijd," was het meteen iets klefs geweest, maar de zin: 'Voor liefhebbers van de soort bent u nog een buitenkansje,' bestaat uit tien woorden die in combinatie met elkaar verschillende stijlvormen in zich herbergen en verschillende zaken uitdrukken: ironie, overdrijving, relativering. Liefhebbers van welke soort? En dan dat archaïsche 'buitenkansje' een soort uitdrukking van bloemetjesjurkenvrouwen op de huishoudbeurs. Net zo mooi als dat gedicht van Szymborska. Maar voor wie is deze taal? Aan de UVA wordt momenteel een onderzoek gedaan naar ironie en jongeren; uit eerste onderzoeken blijkt dat ouderen significant meer gevoel hebben voor ironie dan jongeren. Ironie - het omgekeerde zeggen van wat je eigenlijk bedoelt - ("allemachtig, jij hebt een leuke kop!") wordt door jongeren serieus genomen. ("Ja, ik doe inderdaad alles aan mijn uiterlijk.") Taal is altijd voor anderen en verandert continu. De Majesteit regeert niet, volgens haar regeert de leugen. Liefhebbers van de apensoort houden van apen, en het communisme dat de mens van de ketens van het kapitalisme wil bevrijden, ketent de mens als gekooide apen. Het Bargoens, de geheimtaal, is de taal van ons allen geworden. Ooit sprak ik met Franquin, wijlen de tekenaar van Guust en de Smurfen, hij vertelde me dat zijn grootste ontdekking was geweest dat je "in taal alles kan smurfen en dat alles ook daadwerkelijk gesmurfd kan worden." Voor wie en van wie is de taal?

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen