Ad Valvas 1999-2000 - pagina 401

AD VALVAS 2 4 FEBRUARI 2 0 0 0

PAGINA 9

«cliuweii voor verschraling van de universiteit

blikken terug 01 ^aniseert het Opleidingscentrum voor orjiareen Studium Generale rond het thema Vi f bekende en minder bekende heren geven er ^u. De aftrap werd op 16 februari gedaan ndl aggers van de studentenprotesten uit de Iat3r was Freek de Jonge te gast op de VU. izoht beide lezingen. \mitte Wiesman Freek de Jonge maakte dinsdag 22 februari zijn comeback op de VU. Hoewel sommigen hoopten op een hilarische voorstelling, was de artiest vrij serieus. In zijn voorstelling stond 'het denken' centraal. De Jonge pleitte voor een elitaire universiteit, waarin "wijzen en dwazen eikaars kruis bestuiven". Het is een mooi verhaal, hoe Freek de Jonge naar de v u werd gelokt. N a een voorstelling in den lande trof hij een bnef aan in zijn kleedkamer, die hem eraan herinnerde hoe hi) twintig jaar geleden op de vu een try-out van zijn eerste solovoorstelling De komiek speelde. Was het geen goed idee om twintig jaar na dato een comeback te maken? De brief van Annelies de Weerd van het Opleidingscentrum voor Studie Loopbaan had succes: Freek zegde toe. De aula zit redelijk vol, hoewel waarschijnlijk niet zo vol als in 1980. Lang niet iedereen in de zaal toont zich een fan, maar zo'n middagje gratis amusement is nooit weg. "We hoorden toevallig dat hij een voorstelling gaf, en het lijkt ons wel leuk", vertelt een tweedejaarsstudente psychologie. De jongen naast haar blijkt een echte aanhanger van Freek de Jonge. "Hij is de laatste tijd beter geworden, seneuzer, meer maatschappelijk betrokken." De aniest oogt bij opkomst m elk geval behoorlijk serieus. Zijn keurige pak wordt slechts opgevrolijkt met een rode das en dito pochet. Hij plaatst zijn leesbnl over zijn gewone bnl en leest vanachter het katheder een gedicht voor. Als een zin er niet goed uitkomt, herhaalt hij het hele couplet. Verontschuldigend: "Het is een lezing, hè " Degenen die vrezen dat hil echt van plan is college te geven, halen even later opgelucht adem. Als de ezel van de dochter van Cruyff doelpunten blijkt te kunnen scoren in een smidse, zal het met het absurde element wel goed zitten.

evenbeeld. D e mens is een dier met vrije tijd dat riep: G o d " , oreert D e Jonge. De extra bril gaat weer op, hij schakelt over op collegetoon. "In '68 stopte ik met mijn studie. Ik had drie jaar gestudeerd, twintig colleges gevolgd en nauwelijks contact gehad met andere studenten. Van een deel van de studiebeurs had ik een racefiets gekocht. Van mijn vnenden heb ik er heel weinig zien afstuderen, maar allemaal hebben ze het ver gebracht." Oftewel: je studeert niet, je bent student, zoals een meisje na de voorstel-

ling zal memoreren. De status van het student-zijn voegt een je ne sais quoi aan het leven toe, een speelruimte om je met de belangrijke zaken des levens bezig te houden. Net als generatiegenoot Roel van Duyn waarschuwt De Jonge voor de verschraling van de universiteit. Die is haar status van beschermer van waardevrije wetenschap aan het verhezen, vindt hij. Waar moeten degenen naartoe "die niet weten wat ze willen, maar dat wel op niveau willen doen?" Er is geen speelruimte meer voor "studentikoze nietsnutten", zegt De Jonge. "Mijn vader leerde tijdens zijn studententijd bridge spelen, wat we daar niet een plezier van hebben gehad, thuis." Ondanks de spot is de boodschap geëngageerd. Over de toekomst van de wetenschap is D e Jonge pessimistisch. Er is geen ethisch kader om de ontwikkelingen binnen de perken te houden, stelt hij. "De uitvinding van de stoommachine was nog net te overzien, die van de atoombom al niet meer. Mijn dochter studeert medische biologie; ook op dat gebied zal nog wel een atoombom groeien. God is allang dood en het monster is los."

Vergiftigde appel Wat de artiest schijnbaar associatief aan elkaar njgt, blijkt achteraf een goed doortimmerd geheel te zijn. Zo blijkt een alledaagse anekdote over

vergiftigde appels te verwijzen naar de bijbelse boom der kennis. Sinds er kennis is, is er verwarring, zegt De Jonge, en het is de taak van de universiteit om die verwarring tegen te gaan. Er moet meer worden nagedacht over zingeving, vindt hij. De Jonge pleit voor een elitaire universiteit waann "wijzen en dwazen eikaars kruis bestuiven". Op dit punt heeft De Jonges verhaal veel weg van een preek. Door de humonstische rookwolken en de achteloze presentatie wordt de kansel aan het oog onttrokken, maar die is er wel. De Jonge besluit weer met een gedicht. Het is simpel, maar elk woord heeft een dubbele betekenis en het geheel klopt als een geometnsche kubus. "Ik had verwacht dat hij grover zou zijn, met meer humor", zegt eerstejaars psychologie Sanne Hissel na afloop. "Maar ik vond het wel heel mooi." Ook anderen zeggen verrast te zijn. "Ik vond het mooi filosofisch, sommige vergelijkingen waren erg goed", vindt een scheikundestudente. Vooral de poëtische elementen slaan aan. Alleen een groepje economiestudenten is teleurgesteld over het serieuze gehalte van de voorstelling. "Het was meer een lezing", mopperen ze. De Jonge zelf is tevreden over zijn publiek. "Daarom vind ik het ook leuk om zoiets te doen. Het is een goed gehoor, daardoor word je zelf ook gedwongen scherp te zijn. Hoe je

Op het lustrumprogramma van het Studium Generale staan de komende weken nog twee lezingen. Cultuurfilosoof Hans M o m m a a s spreekt op 1 maart over de behoefte aan piekervaringen. Een week later, op 8 maart, is het de beurt aan psycholoog Igor van Krogten. Hij zal zijn publiek onderhouden over liefdestheorieën voor studenten. dat merkt, of het gehoor goed is? Als dat niet zo is, zitten mensen te schuiven in hun stoelen, zoiets voel je." Om zich op de hoogte te stellen van de academische actualiteit heeft hij zich laten informeren door André Klukhuhn, de kritische hoogleraar uit Utrecht. "We hebben samen een ochtend gepraat over de verschraling van de universiteit. Maar verder heb ik het aan mijn eigen inspiratie overgelaten." De zaal is leeg. De kraam van de vuboekhandel met boeken van de artiest wordt opgedoekt. Helaas, er is slechts een boek verkocht. Ondanks de bewondering voor Freek de Jonges poëtische kwaliteiten. Op www. Iuslrum2000. nl zijn foto 's te zien van het optreden van Freek de Jonge. Deze pagina bevat ook een link naar de homepage van Freek de Jonge zelf.

Tr is geen ruimte meer voor studentilcoze nietsnutten' s»»w:«s»i««S!«es2StyBJa=ae

Bevreesd De Jonge lijmt vervolgens een collage van anekdotes, parabels, woordspelingen, ingewikkelde oneliners en serieuze overpeinzingen aan elkaar. Ook zijn eigen ervanngen als student komen aan bod. Die blijken zich vooral buiten de universiteit afgespeeld te hebben. "Ik heb negen jaar gedaan over een vijfjarige hbs-opleiding. Daarna ging ik studeren aan de UVA - toen de GU. Voor de vu was ik bevreesd: daar was Abraham Kuyper rector magnifieus. Het publiek applaudisseert tevreden; ha, de vu, dat zijn wij. D e Jonge vervolgt zijn verhaal over een ftudie die met opschoot, terwijl de buitenschoolse activiteiten floreerden, ^ver zijn rol in een toneelstuk dat werd opgevoerd in het tegenwoordige ' aradiso (vroeger de kerk van de Vrije gemeente): "Veel medespelers uit dat J^tuk zijn later via de actie tomaat in net toneel hogerop gekomen." Ook i^eerlands Hoop-collega Bram Vermeulen en het Amsterdamsch Studenen Corps, waar De Jonge lid van was, passeren de revue. <,p" '^ het tijd voor een oneliner. ^od schiep de mens niet naar Zijn

^^1^^

Freek de Jonge

André Bakker

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen