Ad Valvas 1999-2000 - pagina 497

PAGINA 5

Afhakers bij verkorte opleidingen worden strop voor universiteit

Te druk om af te studeren Ellen van Dalen Het is zaterdagochtend tien uur, en de toestroom naar het hoofdgebouw is voor een weekeinde spectaculair. De vu houdt open dag voor hbo'ers die willen doorstuderen. Bij de ingang trekken twee bordjes de aandacht: één wijst de weg naar een stand met infor­ matie over 26 verkorte en/of deeltijd­ opleidingen en één bordje maakt spe­ cifiek melding van de voorlichtingsbij­ eenkomst van cultuur, organisatie en management (COM ) en beleid, com­ municatie en organisatie (BCO), twee verkorte opleidingen aan de faculteit scw. Deze populaire studies trekken deze ochtend een bomvolle aula. Tachtig procent van de 1250 bezoe­ kers van de open dag komt voor een studie aan de faculteit scw. Minder populair dan COM en BCO, maar bij 'verkorte' studenten ook erg m trek, is de studie culturele antropo­ logie/sociologie der niet­Westerse samenleving (CA/SNWS). Voor een gehoor van tientallen geïnteresseerden houdt docent Edien Barrels een pro­ motiepraatje over het doen van onder­ zoek in verre oorden. Toerisme in Bra­

zilië, internetgebruik bij Lappen of aids in Senegal. Het kan allemaal; de uni­ versiteit betaalt zelfs een zakcentje mee. "Veldwerk doen is een geweldige erva­ ring. Ik droom er nog vaak over", zegt de docent die zelf in de jaren zeventig richting Noord­Afrika afreisde.

Veldwerk Een bezoekster vraagt vertwijfeld hoe dat nu zit. De Vrije Universiteit onderscheidde zich toch altijd van de andere universiteiten doordat verkorte studenten CA/SNWS hier geen veldwerk hoefden te doen? D e opleiding duurde daardoor twee jaar in plaats van drie. Bartels wimpelt de vraag af met de woorden: "Studenten bleken graag toch op reis te willen. Wij bieden hen nu de kans dat te doen." De werkelijkheid ligt iets anders. André Droogers, portefeuillehouder onderwijs bij SCW: "De visitatiecom­ missie vond dat de eindtermen die wij hadden opgesteld niet voldoende wer­ den gerealiseerd. Je bent pas een antropoloog als je veldwerk hebt gedaan, meenden zij. Wij hebben daar op ingehaakt en zullen een aangepast programma aanbieden dat een jaar langer is."

Het veranderen van de tweejarige ver­ korte opleiding CA/SNWS naar een driejarige kopstudie moet per septem­ ber een feit zijn. Het is waarschijnlijk niet de enige maatregel die s c w moet doorvoeren om de verkorte opleidin­ gen in de toekomst succesvol te laten blijven. "We kampen inderdaad met meer problemen", bekent Droogers. Hij doelt onder meer op de invoering in Nederland van het Engelse bachefof/OTaiter­onderwijssysteem. Droogers: "Welke gevolgen die verandering heeft voor doorstromers van het hbo naar de universiteit is niet nog bekend." Een universitaire stuurgroep is onlangs in het leven geroepen om dit te onderzoeken.

Diploma's Het is voor s c w noodzakelijk juist nu bij de les te blijven en te zorgen dat de groei van de verkorte opleidingen doorzet. Want de keuze van de facul­ teit om zich daarop te richten bleek een schot in de roos. Door de enorme toestroom wist s c w in korte tijd uit te groeien tot de grootste faculteit van de vu. Opleidingen als BCO en GOM worden inmiddels gekscherend 'melkkoeien'

genoemd: massastudies waarbij het accent er vooral op ligt zoveel moge­ lijk studenten binnen te halen. Uni­ versiteiten hebben bij zulke opleidin­ gen de neiging te denken: wat er daarna gebeurt, zien we dan wel weer. Derk Jan Slagter van financieel­ economische zaken aan de v u her­ kent die tendens aan de Vrije Univer­ siteit. "M aar met die gedachte kom je straks nergens meer." Sinds januari van dit jaar heeft er namelijk een wijziging plaatsgevon­ den in de totstandkoming van het onderwijsbudget van faculteiten. H e t budget van opleidingen hangt niet langer af van het aantal studenten dat instroomt, maar van de hoeveelheid diploma's die zij uitreiken. Op basis van het geld wordt ook weer de for­ matie ­ het aantal docenten ­ bepaald. Elke faculteit blijft ook geld vangen per student. Deze bedragen verschil­ len per opleiding. Een bètastudent is 35.000 gulden waard, een student tandheel­ of geneeskunde 70.000 en een alfa/gamma student levert 23.000 gulden op. Voor een faculteit als s c w kan dat big business zijn. De realiteit is echter minder rooskleurig. Hoewel

harde cijfers ontbreken, lijken verkor­ te studenten vaak voortijdig af te haken. Droogers maakt zich daar zor­ gen om. "Wij willen natuurlijk voor­ komen dat mensen voortijdig met de studie stoppen. We weten weliswaar nog niet precies wat hun motieven zijn, maar we proberen er toch al iets aan te doen. Aan de manier van onderwijs geven mag het in elk geval niet liggen. Daarom organiseren we op 17 mei voor docenten een work­ shop 'didactiek massacolleges'." Vanwege de financiële veranderingen is het meer dan ooit noodzakelijk op korte termijn alsnog een onderzoek te doen naar het afhaken van studenten, erkent Droogers. Het recentste onderzoek dateert namelijk alweer van 1997. Toen kwam als belangrijk­ ste reden naar voren dat studenten de combinatie werk­studie moeilijk vol konden houden. De faculteit heeft dan ook onlangs een onderzoeksvoorstel ingediend bij het Onderwijskwaliteitsfonds. Slagter vindt het verstandig dat scw meteen de koe bij de horens vat. "Voorop blijft staan dat de kwaliteit van het onderwijs groter wordt. En daar is straks iedereen bij gebaat."

De werkende deeltijdstudent

Ik zoek verdieping van w a t ik op liet hbo

heb geleerd'

Renske Kievits: 'Mijn leven hangt niet af van de vraag of Ik die bul krijg'

André Bakker

Het is donderdag en zoals elke week een overvol­ le dag voor de 26­jarige Renske Kievits. Van negen tot zes uur werkt ze op de afdeling perso­ neel en organisatie van het Rijksmuseum m Amsterdam. M eteen uit haar werk pakt ze dan haar fiets en als ze een beetje snel doortrapt, is ze nog op tijd om even in de bibliotheek van de Vrije Universiteit wat literatuur te zoeken voor­ dat om zeven uur het twee uur durende college filosofie en bedrijf aanvangt. Terwijl het college al begint, bladert ze nog snel even haar agenda door om een aantal werkafspraken te checken. Ze heeft een 36­urige werkweek en is minstens zestien uur per week bezig met haar nieuwe stu­ die beleid, communicatie en organisatie (BCO). Het is druk, maar het kan met anders, zegt Kie­ vits nuchter. "Deze baan betaalt goed en is te mooi om op te zeggen. Aan de andere kant wil ik ook per se verder studeren. Ik zoek verdieping van wat ik op het hbo heb geleerd. Waarom ik dat doe terwijl ik net een nieuwe baan heb? Ik voel m e nu nog steeds student, ben gewend snel en veel te lezen en te leren. Over tien jaar zal dat zeker anders zijn. M isschien heb ik dan kinderen en ben ik minder flexibel. Daarom is het voor mij nu of nooit." Omdat Kievits ervoor heeft gekozen om de ver­ korte opleiding in deeltijd te studeren, doet ze er

twee jaar langer over dan de verkorte dagstuden­ ten. Als er mets tegenzit, mag ze zich dus op haar dertigste doctorandus noemen. Ze schrikt er even van hoe ver dat nog weg is. "Het is nog een lange rit, maar ik zal deze studie koste wat het kost volhouden. Daar ben ik van overtuigd. Ook al kost het me veel offers", aldus de eerste­ jaars. Een van de dingen die Kievit sinds september heeft moeten laten is het onderhouden van haar sociale contacten. "Als een vriendin spontaan belt om naar de film te gaan moet ik vaak afzeg­ gen. Alleen weken van tevoren valt er iets te regelen. Ik moet daar heel streng in zijn. M ijn schema is strak." Soms vindt ze dat wel lastig. "Rustig thuis televisie kijken kan ik voor mijn gevoel eigenlijk niet maken. Ik heb daarvoor te veel te doen." Alles lijkt te moeten wijken voor het doen welsla­ gen van de combinatie werk­studie. Toch is dat niet zo, benadrukt Kievits. "Natuurlijk zijn er grenzen. Een vakantie met mijn vriend gaat bij­ voorbeeld boven alles. Ik durf die keuze te maken omdat mijn leven niet afhangt van de vraag of ik die bul krijg. Ik heb namelijk al een diploma, de druk is er dus af Deze smdie hoeft niet, zoals voor mij op het hbo, nuttig te zijn. Alleen leuk."

De nieuwe docent beleid^ cultuur en organisatie

'Deze studenten denken echt kritisch mee' Hl) ziet weliswaar wat bleekjes en heeft wallen onder zijn ogen, toch lijkt het alsof Anthony van Nistelrooij, universitair docent 'filosofie en bedrijf bij s c w er deze donderdagavond hele­ maal voor wil gaan. Al een half uur van tevoren ^ hij druk bezig de collegezaal in orde te maken, '­reconcentreerd checkt hij de overheadprojecter, zijn sheets en de juiste plaats voor de video. Hij heeft een korte film uitgezocht over 'de bedrijfs­ cultuur binnen de scheepvaart'. De beelden fnoeten de saaie stof voor deze avond doen laten leven. '^ijn jasje gaat uit, de mouwen van zijn shirt Worden opgestroopt en het college voor pakweg Zeventig man ­ van wie velen een stuk ouder dan ni) ­ kan beginnen. Anthony van Nistelrooij is e nieuwe aanwinst binnen de vakgroep beleid, communicatie en organisatie. Hij oogt als een uccesvolle zakenman en wetenschapper tegelijk. " intelligente dertiger met vlotte babbel, die ndanks zijn korte ervaring als docent zo ont­ Pannen is dat er ruimte is voor spontane grap­

jes. Hij raakt met snel van zijn a propos, zelfs niet van een mobiele telefoon of van studenten die een uur na aanvang nog binnen komen druppelen. Van Nistelrooij is een van de vijftien docenten die door de grote toestroom van studenten ver­ kort/deeltijd onlangs een formatieplaats hebben gekregen binnen de afdeling scw. Hij geeft zowel overdag als 's avonds colleges. Werken in de avonduren vindt hij af en toe wel zwaar. "Maar ik vind het erg leuk om te doen. Deze studenten denken echt kritisch mee. Meer dan overdag moet ik dus goed op mijn woorden let­ ten. Een fout wordt door hen zo opgepikt." Hoewel hij elke donderdagavond pas om vijf voor twaalf 's avonds thuis komt, in Eindhoven, zou hij de avondcolleges voor geen goud willen missen. "Het is voor mij erg leerzaam. De stu­ denten vullen mijn betoog aan met de ervanng uit hun eigen bedrijf Zo onstaat een mooie wis­ selwerking. En daar droomt toch elke docent van."

Anthony van Nistelrooij: 'Een fout van mij wordt door deze stu denten zo opgepikt'

André Bakker

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen