Ad Valvas 1999-2000 - pagina 209

PAGINA 5

AD VALVAS 18 NOVEMBER 1999

Schrijver Willem Jan Otten houdt lezing over de verachters van het christendom

Weetjes zappen

'Geloven voelt als een verliefdheid'

Assyrisch fort blootgelegd Leidse archeologen hebben onlangs het laatste deel uitgegraven van een meer dan drieduizend jaar oud fort in het noordoosten van Syrië. Hier­ bij hebben zij een bakkerij blootge­ legd en verschillende kleitabletten gevonden. Dr. F. Wiggermann, filo­ loog aan de vu en gespecialiseerd in spijkerschrift, heeft de kleitabletten ter plekke ontcijferd. "We zijn al tien jaar aan het graven in Syrië," legt hij uit. "Het fort is goed bewaard, klein en overzichtelijk. Vorig jaar vonden we een heel archief van kleitabletten. Door de informatie op de kleitabletten te combineren met archeologische vondsten, krijgen we een gedetail­ leerd beeld van het leven in een provincie van het Assyrische Rijk, zo'n 1200 voor Chrisms. Dat is imiek." Zo heeft het onderzoeksteam ont­ dekt hoeveel mensen er in en rond­ om het fort woonden, waar zij van leefden en hoe zij besmurd werden. Het fort was in handen van de onderkoning, de allerhoogste amb­ tenaar in de streek. "De interessant­ ste vondst van dit jaar was een bronzen gietvorm van moeder met kindje," vervolgt Wiggermann. "Zo weten we dat er in en om het fort metaalbewerking plaatsvond. De nederzetting was beter toegerust dan we dachten. Je zat toch diep in het 'Drenthe' van hs%ynè."(YN)

ARP was linkser dan PvdA

Cynthia van Elk

Willem Jan Otten: 'De eucharist ie geeft je een gevoel dat je er niet langer alleen voor st aat '

Jarenlang stond hij onverschillig tegenover het christelijl< geloof, maar sinds vijf jaar weet schrijver Willem Jan Otten zeker dat hij niet zonder kan. "Mijn verlangen om te geloven was niet meer te stuiten." De winnaar van de Constantijn Huygensprijs 1999 houdt komende week de jaarlijkse lezing van het Bezinningscentrum van de VU. Een gesprek met de essayist over het thema van de lezing, de 'verachters van het christelijk geloof', zijn eigen geloofsovertuiging en de angst verkeerd begrepen te worden. Ellen van Dalen Hl) had zich nog zo voorgenomen er alleen nog maar over te schrijven en niet meer over zijn bekering te praten. Wanneer het gesprek al snel op zijn rooms­katholieke geloof komt, begint Willem Jan Otten dan ook opeens naar buiten te kijken. Op zenuwachti­ ge toon: "Hier heb ik absoluut geen zin in. Ik ben bang dat je een karika­ tuur van me maakt." Aanleiding voor die argwanende hou­ ding zijn eerdere interviews. Otten: "Steeds verlopen die gesprekken vol­ gens eenzelfde stramien. Ik vertel over mijn geloof, doe dat heel enthousiast. IK kan niet anders. Maar in plaats van dat er tussen ons een gesprek op gang komt, ontspint zich een vergelijkend religie­onderzoek. Zo van: 'Geloof jij nu werkelijk in de Maagd Maria? Bij zo n welles­nietes spelletje klap ik helemaal dicht, voel ik me leeg wor­ den van binnen." Vorige week had hij nog zo'n gesprek. "Mijn overtuigings­ kracht sijpelde helemaal weg. Een­ maal thuis heb ik besloten dat het oeter is zulke interviews niet meer te geven." Ondanks zijn goede voornemen, kan ni) het uiteindelijk toch niet laten. Hij nad kunnen weten dat het moeilijk is te zwijgen over iets waarin je met over­ gave gelooft. Dat wil je delen, zei uaniel Fnedrich Schleiermacher Y 'Ö8­1834) twee eeuwen geleden al. in 1799 kwam deze filosoof met zijn Beroemde bundel Over de religie: Rede­ voeringen tot de ontwikkelden onder haar verachters. Essentie van zijn betoog was Qat hij het christelijk geloof niet zozeer een zaak achtte van het uit je hoofd

leren van bijbelteksten, maar meer een kwestie van ervaring en gevoel.

te smiten was. Het voelt als een ver­ liefdheid, die later verder groeit als een liefdesaffaire. Het gaat met je aan de loop. Of je wilt of niet. Je kan niet kiezen; ik ervaar het als een lot, iets dat je overkomt. Zodra je dat beseft, weet je dat ontkennen geen zin meer heeft. Je móet het beamen." Het verlangen te geloven kwam niet zomaar uit de lucht vallen, maar werd in belangrijke mate beïnvloed door zijn vrouw, schrijfster Vonne van der Meer. "Zij is me voorgegaan in het geloof. Ze ging regelmatig naar de kerk, studeerde theologie en deed iets heel geheimzinnigs, namelijk bidden. Ik ben er altijd van overtuigd geweest dat ze werkelijk niet in zichzelf zat te praten of tegen de begonia's, maar tot iemand. Alleen tot wie? Je weet dat

ten, zoals de eucharistie. Belangrijk voor mij is dat ik daar nu aan mee kan doen. Het geeft je een gevoel dat je er niet langer alleen voor staat. Dat is heerlijk!" Het essay heeft hij in drie weken geschreven en richt zich vooral tot de verachters. Net als in dit gesprek, beantwoordt hij ook daarin met echt de vraag waarin hij precies gelooft. Dat was niet het doel van het schrij­ ven, net zo min als hij de sceptici een poets wil bakken. "Belangrijker voor mij was dat ik via dit essay als gelovi­ ge voor mezelf de stand van zaken heb kunnen opmaken." Dat hij de lezing op de VU gaat hou­ den vindt hij prettig. "Ik begeef me niet in het hol van de leeuw. Ik ga er vanuit dat de luisteraars eerder lotge­

Onverschillig Die visie was in die tijd uitzonderlijk. De meerderheid van zijn tijdgenoten, onder wie Hegel en Voltaire, wilden het geloof uitsluitend rationeel bena­ deren. Otten kende de rede van Schleierma­ cher niet, maar toen het Bezinnings­ centrum hem benaderde om tweehon­ derd jaar na dato opnieuw een rede te houden voor deze verachters, ging hij meteen akkoord. "De titel prikkelde mij. Eigenlijk leek die periode wel op de tijd waarin we nu leven. Niet alleen toen maar ook nu is het heel gewoon om onverschillig over het geloof te doen. K ijk naar mijn collega's. Het zijn allemaal cntici: Hugo Brandt Cortius, Gernt K omrij of Rudy K ous­ broek: ze doen niets liever dan religie neersabelen. De strekking is dat zij vinden dat religie een einde maakt aan je eigen autonomie." Lange tijd ging ook Otten hier in mee. "Ik voelde wel dat het geloof me raakte, maar ik wilde dat nooit erkennen. Alleen het gevoel van weerstand tegen het chris­ telijke liet ik toe. Ik nam in dat geval in eerste instantie toch liever de hou­ ding van mijn collega's aan. Dat is het makkelijkst." Eind 1996 keerde de voormalige columnist van NRC Handelsblad zich voor het eerst publiekelijk tegen zijn collega's die 'anti' het christelijk geloof waren. In het kerstnummer van zijn krant schreef hij een kritisch stuk, gericht aan de 'verachters' zelf. "Ik was toen al zover dat ik wist dat mijn verlangen om te geloven niet te meer

'Via deze lezing heb ik als gelovige voor mezelf de stand van zaken kunnen opmaken' nooit precies. Het antwoord heb ik, zo heb ik bij mezelf ontdekt, ook niet nodig om overtuigd te geloven." Een half jaar geleden, op zijn zeven­ enveertigste, liet de schrijver zich dopen. De pastoor reageerde opgeto­ gen maar vond het tegelijk maar vreemd dat een man als Otten bij de kerk wilde. Otten: "Hij zei: 'Ik begrijp niet dat je je in deze tijd nog wilt laten dopen'. Ik wilde dat omdat dopen toegang geeft tot de sacramen­

noten zijn dan verachters. En toch zal ik ze als verachters toespreken. Dat geeft me een veilig gevoel. Als ik spreek met mensen en merk dat zij ook geloven, groeit mijn eigen overtui­ ging." En dat is uiteindelijk wat hij het liefste wil. De lezing door Willem Jan Otten is op 23 november. P laats- Aula Hoofdgebouw Vrije Universiteit Aanvang: 15.30 uur De zaal is open om 15 00 uur. Toegang vrij.

(advenenne)

Elke dag piomot'e maken

Studeren combineren ?! Houd jij van actie afwisseling en zoek jij naast je studie uitdagend flexibel werk? kom dan ons Action Team versterken! Aanmelden? bel Sanna 020-312 1 1 1 1

"De Anti Revolutionaire Partij kreeg nog eerder te maken met een radicale, vernieuwende stroming binnen de eigen gelederen dan de PvdA", aldus Jan Jaap van den Berg. Van den Berg promoveerde onlangs op een proefschrift over de koers van de ARP mssen 1956 en 1970. In de jaren zestig kwamen er binnen de gereformeerde partij steeds meer kritische geluiden. Een nieuwe groep met 'evangelisch­radicale' denkbeelden stelde de traditionele beginselen van de partij ter discus­ sie. Vooral de jongerenafdeling van de vu sloot zich onder leiding van Jan Nico Scholten enthousiast aan bij de nieuwe linkse koers. Ofschoon 'de radicalen' vaak lijn­ recht tegenover 'de traditionelen' kwamen te staan, leidde dit niet tot een breuk in de partij. "Ik denk toch dat er sprake was van een ster­ ke culmrele cohesie binnen de ARP, waardoor men zich ondanks de verschillen met elkaar verwant bleef voelen", legt Van den Berg uit. (YN)

Screening chlamydia haalbaar Het moet mogelijk zijn een scree­ ningsprogramma op te zetten waar­ bij mensen worden opgespoord die zonder het te weten chlamydia heb­ ben. Dat blijkt uit het proefschrift van Servaas Morré. De vu­promo­ vendus geneeskunde heeft onder­ zocht hoe zo'n programma het beste uitgevoerd kan worden. Chlamydia is de meest voorkomen­ de geslachtsziekte ter wereld. Het vervelende van de ziekte is dat je haar onder de leden kunt hebben zonder het in de gaten te hebben. Als de ziekte met behandeld wordt, kan ze bij vrouwen leiden tot bui­ tenbaarmoederlijke zwangerschap en onvruchtbaarheid. Daarom over­ weegt de overheid om een bevol­ kingsonderzoek in te stellen. Volgens Morré is zo'n grootschalig onderzoek logistiek haalbaar als gebruik gemaakt wordt van een nieuwe test die uitwijst of de bacte­ rie aanwezig is m de urine. Deze test is betrouwbaarder en laagdrem­ peliger dan het vroegere uitstrijkje. De kosten van het onderzoek kun­ nen gedrukt worden als de urine van meerdere personen tegelijk wordt onderzocht. Er moet nog wel verder bekeken worden of zo'n bevolkmgsonderzoek niet toch te duur is. (YN)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen