Ad Valvas 1999-2000 - pagina 351

PAGINA 7

VALVAS 3 FEBRUARI 2000

'Alleen strenge opvoeding kan de beschaving redden'

Weetjes zappen

Hoogleraren wijzen ouders op hun taak

Beter nadenken voor privatisering De overheid geeft te veel macht uit handen bij privatisermgen. Dat stelt Joyce Sylvester die dinsdag 25 januari haar proefschrift De praktijk van pnvattsen«^ verdedigde. De overheid denkt van tevoren te weinig na over de invloed die ze na een privatisering nog heeft. De macht die ze bij een verzelfstandiging wil behouden moet daarom vooraf worden vastgelegd in een duidelijk beleid. Ook moet er een duidelijk toezicht zijn, is de conclusie van Sylvester na een evaluatie van 82 privatiseringen van overheidsinstellingen in de afgelopen decennia. De promovenda vindt dat de overheid te veel vanuit een vastomlijnd idee pnvatiseringen doorzet en te weinig lering trekt uit de ervaringen die tot nu toe zijn opgedaan. Ze noemt de gang van zaken rond de privatisering van de Nederlandse Spoorwegen een voorbeeld van hoe het niet moet. Omdat over de gevolgen van de verzelfstandiging te weinig was nagedacht en de nadelen nu pas in de praktijk blijken, wil de politiek de greep op het bedrijf weer vergroten. Maar dat leidt tot veel weerstand. De overheid had vooraf beter moeten nadenken . (DdH)

Paracetamol kan minder schadelijk

HH/Marcus Peters

'Kinderen komen als precriminele bengels ter wereld'

Het aantal jongeren dat wegens crimineel gedrag met de politie in aanraking komt, is de afgelopen tien jaar verdubbeld. Reden voor zorg? Of loopt het wel los met de Nederlandse pubers? Dat vroeg een select gezelschap VU-hoogleraren zich af. Stevig opvoeden moet, anders gaat de beschaving eraan. Dirk de Hoog De hoogleraren kwamen zaterdag 29 lanuan bijeen in het kader van de themadag die het college van decanen van de vu jaarlijks organiseert voor geïnteresseerde leken. Een ding is zeker. Iedere generatie beweert opnieuw dat het slecht gaat met de opgroeiende jeugd. Als bewijs voor deze stelling haalde oud-vuhoogleraar en kinderpsychiater T h e o •-ompemolle een tekst van 3000 jaar voor Christus aan met een litanie van Wachten over de verloederende jeugd. Keden voor Compemolle om de zorgen over de jeugd van heden te relativeren. "De jeugdcriminaliteit is weliswaar toegenomen, maar laten we Beseffen dat de echte daders, degenen aie herhaaldelijk m de fout gaan, nog steeds maar zo'n vijf procent van de totale jeugd uitmaken. Dat kleine groepje is verantwoordelijk voor de neltt van de cnminaliteit door longeren." Uit onderzoek blijkt dat het met drieKwan van de jongeren gewoon goed gaat. Vijf procent is na een kortstondige cnsis weer op het rechte pad. Van oe overige twintig procent, degenen met grote problemen, maakt maar vijf procent zich echt schuldig aan crimineel gedrag. Andere jongeren hebben problemen als depressies of ernstige eetstoornissen, zoals anorexia. wat Compemolle zorgen baart, is dat " ^^"ta' geweldsmisdrijven dat door K^ngeren wordt gepleegd, stijgt. Ook meer meisjes komen op het slechte ;., . . . ^ T aandeel in instellingen voor eugddelmquenten steeg de laatste jaren van zeven naar tien procent, ^ooral adolescenten vertonen delinquent verdrag, maar ze doen dat wel op steeds lagere leeftijd. Compemolle

merkt dat veel ouders moeite hebben om met hun puberende kinderen om te gaan. "Juist tieners hebben leiding en structuur in hun leven nodig. Veel ouders bieden die niet uit angst voor conflicten." Hij noemde het voorbeeld van een vader die zijn zoon niet ter verantwoording wilde roepen na een winkeldiefstal. "Het is normaal dat pubers wel eens over de schreef gaan en iets verkeerds doen. Maar het is niet normaal dat ouders dat gedrag accepteren." Compemolle huldigt de stelling dat het opvoeden van pubers bij de geboorte begint. "Als kleine kinderen niet leren wat wel en niet mag en altijd hun zin krijgen, is er later geen land meer met ze te bezeilen. Het is een moderne misvatting dat opvoeding door ouders er niet meer toe doet." Reden voor wanhoop ziet Compemolle slechts bij een heel kleine groep kinderen. Zo'n twee procent van de jonge kinderen is zeer ongevoelig voor de gevolgen van het eigen gedrag en heel moeilijk behandelbaar. Ontwikkelmgspsycholoog Willem Koops is het eens met Compemolles pleidooi om kinderen volgens een duidelijke lijn op te voeden. "Baby's komen als precriminele bengels ter wereld. Kinderen zijn van nature egoïstische wezens die grenzen moeten leren accepteren." Het is volgens Koops noodzakelijk kinderen een besef van schaamte en schuld aan te leren. Hij haalde onderzoek aan waaruit blijkt dat delinquente jongeren een minder ontwikkeld schuldbesef hebben. "Ze denken dat alles door de beugel kan en schamen zich nergens voor." Koops waarschuwde er wel voor niet naar de andere kant door te slaan, want kinderen met een te sterk schuldgevoel kunnen psychische pro-

blemen krijgen. Ga opgewekt en vrolijk met je kinderen om, maar wees rechtvaardig streng op de momenten dat het nodig is, luidt zijn advies. Als de mensheid die raad niet opvolgt, ziet hij de toekomst somber in. " D a n voorzie ik op termijn de ondergang van de Westerse beschaving. Die is gebaseerd op verdraagzaamheid en tolerantie. Dat zijn waarden die kinderen niet vanzelf in zich hebben. Ze moeten het leren." Hoog tijd dus voor een beschavingsoffensief om de samenleving voor verder onheil te behoeden. En dat offensief komt eraan, deelde hoogleraar pedagogiek Wim Slot mee. Hij werkt aan een methode om kinderen op basisscholen te screenen op een verhoogd risico op antisociaal en crimineel gedrag als ze later groot zijn. Zijn methode is gebaseerd op ideeën van de Amerikaanse psycholoog Rolf Loeber, die ook aan de v u is verbonden als bijzonder hoogleraar. Loeber volgt in Amerika al jaren een grote groep jongeren vanaf hun geboorte. Aan de hand van onderzoeksgegevens stelde hij criteria op die een verhoogde kans op crimineel gedrag op latere leeftijd

'Het is een moderne misvatting dat opvoeding door ouders er niet meer toe doet'

voorspellen. Jonge kinderen die ten opzichte van hun leeftijdgenootjes agressiever, ongehoorzamer en leugenachtiger zijn, hebben een aantoonbaar grotere kans op probleemgedrag in hun latere leven. Het begint met kattenkwaad en jokken, maar als ouders een kind niet op tijd corrigeren kan het eindigen met bankovervallen en moorden. Vroegtijdig ingrijpen door

hulpverleners voorkomt dat deze kmderen van kwaad tot erger afglijden. Op drie Amsterdamse basischolen probeert Slot de ideeën van Loeber in praktijk te brengen. Met hulp van de leerkrachten selecteerde hij 245 kinderen. Deze maakten over een periode van anderhalf jaar regelmatig psychologische tests. In eerste instantie leken 46 kinderen hoog te scoren op de risico-indicatoren. Bij nadere analyse vielen 19 kinderen weer af, omdat de onderzoekers hun gedrag niet als echt afwijkend zagen. De groep die uiteindelijk overbleef, bleek een evenwichtige afspiegeling van de hele schoolbevolking te zijn. Zaken als emische afkomst en gescheiden ouders blijken een minder grote rol te spelen bij afwijkend gedrag dan vaak wordt gedacht, aldus Slot. In het kader van het project krijgen de ouders van de betrokken kinderen momenteel hulp aangeboden bij de opvoeding. Dat blijkt geen gemakkelijke zaak. Ruim de helft van de ouders is met te motiveren om mee te doen. Van de andere ouders zijn velen juist blij met het aanbod, omdat ze zelf al het gevoel hadden dat het niet echt goed ging met hun kind. De kinderen zelf krijgen extra ondersteuning op school. Slot is zich ervan bewust dat er mogelijk gevaren aan zijn benadering kleven. "We moeten ervoor oppassen dat deze kinderen geen negatief etiket opgeplakt krijgen en in afzondering raken. Dat zou het tegendeel bewerkstelligen van wat we beogen, namelijk een zo normaal mogelijke ontwikkeling. Als je ziet hoe moeilijk het is kinderen die echt zijn ontspoord, weer een normaal leven te laten leiden, denk ik dat dit experiment verantwoord IS. Ieder kind dat door preventie niet afglijdt naar crimineel gedrag, is geweldige winst." Eén ding heeft Slot alvast geleerd. D e eerste groep kinderen die aan het experiment deelnamen, kreeg een mooie balpen om de tests in te vullen. Die pen mochten ze houden. O p school kregen ze daarna al snel de bijnaam 'Slotkindjes'. "Die pennen geven we niet meer. We denken nog na over een ander cadeautje."

De pijnstiller paracetamol kan bij een overdosis grote schade aan de lever en nieren veroorzaken. De schade kan zelfs fatale gevolgen hebben. Promovendus J. Bessems onderzocht de mogelijkheden om de negatieve gevolgen zoveel mogelijk te beperken. Bij dierproeven ontdekte hij dat het mogelijk is een beschermende stof aan de paracetamol toe te voegen. Deze seleniumhoudende stof beperkt de schade aan de lever. H o e het beschermende chemische proces precies werkt, is nog niet opgehelderd. Bessems, die 3 februari promoveert, pleit voor een betere behandeling van patiënten met een paracetamol- vergiftiging. N u treedt vaak blijvende schade aan levercellen op. De promovendus vermoedt dat hij met zijn onderzoek bepaalde processen op het spoor is'gekomen, die betere perspectieven op volledige genezing bieden. C^dH)

Hormoon werkt als ontstekingsremmer Hormonen die geproduceerd worden door de bijnierschors, blijken zeer effectief te zijn bij het onderdrukken van ontstekingsreacties in het lichaam. Het hormoon werkt in op het immuunsysteem. Het toedienen van de stof interleukine verhoogt de afgifte van het hormoon en bevordert daardoor het genezingsproces. Dit blijkt uit onderzoek waarop M . Lenczowski op 26 januari promoveerde. Zijn collega H . Oldenburg promoveert 4 februari op een aanverwant onderzoek. Ontstekingen in het lichaam kunnen lelden tot koorts, lusteloosheid en vermindenng van lichamelijke activiteit en eetlust. In heftige vorm kunnen ontstekingen echter ook dodelijk zijn. Het verbaast de promovendi dan ook dat er nog maar weinig bekend is over de lichamelijke reacties op een infectie. Er is vooral nog niet veel duidelijk over de vraag hoe infecties de communicatie tussen de hersenen en het immuunsysteem kunnen verstoren, wat het ziekteverloop negatief beïnvloedt. Uit de nu gepresenteerde onderzoeken blijkt in ieder geval dat de hormoonhuishouding bij die communicatie een belangrijke rol speelt. (DdH)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen