Ad Valvas 1999-2000 - pagina 243

AD VALVAS 2 DECEMBER 1999

PAGINA 3

Ambassadeur Niehaus zorgelijk over Zuid-Afrika

KORTE BERICHTEN

'Werk van Kuyper toonde racistische trekken' Abraham Kuyper, de stichter van de VU, heeft m e t zijn geschriften een belangrijke bijdrage geleverd aan het ontstaan van de apartheid. Dat stelde de a m b a s s a d e u r van Zuid-Afrika Carl G. N i e h a u s , die vorige week aan de VU de jaarlijkse Kuyperlzing hield. Niehaus kwam zelf als blanke theoloog actief in verzet tegen het apartheidsregime dat Zuid Afrika van 1948 tot 1994 kende. Hij belandde, evenals zijn vrouw, in 1981 in de gevangenis vanwege betrokkenheid bij sabotageacties van het African National Congres, de antiapartheidsbeweging van Nelson Mandela. Pas begin jaren negentig kwam hij vrij. Zi)n rede aan de vu was een krach-

tig en bewogen pleidooi om te breken met de wortels van het apartheidsdenken en te werken aan een democratische, werkelijk multiculturele samenleving. Niehaus is er niet zeker van of dat lukt. "Doordat de leiders van de blanke Afrikaner gemeenschap in Zuid-Afrika de werkelijke betekenis van het apartheidsregime niet onder ogen willen zien, brengen ze de kans op duurzame vrede en vrijheid steeds meer in gevaar." Het probleem van veel blanken is volgens Niehaus dat ze apartheid nog steeds zien als een goed beleid dat in de praktijk verkeerd uitpakte. Maar volgens Niehaus is "het boze zaad van de apartheid tot in de kiem verrot. Het ging niet om incidentele schendingen van mensenrechten.

maar om een fundamenteel onrechtvaardig en wreed systeem."

Lager ras Dat de blanke gemeenschap nog steeds niet volledig af wil rekenen met het apartheidsdenken, komt mede door de theologische en filosofische onderbouwing van dat denken. Daarvoor is in Zuid Afrika ook het gedachtegoed van de grondlegger van de VU Abraham Kuyper gebruikt. "Kuyper vertoont in zijn werk duidelijke ondertonen van cultureel chauvinisme, of zelfs racisme. Hij blijkt niet alleen zwarte mensen te beschouwen als van een lager ras, maar beschrijft hun aspiraties zelfs als het zwarte gevaar," aldus Nie-

Nieuwbouw ziekenhuis

haus. Hij wil Kuyper echter niet zonder meer verantwoordelijk stellen voor de apartheidsideologie. "De theologen van de Zuid-Afrikaanse Nederduits gereformeerde Kerk gingen ervan uit dat van alle vragen de kwestie van de rassenverhoudingen de meest essentiële is en dat de bijbel hierover met gezag spreekt. Zij zagen in Kuypers werk een rechtvaardiging van hun opvattingen over rassenscheiding. Het feit dat Kuyper de scheiding van verschillende maatschappelijke groepen als een noodzakelijke, maar voorbijgaande fase zag, is eenvoudig genegeerd." Niehaus wil niet stellen dat Kuypers werk in Zuid-Afrika alleen maar verkeerd is geïnterpreteerd en zijn daarin wel degelijk racisitische trekken aan te wijzen. (DdH)

Sint geeft Hermans 'duidelijk kader'

Onderzoek weg

Het is nog geen vijf december, maar minister Loek Hermans heeft z'n eerste verrassing al binnen. Tijdens een overleg met de studentenorganisaties kwam Sinterklaas zelf hem afëelopen woensdag een cadeau overhandigen. De goedheiligman, uitgenodigd door studentenoi^anisatie iso, had een groot pak voor de minister bij zich. Maar eerst vroeg hij: "Bent u zoet geweest afgelopen jaar?" Hermans dacht van wel. "Maar heeft u ook goed voor de studenten gezorgd?", vroeg de Sint zich af. En Hermans antwoordde: "Dat probeer ik steeds beter te doen." Een echt kruisverhoor werd het daarna niet. Want volgens de Sint zijn de studenten tevreden met deze minister. Alleen vinden ze dat Hermans de universiterten en hogescholen "erg veel vrijheid" geeft. Dat maakt het er voor hen niet overzichtelijker op. "U moet de studenten een duidelijk kader geven", vond Sinterklaas. "Vandaar dit kado." Hermans kreeg een grote wissellijst in zijn handen gestopt. Een echte clou was er niet. Dus zei de bewindsman, dankbaar: "Goh, een mooi geschenk. Daar kan ik van alles mee doen." (HOP)

De Leidse onderzoeker Nico Beekman zag onlangs een half jaar werken in rook opgaan. De postdoc bij het Leids Universitair Medisch C e n t r u m had opdracht gegeven zijn bureau te verhogen, omdat hij last had van rugklachten. Maar de medewerkers van de interne transportdienst parkeerden het bureau in een ruimte die gebruikt wordt voor afgedankt meubilair. "Toen is het meubelstuk afgevoerd naar de sloop en vernietigd", vertelt Beekman. "Erg sneu, want in de laden zaten mijn nieuwste onderzoekgegevens." De onderzoeker schat dat hij zo'n half jaar voor niets heeft gewerkt. Hij had twee artikelen gereed voor publicatie. "Die zijn helaas verdwenen." (HOP)

Bedrijfewetenschappen

Nout Steenkamp

^Niveau eerstejaars steeds onduidelijker' Universiteiten en hogescholen worden gedwongen toelatingstesten voor hun eerstejaars in te v o e ren. Ze moeten wel, o m d a t m i d d e l I bare scholen steeds m e e r s j o e m e len met hun s c h o o l o n d e r z o e k resultaten. Daardoor kan het hoger onderwijs moeiUjk het niveau van eerstejaars inschatten.

dat de discrepanties tussen die twee steeds groter worden. Op zich hoeft dat geen probleem te zijn, maar je ziet dat die verschillen elkaar niet 'uitmiddelen'. Dat wil zeggen: de cijfers voor schoolonderzoeken zijn afgelopen jaren systematisch hoger komen te liggen dan die van het centraal schriftelijk examen."

Dat zegt onderwijssocioloog Jaap Dronkers, die bij het grote publiek bekendheid kreeg door in dagblad Trouw middelbare scholen te beoordelen met een cijfer. Vorige week gaf hij een afscheidscollege, omdat hij is overgestapt naar de leerstoel empirische sociologie.

Weet u welke scholen hun leerlingen bevoordelen? "De verschillen tussen schoolonderzoek en centraal examen zijn het grootst op het vwo. Verder sjoemelen vooral scholen met een laag 'intern rendement'. Dus: hoe slechter leerlingen scoren op het centrale examen, hoe waarschijnlijker het is dat zo'n school de schoolonderzoeken gaat opwaarderen. Je ziet ook regionale verschillen. In Zeeland geven de middelbare scholen de laagste cijfers, in Friesland de hoogste. Ook streng christelijke scholen springen eruit. Die geven

U stek dat middelbare scholen marchanderen met het beoordelen van schoolonderzoeken. Ja. Het eindexamencijfer op de middelbare school bestaat uit twee delen, het schoolonderzoekcijfer en net centrale examencijfer. N u blijkt

hun leerlingen opvallend vaak goede cijfers voor schoolonderzoeken." En deze verschillen in becijfering worden alsmaar groter? "Dat kun je wel stellen. JVIodieuze trends als autonomie, deregulering en maatwerk zorgen ervoor dat de verschillen tussen scholen toenemen. Daarnaast leidt de introductie van het studiehuis tot grotere ongelijkheid. Leerlingen kunnen nu individuele trajecten afleggen, het zogen a a m d e 'dossier-diploma'. Daardoor valt de controle van de beoordeling door docenten grotendeels weg. Want die individuele studieroutes zijn niet meer met elkaar te vergelijken. Bovendien geeft het studiehuis de scholieren veel ruimte om te onderhandelen over hun resultaten. Daar zullen ze gebruik van maken om hun cijfers op te waarderen."

Wat zijn de gevolgen? "Op een school die hoge schoolonderzoekcijfers geeft is je eindexamencijfer ook hoger. Dat is een voordeel wanneer je een numerus fixus-studie wilt doen. Het vergroot je kans om te worden ingeloot. Maar het resultaat is dat universiteiten en hogescholen gaan selecteren. Leiden kwam na het hbo als eerste universiteit met een bindend studieadvies op de proppen. Studenten die na een jaar geen 21 studiepunten hebben gehaald, moeten daar weg. Ik denk dat er binnenkort meer universiteiten zullen volgen met zo'n bindend advies of andere vormen van selectie. Ze moeten wel, want ze kunnen het niveau van hun eerstejaars niet meer beoordelen aan de hand van de examencijfers." (LK, HOP)

Vu valt niet in de prijzen van Axi De Universiteit Utrecht krijgt twee nuljoen gulden van de stichting ^xis voor het verbeteren van haar oeta-opleidingen. E i n d h o v e n en „j;"'ng^n hopen binnenkort ook gew binnen te slepen van deze organisatie, die de belangsteUing voor beta- en technische studies moet stimuleren. D e VU valt niet I in de pnjzen.

Het VU-ziekenhuis wordt de komende jaren compleet vernieuwd. Het huidige gebouw dateert van 1964 en voldoet niet meer aan moderne eisen, ondanks de renovaties van de afgelopen jaren. Het nieuwe gebouw zal uit twee torens bestaan van elk negen verdiepingen, die in de tuin tegen het huidige pand aan worden gebouwd. De torens worden verbonden met de midden- en westvleugel waar nu de meeste verpleegafdelingen zijn gehuisvest. De ruimten in deze vleugels worden gerenoveerd en krijgen een andere bestemming. In de verpleegafdelingen in de nieuwbouw wordt meer rekening gehouden met comfort en privacy. De eerste patiënten zullen eind volgend jaar huji intrek kunnen nemen in het nieuwe gebouw, dat in fasen wordt opgeleverd. In 2003 moet de volledige verbouwing klaar zijn. (MS)

Utrecht werkt al een paar jaar aan plannen om de bèta-studies te verbreden. Sinds september jongstleden duren die studies geen vier, maar vijf jaar. Een maatregel, die de daling van het aantal studenten moet tegengaan. Ook de vu en vier andere universiteiten met bèta-studies werken aan zulke plannen. Maar Utrecht is de enige die er geld voor krijgt van Axis. Die stichting heeft veertig miljoen

gulden aan overheidsgeld te besteden voor plannen die het aantal studenten in bèta en techniek opkrikken. Utrecht krijgt daar nu twee miljoen van. Andere universiteiten vissen achter het net. Axis wil vooral 'proeven' ondersteunen. Als die werken, kunnen anderen ze overnemen. Meer dan één proef is daarom niet zinvol. Alle zes universiteiten met bèta-stu-

dies kregen vorige week wel te horen dat minister Hermans hen een half miljoen geeft voor hun plannen. De universiteiten van Groningen en Eindhoven hopen nog geld van Axis te krijgen voor andere projecten. Deze twee zijn samen met naburige hogescholen bezig de aansluiting tussen middelbare scholen en hoger onderwijs te verbeteren. (HOP, HO)

Het college van bestuur reserveert de komende jaren ruim zes miljoen gulden voor het starten van een nieuwe opleiding bedrijfswetenschappen bij de faculteit Economie. Het geld is nodig om de tijd te overbruggen tussen het daadwerkelijke begin van de opleiding en het moment dat het rijk de studie financiert. D e overheid stuurt het geld voor een deel pas als er studenten daadwerkelijk afstuderen. De faculteit wil nog geen mededelingen over de nieuwe opleiding doen. Een landelijke commissie moet het plan namelijk eerst nog goedkeuren. M o c h t dat snel gebeuren, dan start de opleiding mogelijk al in september. De verwachting is dat er zo'n 150 eerstejaars naar de nieuwe opleiding zullen komen. (DdH)

EsGlierprijs lUnk Kruk, vorig jaar afgesmdeerd bij Aardwetenschappen, heeft onlangs de Escherprijs 1999 ontvangen. Deze prijs wordt jaarlijks uitgeloofd door het Koninklijk Nederlands Geologisch en Mijnbouwkundig Genootschap (KNGMG) voor de beste scriptie op het gebied van Aardwetenschappen. Kruk had tijdens zijn scriptieonderzoek de precieze leeftijd weten vast te stellen van oeroude schelpen, opgegraven tijdens een boring vlakbij het Centraal Station in Amsterdam. De schelpen stamden uit het laatste interglaciaal, de warme tussenperiode voor de laatste ijstijd. Met behulp van geavanceerde meettechnieken naar radio-actieve deeltjes wist Kruk te achterhalen dat het laatste interglaciaal in Nederland 118 duizend jaar geleden moet zijn geëindigd. Kruk werd voor zijn inspanningen beloond met een geldbedrag van 5000 gulden, een oorkonde, een jaar lidmaatschap van

het

KNGMG

en

een uitnodiging voor publicatie in het Netherlands Journal of Geosciences. (YN)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen