Ad Valvas 1999-2000 - pagina 539

jVALVAS 4 MEI 2000

PAGINA H

Amerikaanse gastdocent Van Helden veranderde zijn onderwijs radicaal met een website

Overpeinzingen van een internetpionier De Amerikaanse hi stori cus Albert van Helden loopt i n de Verenigde Staten voorop met het integreren van internet i n het universitaire onderwi js. Zijn uitgebreide websi te over de natuurwetenschapper Gali ­ leo Galilei i s uni ek. IVIomenteel is Van Helden gastdocent aan de faculteit Exacte Weten­ schappen. Een gesprek over de voordelen van internet, de gevaren van distance learning en het 'heerli jke' Hollandse klimaat.

Historicus Albert van Helden: 'Anders dan een boek i s een website constant i n ontwikkeling'

In Nederiand is het niet gebruikelijk om een uitgebreide website te maken over je lopende onderzoek. Maar in de Verenigde Staten ­ waar internet is uit­ gevonden ­ ook niet, vertelt gasthoog­ leraar Albert van Helden. Zelf begon hl] jaren geleden, toen het world wide web nog nauwelijks bestond, aan een website over zijn voornaamste onder­ zoeksonderwerp, de Italiaanse natuur­ wetenschapper Galileo Galilei (1564­ 1642). Op deze inmiddels flink uitge­ dijde website, getiteld The Galileo Pro­ m is te zien dat Van Helden zich intussen m bijna alle aspecten van Gahlei heeft verdiept. De geïnteres­ seerde bezoeker kan er uren ronddwa­ len om meer te weten te komen over Galelei's persoonlijke geschiedenis, z'in familie, de tijd waann hij leefde, de kloosters, de Italiaanse stadstaten, andere geleerden uit die tijd, Galilei's aanvarmgen met de kerk, en natuurlijk zijn wetenschappelijk onderzoek. Niet zonder trots vertelt Van Helden dathij al in 1993 op het idee kwam "ra zijn onderzoek via de computer te presenteren. Tijdens het evalueren van «n collegereeks kwam een student net het bezwaar dat er tijdens het col­ lage te veel feitelijke kennis moest wor­ den overgebracht, zodat er geen tijd overbleef voor een fundamentelere dis­ «ssie Van Helden en de studenten dedachten dat het misschien een "Plossmg zou zijn om de feitelijke ken­ nis via de computer aan te bieden.

Nachtmerrie Van Helden: "We kregen geld voor project, dus gingen we aan de slag. een plezier dat we hadden! Het is lammer dat we geen archief hebben "gehouden van de rock­'n­roll­platen die We tijdens het werk draaiden. Er "estonden in die tijd verschillende programma's waarin we de informatie wndien weergeven, maar geen daarvan vonden we bevredigend. T o e n kwam Plotseling, in augusms 1993, Mosaic de markt, de eerste web­browser. We hoefd:'e er maar een blik op te werpen, en we' wisten meteen: hiernaar zijn we

op zoek geweest. Een paar maanden later kwam ook Netscape met een brow­ ser. Dat was het begin van het world wide web." Met een anekdote illustreert Van Hel­ den hoe snel de ontwikkelingen sinds­ dien zijn gegaan. "In 1994 wilde ik een presentatie geven voor mijn beroepsvereniging in een hotel in New Orleans. Ik had drie smdenten bij me en allerlei soorten benodigdheden en gereedschap. Het kostte ons acht uur om de boel op te bouwen. Het was een nachtmeme! N u loop je de klas binnen, je drukt op een paar knopjes, en daar verschijnt het Galileo­project op het scherm," In 1994 begon Van Helden het inter­ netproject ook echt te gebuiken in zijn onderwijs. Hij had niet verwacht dat de structuur van zijn colleges er zo radicaal door zou veranderen. "Een groot deel van de discussie wssen de studenten en mij speelde zich niet af in de les, maar via e­mail. Daardoor verandert een college in een floating seminar dat 24 uur per dag doorgaat. En ook het lesmateriaal is flexibel. Anders dan een boek is de website altijd in ontwikkeling, er worden cor­ recties gemaakt, dingen weggehaald en nieuwe dmgen toegevoegd. "Dat het lesgeven in pricipe 24 uur per dag doorgaat, ervaar ik niet als een last. D e luxe van e­mail is nu juist dat je kunt inloggen wanneer je maar wilt. Het hoeft niet de hele tijd, maar het kan wel. Wel heb ik gemerkt dat ik licht verslaafd ben aan intemet. Ik had mij voorgenomen om in Nederland weer eens wat meer te gaan lezen ­ weet je nog, lezen, uit een boek? ­ dus ik heb bij rnij thuis geen e­mailaanslui­ ting. N u merk ik echter dat ik onnven­ nmgverschijnselen ga vertonen. Ik heb voortdurend de neiging om even mijn mail te checken."

Niet vanzelfsprekend Van Helden denkt dat intemet een bevnjdende techniek is. Behalve van zijn eigen studenten knjgt hij nu ook vragen van high ic/zooHeerlingen, lage­

reschooUeerlingen en leraren. "Ik krijg nu al vijf jaar lang vragen over mijn project en ik beantwoord ze allemaal. Het mooie van het world wide web is dat het gemakkelijk toegankelijk is en niet plaatsgebonden. Lagereschool­ leerlmgen en hun leraren zouden anders niet zo snel contact zoeken met mij. Hetzelfde geldt voor studen­ ten uit bijvoorbeeld Brazilië of Afgha­ nistan." T o c h is nu, na zeven jaar, het gebruik van technologie in de klas nog steeds niet even vanzelfsprekend als het krijt­ je om op het bord te schrijven. In de Verenigde Staten is intemet tijdens de college's in de exacte wetenschappen weliswaar al aardig ingeburgerd, maar aan de faculteit Geschiedenis, waar­ aan Van Helden verbonden is, ligt dat heel anders. "Van de 25 collega's maken er twee gebruik van dit soort technologie." Onder studenten in de Verenigde Sta­ ten neemt het gebruik van intemet snel toe. Aan de staatsuniversiteiten heeft zestig tot zeventig procent van de smdenten een baan naast de studie, schat Van Helden. "Voor deze mensen

is intemet geweldig. Ze kunnen smde­ ren wanneer ze willen en op alle momenten van de dag aan mformatie komen. De meeste bibliotheken gaan 's nachts dicht, terwijl mtemet altijd bereikbaar is."

Verschoolsing Omdat het onderwijs in hoog tempo duurder wordt, verdiepen veel Ameri­ kaanse staatsuniversteiten zich momenteel in de mogelijkheden van leren via de computer. Van Helden wordt wegens zijn Gahleo­project regelmatig uitgenodigd als adviseur. Hij vindt distance learning echter een beangstigende ontwikkeling. "Het zal leiden tot een universiteit met één zeer mediagenieke professor, die college geeft via intemet en 300.000 dollar per jaar verdient, en een hele schare docenten en student­assistenten, die al zijn maütjes beantwoorden, door het land trekken om werkcolleges te geven, en weinig betaald krijgen." Dat de Nederlandse universiteiten achterlopen bij het integreren van intemet in het onderwijs, wil Van Hel­

Opgegroeid met de Gouden Eeuw Albert van Helden (1940) werd geboren in D e n Haag, m a a r e m i g r e e r d e in 1955 m;et zijn hele familie naar de Verenigde Staten. Zijn vader wilde cowboy w o r d e n , m a a r daar k w a m niet veel van terecht, want de f a m i ­ lie vestigde zich op Long Island, in de buurt van N e w Y ork City. Na zijn school volgde Van H e l ­ den een opleiding tot engineer. "Toen ik na mijn studie twee jaar bij Ford had gewerkt, wist ik dat ik dit niet de rest van mijn leven wilde blijven d o e n . " Hij ging dus naar de universi­ teit, studeerde geschiedenis en specialiseerde zich in de natuurwetenschappen van de zeventiende eeuw. In 1970 kreeg hij een b a a n aangeboden bij de Rice University in H o u s t o n , T e x a s , waar hij tot op de dag van vandaag werkt. Volgens Van Helden heeft elke historicus uiteindelijk e e n p e r ­ soonlijke reden o m een bepaal­

de specialisatie te kiezen. Zijn eigen keuze schrijft hij toe aan zijn vroege kennismaking m e t de zeventiende eeuw. O p de lagere s c h o o l in Nederland w e r d de G o u d e n Eeuw, die op dat m o m e n t werd gezien als een van de belangrijkste perioden uit de vaderlandse geschiedenis, h e m m e t de paplepel ingegoten. D a t hij z i c h na zijn studie ver­ der specialiseerde in deze periode had w e d e r o m te m a k e n m e t zijn Nederlandse afkomst. O m d a t hij Nederlands kon lezen, liet zijn professor aan de Rice University h e m werken aan een studie over de N e d e r ­ landse natuurkundige Christi­ aan H u y g e n s . Inmiddels heeft hij zoveel interessante z e v e n ­ t i e n d e ­ e e u w e r s leren kennen, dat hij best eens een bezoekje zou willen brengen aan die tijd. "Maar dan wel op de Star Trekm a n i e r , een korte vakantie lijkt m e genoeg."

den niet zeggen. "Vergelijkende onder­ wijskunde is niet mijn beroep. Ook ben ik hier nog te kort om uit eigen ervanng te kunnen spreken. Ik heb hier nog maar één les gegeven. Verder zijn de verschillen in onderwijscultuur tussen Nederland en Amerika zo groot, dat de twee op dit punt niet te vergelijken zijn." De klachten over verschoolsing van de universiteit en de afnemende zelfstan­ digheid van smdenten vindt hij niet uniek voor Nederland. "Alleen op de beste privé­universiteiten in de Ver­ enigde Staten en Engeland worden smdenten gedwongen zeer zelfstandig te werken. Maar op alle andere univer­ siteiten klagen de docenten: they 're too damn passive." Over zijn algemene ervaringen in Nederland wil Van Helden wel het een en ander kwijt. Hij ziet de verschillen met de Verenigde Staten misschien niet zo scherp als andere buitenlan­ ders, omdat Nederland hem niet hele­ maal vreemd is, zegt hij. Hij voelt zich eerder een Nederlander uit 1955 die nu ineens in het jaar 2000 terecht is gekomen. "Zo valt het me bijvoor­ beeld op dat sinds de telefoonnum­ mers in Nederland een cijfer extra hebben gekregen, er grote verwamng is ontstaan over hoe je de cijfers moet groeperen. Vroeger las iedereen zijn telefoonnummer voor in tweetallen: zesentwintig, dertien, achtenvijftig. N u doet iedereen het anders." Maar Nederland heeft volgens Van Helden zeker voordelen ten opzichte van de Verenigde Staten. "De wegen hier zijn enorm veel beter dan in Texas. Ik voel me hier ook veiliger, omdat er meer mensen op straat zijn. In Amerika kun je in een buurt komen en zeggen: dat is een hele mooie buurt, maar waar zijn de mensen? Het beste van Nederland vmd ik het weer. In Texas zijn de zomers ondraaglijk. Het is er heet en vochtig en er is een hoop luchtvervuiling. Nederlanders zeggen soms: 'We hebben geen zomer deze zomer.' Dan zeg ik: 'Goddank'." Het internetadres van The Gahko Project IS es nee edu/ES/humsoc/GaliIeo

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen