Ad Valvas 1999-2000 - pagina 288

AD VALVAS 16 DECEMBER I999

PAGINA 20

vragenj. AAN DE JONGSTE HOOGLERAAR, CARLO SCHUENGEL Hij woont nog in Schiedam, maar gaat verhuizen naar Amsterdam. Carlo Schuengel (30) is sinds 1 december hoogleraar in de orthopedagogiek. Hij studeerde pedagogiek in Leiden met ais specialisatie empirische pedagogiek. Annette Wiesman

Bram de Hollander

De Zotheid debiteert waarheden-als-koeien

Het gebeuren Entertainment op niveau in filosofencafé Het loopt storm in liet nieuwe filosofisch café Felix en Sofie. De bezoekers werden deze maand getral^teerd op toespraken over uiteenlopende onderwerpen, zoals vergelding, taaiseksisme en zotheid. Een caféganger: "Het gaat echt ergens over". Krista Kroon "Welk meisje zou zich ooit nog geven aan een man als zij de pijnen en weeën van de bevalling voorzag?" Het is laat op de avond als de 'hoofdpersoon' uit Erasmus' Lof der zotheid het publiek toespreekt in filosofisch café Felix en Sofie. De zestiende-eeuwse tekst blijkt zich verrassend goed te lenen voor een komische monoloog. Regelmatig klinkt gelach wanneer acteur Johannes Kemkens als de Zotheid, staande op een forse keukentrap, zijn ogenschijnlijke waarheden-alskoeien debiteert. Zonder de nodige onwetendheid zouden mensen zich niet voortplanten en hun leven laten vergallen door doodsangst, stelt hij. De mens hoeft zich dus niet te schamen voor zijn ware, dwaze aard. "Men noemt een paard toch ook geen stakker omdat het niet kan lezen of schrijven?" Entertainment op niveau is iedere tweede dinsdagavond van de maand gratis te vinden in Felix en Sofie. Dat de behoefte aan onderhoudende filosofie groot is, bleek tijdens de eerste bijeenkomst in oktober. De foyer van Feltx Meritis was veel te klein om de toegestroomde driehonderd mensen te herbergen. Wie geluk had, vond nog een plaats in de vensterbank of op de gang. Deze maand is de organisatie van Felix en Sofie uitgeweken naar de zuilenzaal op de eerste verdieping. Bi)na alle bezoekers, ruim honderd, hebben hier een zitplaats: deels op rijen stoelen, deels aan tafeltjes. Wel zo comfortabel, alleen wordt de sfeer zo wel minder zmderend. De be-

zoekers vormen een bont gezelschap: de leeftijd varieert van twintig tot zeventig, de kleding van alternatief-trendy tot OUie B. Bommel-pak. Op de eerste ri) zit de bekende oud-studentenpastor Pater van Kilsdonk. Een trekpleister van Felix en Sofie is het afwisselende programma. N a een column over de toekomstvoorspellingen van achttiende-eeuwer Arend Fokke Simonsz. is er een 'schaakklokdebat' over strafrecht. Volgens filosoof Ad Verkuijlen gaat het bij straffen allereerst om vergelding, socioloog Bas van Stokkum vindt dat inhumaan en ziet resocialisatie als belangrijk doel. Het publiek ziet de spreektijd op een schaakklok verstrijken, maar voor de debaters zelf is de klok onzichtbaar. Het gewenste race-tegen-de-klokeffect komt daardoor niet e c h t u i t de verf. T o c h blijft de discussie scherp, doordat de heren lustig schermen met termen als 'onbeschaafd', 'superieur' en 'oog om oog, tand om tand'. N a afloop roept het publiek Van Stokkum uit tot inhoudelijke winnaar. Verkuijlen, gewiekst: "Dat vermoedde ik al van tevoren, want straffen is niet leuk en niemand brengt graag leed toe. Dus moet straf een doel dienen". De vu-studenten filosofie Rinus Vermuë en Boudien Flapper zijn enthousiast over het filosofisch café. "Ik was een beetje bang voor borreltafelniveau", zegt Vermuë. "Maar het gaat echt ergens over". Even later wordt linguïste Agnes Verbiest geïnterviewd over verborgen boodschappen over mannelijkheid en vrouwelijkheid in taal. Zij illustreert haar verhaal met krantenkoppen als 'Politievrouwen heus klaar voor topfuncties'. Het zijn de kleine woordjes die het hem doen, waarschuwt de taalwetenschapster. "Juist in dat 'heus' hoor je de verbazing van de journalist". Bij de krantenkop 'Vrouwen blussen zelf brand in opslagruimte' barst de zaal in homerisch gelach uit. "Dit behoeft kennelijk geen uitleg", glimlacht Verbiest. "Vaak zeggen mensen over mijn bevindingen: ach, het zijn maar kleinigheden. Maar die zijn wel structureel en houden ouderwetse ideeën over vrouwen en mannen in stand".

Hoe word je op jolige leeftijd hoogleraar? Door toevallig met de juiste onderzoeksprojecten bezig te zijn, op de juiste plaats. Waar heb je het druk mee? Vooral met kennismaken met mijn nieuwe collega's. Daarna verwacht ik dat ik mooi en gewaagd onderzoek kan gaan doen. Op de v u wordt er tussen de verschillende disciplines veel samengewerkt. Die bundeling van krachten spreekt me aan. Wat zou je aan de VU veranderen als je het voor het zeggen had? Ik begrijp dat het bon ton is om af te geven op het DDR-achtige uiterlijk van het gebouw, maar ik zou eerst de communicatie via internet verbeteren. Het eerste wat ik zag van de VU was de website, en die is niet zo best. D e vormgeving kan beter en docenten zouden er makkelijk h u n informatie op moeten kunnen zetten. Ik denk dat internet als leer- en werkplek steeds belangrijker gaat worden. Wat is Schiedams meest onderschatte plek? De speeltuin in Schiedam, waar ik met m ' n dochtertje wel eens naartoe ga. Ze hebben er veel werk van gemaakt. D e speeltuin heet Fort Drakestein en is bestemd voor één- tot veertienjarigen. Ik hoop dat andere steden ook eens dat soort speeltuinen gaan aanleggen, in plaats van al die wezenloze wipkippen. Wat IS er moot aan orthopedagogiek? Ik ben geschoold in de 'gehechtheidstheorie,' een theorie die zich richt op de relatie die kinderen met h u n opvoeders in normale situaties aangaan. Ik wil kijken hoe die theorie

Carlo Schuengel

LIEF

zich houdt als hij wordt toegepast op problematische situaties. Pedagogiek is heel breed: het heeft een sterk ethische kant en ook de praktische toepassing is belangrijk. Ook de onderzoeksmogelijkheden in Leiden trokken mij aan. Er was een goed team en interessant onderzoek. Wie bewonder je? Mijn vroegere hoogleraar. Van IJzendoom. Hij verenigt op unieke wijze een briljante intelligentie, discipline, een zakelijke benadering en een scherpe neus voor interessant onderzoek in zich. Ik probeer me wel aan hem te spiegelen. Die briljante geest is natuurlijk sowieso nodig. M e t zakelijkheid bedoel ik een gebrek aan ijdelheid. D e strijd om de credits en het jezelf willen profileren leidt maar af van het onderzoek zelf. Aan welke eigenschap kun je je bij anderen ergeren? Als mensen aan het woord zijn om maar aan het woord te zijn. Die gewoonte dient met wortel en tak te worden uitgeroeid. Helaas bespeur ik hem ook wel eens bij mezelf. Dat is waarschijnlijk ook de reden dat ik er zo buitensporig op reageer. Hoe ontspan je je? Ik speel tenorsax in een big band, waarmee ik maandelijks optreed. Maar ik zal ermee moeten stoppen omdat ik er n u te veel voor moet reizen. Dus als iemand iets weet...? In welk boek ben je momenteel bezig? In Disgrace van J. M . Coetzee, een Zuid-Afrikaanse schrijver die voor de tweede keer de Bookerprize heeft gewotmen. Mijn vrouw is Zuid-Afrikaans, dus ik lees dat boek met meer dan gebruikelijke belangstelling. Coetzees vorige boek ging toevallig over een wetenschapper die van de universiteit wordt verbaimen wegens een affaire met een studente, haha. Disgrace gaat over de complexe relatie tussen de hoofdpersoon en zijn dochter. Wat inspireert je? D e raadselen die in elk mens verborgen zitten en hoe ze een rol spelen in het menselijk verkeer. Ook in m ' n werk vind ik het interessant om te bekijken hoe mensen op elkaar reageren.

Cynthia van Elk

d o o r A a d Meijer

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen