Ad Valvas 1999-2000 - pagina 411

AD VALVAS 9 MAART 2 0 0 0

PAGINA 3

KORTE BERICHTEN

VU-hoogleraar Tanenbaum meest geciteerde informaticus Goede doeien Van alle Nederlandse informatici wordt VU-hoogleraar A n d y T a n e n baum het m e e s t geciteerd. Hij staat bovenaan een citatie-index die de Automatiseringsgids onlangs publiceerde. In de internationale lijst waarop de index is gebaseerd, staat Tanenbaum op plaats 91. De hoogleraar informatica werkt bij de afdeling computersystemen van de faculteit der Exacte Wetenschappen (FEW). Hij h o u d t zich onder meer bezig met automatisenng van distributiesystemen. "Niet slecht", reageen hij op de score. De internationale citatie-index, die voor het eerst verschijnt, bevat de namen van 5000 informatici. De lijst IS opgesteld aan de hand van citaties op internet. O m die te kunnen tellen, ontwikkelde het Amerikaanse Nee Research Institute een automa-

tisch zoeksysteem. D a t systeem houdt de index permanent up-todate. Aan de hand van deze lijst maakte de Automatiseringsgids een top-50 van Nederlandse informatici. Daarop staan namen van wetenschappers die in Nederland werken en van Nederlanders in het buitenland. De lijst bevat de namen van in totaal drie medewerkers van de v u .

Trots T a n e n b a u m , oorspronkelijk een Amerikaan, staat met 1669 hits bovenaan. N u m m e r twee is Edsger Dijkstra die aan de universiteit van Texas werkt. De derde plaats is voor Jan Willem Klop, zowel verbonden aan de v u als aan de universiteit van Nijmegen. Klop bezet op de internationale index n u m m e r 240. O p

'Ontneem uitgevers auteursrechten over wetenschappelijk weric' Wetenschappers m o e t e n h u n uitgevers voortaan betalen als zij h u n e e n publicatie aanbieden. Maar ze m o e t e n niet langer h u n auteursrechten afstaan. Want d a a r m e e brengen ze de verspreiding van kennis in gevaar, vinden twee e c o n o m e n v a n h e t Centraal Planbureau ( C P B ) . Er heerst een crisis op het gebied van wetenschappelijke publicaties, zeggen de economen in de studie Tackling the journal crisis. Uitgeverijen vragen steeds hogere prijzen voor tijdschriften, en omdat bibliotheken die niet kunnen betalen, staat de verspreiding van kennis onder druk. Het CPB wijt die crisis aan slecht

werkende marktmechanismen. Onderzoekers en uitgevers sluiten deals met elkaar die voor beide partijen wel gunstig zijn, maar voor de wetenschap als geheel niet. In die deals draait het om auteursrechten. Onderzoekers dragen die over aan uitgevers. In ruil daarvoor zorgen uitgevers ervoor dat artikelen

nummer dertien staat nog een v u hoogleraar, H e n r i Bal, gepromoveerd bij T a n e n b a u m en net als hij verbonden aan de afdeling computersystemen van de FEW. In de Nederlandse top-20 staan nog drie anderen die bij Tanenbaum promoveerden: Frans Kaashoek (5), Robbert van Renesse (8), en Sape MuUender (18). D e informaticus is trots op dat resultaat. " H e t geeft aan dat de v u het niet slecht doet op het gebied van de informatica." Toch doen andere universiteiten het nog beter. Met drie medewerkers in de index staat de v u op een zesde plaats. Nijmegen, Utrecht en de UVA staan op een gedeelde eerste plaats met alle drie zeven informatici in de top-50. Leiden en Eindhoven (vijf) delen de vierde plaats. T a n e n b a u m relativeert enigszins zijn 91e plaats op de internationale

lijst. "Mijn naam wordt nogal eens fout geschreven. In werkelijkheid ben ik dus vaker geciteerd." D e hoogleraar noemt de lage score van Nederlanders op de internationale lijst wel een teken aan de wand. "Politici hebben hun mond vol over het informaticatijdperk. Maar voor wetenschappelijk onderzoek op dit terrein is in Nederland nauwelijks geld. We krijgen van NWO 5 miljoen gulden per jaar. Natuurkunde krijgt 100 miljoen. Gezien het economische belang van informatica, vraag ik me af of zo'n scheve verdeling terecht is." Zijn ervaring is dat veel goede Nederlandse informatici naar het buitenland vertrekken, vooral naar de Verenigde Staten. Tien van de wetenschappers in de Nederlandse top-50 werken over de grens. (DdH)

gepubliceerd worden. Het belangrijkste werk van uitgevers is het laten beoordelen van artikelen, zo luidt de cPB-analyse. In feite betalen onderzoekers hen daarvoor in natura, met het auteursrecht. Die deal levert onderzoekers het kwaliteitskeurmerk op dat m e t publicatie in een tijdschrift verbonden is. Voor de uitgevers zit de winst erin dat zij mét het auteursrecht ook een monopolie op kermis in handen krijgen. Dat stelt hen in staat hoge prijzen te vragen.

h u n auteursrecht betalen voor het werk dat uitgevers voor hen doen, maar gewoon met geld, stellen zij voor. H e t auteursrecht moeten onderzoekers overdragen aan een onafhankelijke instantie, bijvoorbeeld de akademie van wetenschappen KNAW. Die moet er borg voor staan dat die rechten geen belemmering vormen voor verspreiding van kennis. Het effect van het CPB-voorstel zou zijn dat er geen rem meer is op het verspreiden van wetenschappelijke kennis. Het CPB gaat daarmee verder dan de universiteiten. Die willen slechts kunnen beschikken over publicaties van wetenschappers die bij hen zelf in dienst zijn. (HO, HOP)

Commercieel De CPB-onderzoekers willen een ander mechanisme invoeren. Laat wetenschappers voortaan niet met

Studenten spelen pleitwedstrijd in echte rechtszaal

Friso Spoelstra

oost de Weijer en Melissa Rijken wonnen de pleitwedstrijd bij Rechten

"Ik vraag me af of deze rechtbank wel bevoegd is om een oordeel te vellen", spreekt T o n Liefaard fier vanachter de katheder. Hij is een van de acht rechtenstudenten die in de rol van advocaat of officier van justitie zijn doorgedrongen tot de eindronde van de rechtbanktraining, een nieuw onderdeel van de rechtenopleiding aan de vu. Zo'n veertig doctoraalstudenten die het vak verdieping strafrecht volgen, hebben enkele weken geoefend in het houden van pleidooien bij strafzaken. De ene helft is officier van justitie, de andere helft advocaat. D e beste vier van beide groepen mochten maandag 6 maart in de finale uitvechten wie de beste pleiters zijn. Dat gebeurde in een echte rechtszaal in het gerechtshof aan de Prinsengracht. O p de plaats van de rechters zitten hoogleraar strafrecht T o m Schalken, de bekende advocaat Gerard Spong en de Amsterdamse plaatsvervangend hoofdofficier van justitie Ben Swagerman. Zij fungeren als jury. De inhoudelijke kant van de zaak is wel een beetje saai, vinden de studenten. Want zowel in de voorronden als m de finale moesten ze allemaal telkens dezelfde case behandelen. Vrouw laat hondje uit en krijgt ruzie met b u u r m a n die haar bedreigt. Ze steekt de m a n met een aardappelschilmesje dat ze toevallig bij zich draagt. D e m a n loopt een flinke snee in zijn linkerarm op. Is dit pogmg tot doodslag, toebrengen van

zwaar lichamelijk letsel of noodweer? De studenten moeten h u n standpunten met zoveel mogelijk juridische argumenten onderbouwen en vol vuur de rechtbank van hun gelijk overtuigen. Maar dat valt niet mee als je bijna over de veel te lange toga struikelt, zoals Marcelle Reneman overkwam. Of halverwege de draad van je betoog kwijtraakt en een paar seconden niets anders kunt uitbrengen dan eh...eh.... En dan zijn er ook nog moeilijke vragen van Spong: "Weet u eigenlijk wel wat voor hondje die vrouw had?" Nee dus, want dat stond niet in het dossier. Het is zweten voor de advocaten en officieren in spe. Spong zegt bij de jurering tussen alle juridische argumenten hier en daar het vuur te hebben gemist. Hij laat even zien hoe het moet. "Meneer de rechter, stelt u zich voor. Komt er zo'n boom van een kerel op dat kleine vrouwtje af En hij dreigt haar te gaan slaan. Dan stelt het toch niks voor dat zij zich met een piepklein mesje probeert te verdedigen?" Bij de officieren wint uiteindelijk Joost de Weijer. "Goed dat je niet alles van papier af las, maar ook de rechtbank durfde aankijken", klmkt de lof van Schalken. Bij de advocaten gaat de eer naar Melissa Rijken, die volgens de jury op speelse wijze een goed doortimmerde verdediging wist te voeren. "En dat terwijl ik best een beetje zenuwachtig was", zegt ze achteraf (DdH)

Vrouwen stromen iets sneller door naar de top Vrouwelijke w e t e n s c h a p p e r s b e ginnen sneUer door te s t r o m e n S u'""^*"^**^'"^ topfuncties. Wel w>m hun aandeel in het m a n a g e ment achter bij andere onderwijs-

betlr- ^"^ •»" hbo is de situatie vro...! ^^^ ^'^^ n e e m t h e t aantal ^o«wen minder t o e .

Een en ander blijkt uit cijfers die veL Jï'^"^ ^^'i Onderwijs heeft vei^ameld. Tot 1997 kwamen er per fen ^'.""i^deld zes vrouwelijke prof' « bij. In 1998 was die toename

twee keer zo groot. Bij de universitaire hoofddocenten (uHD's) steeg het aantal vrouwen zelfs driemaal zo sterk als de jaren daarvoor. In 1998 maakten vrouwen 8,2 procent van alle UHD's uit, tegen 7,5 procent in eerdere jaren. Het hbo telt al meer vrouwen aan de top, maar ook daar is sprake van een toename. Volgens de nieuwe 'Thermometer vrouw en management' van het ministerie van Onderwijs is het aandeel vrouwen in schaal dertien en hoger in het hbo sinds

1993 bijna verdubbeld tot 10,6 procent. Anders dan bij de universiteiten versnelde de doorstroming in het hbo echter niet. De groei van het aantal vrouwen aan de top werd het afgelopen jaar vooral bij de universiteiten een issue. Conferenties en rapporten werden eraan gewijd en de universiteiten richtten een stimuleringsfonds op. Maar de adviesraad AWT stelde eind januari dat dit niet genoeg is: nog steeds is slechts vijf procent van de 2500 Nederlandse hoogleraren

vrouw. Dat is internationaal gezien laag en het percentage stijgt slechts zeer langzaam. In andere onderwijssectoren delen vrouwen vaker de lakens uit. Wel valt op dat ze veel vaker 'tweede m a n ' , adjunct-directeur, zijn dan directeur. In het basisonderwijs is dat verschil het grootst: de directeursstoel wordt maar bij een op de zeven scholen door een vrouw bezet, terwijl de adjunct in bijna de helft van de gevallen een vrouw is. (FS/HOP)

D e vu-wetenschappers Theo Schuyt en Barbara Gouwenberg van d e faculteit Sociaal-Culturele Wetenschappen hebben onderzocht hoeveel geld Nederlandse fondsen aan goede doelen uitgeven. Ze schreven ruim vijfhonderd fondsen aan. De helft reageerde. Deze fondsen besteedden in 1997 en '98 samen ongeveer 1,7 miljard gulden aan goede doelen. Daarvan ging 80 miljoen naar maatschappelijke en sociale doelen, zoals armoedebestrijding. Naar kunst en cultuur ging 57 miljoen. Doelen op het gebied van gezondheid, onderwijs en wetenschappen kregen samen ruim 40 miljoen gulden. Hoeveel fondsen er totaal zijn en hoe groot het gezamenlijke vermogen is, is onbekend. D e wetenschappers schatten dat het om tientallen miljarden guldens gaat. In de toekomst hoopt de v u een Centre for the study of philanthropy op te richten. D a t centrum moet het geven aan goede doelen systematisch in kaart brengen. (DdH)

Bedrijfskunde D e Katholieke Universiteit Brabant (KUB) krijgt toch een opleiding bedrijfskunde. Eerder had een commissie van minister H e r m a n s het plan voor zo'n opleiding afgekeurd. D e adviescommissie onderwijsaanbod (AGO) vreesde dat het wetenschappelijk gehalte van de nieuwe opleiding onder de maat zou zijn. Maar nadat de economiefaculteit van de KUB het plan nog eens uitgebreid had toegelicht, kreeg ze alsnog het groene licht. D o o r met bedrijfskunde te beginnen, hoopt de KUB zich in te dekken tegen concurrentie van andere universiteiten die de studie gaan aanbieden, zoals de vu. Ook de Universiteit Utrecht geldt als concurrent. Die begint komend jaar een opleiding economie. D e Brabantse bedrijfskundeopleiding moet in 2001 van start gaan. (HO/HOP, MP)

Onderwijsprijs Universiteiten en hogescholen kunnen geld verdienen met onderwijs dat goed aansluit op de middelbare school. Voor d e beste projecten op dit gebied heeft minister Hermans vier ton over. D e minister van Onderwijs looft dat bedrag elke twee jaar uit voor de beste bijdrage aan de kwaliteit van het hoger onderwijs. De helft gaat steeds naar een hogeschool, de andere helft naar een tiniversiteit. Dit keer draait de prijs om de aansluiting tussen middelbaar en hoger onderwijs. Dat thema speelt in op de invoering van het studiehuis. Die nieuwe opzet van havo en vwo is onder meer bedoeld om scholieren beter klaar te stomen voor universiteit of hogeschool. (HO/HOP)

Chipkaart Alle smdenten en medewerkers in het hoger onderwijs moeten in 2001 eenzelfde chipkaart krijgen om zich te identificeren. Dat adviseert de stichting voor informatisering in het hoger onderwijs. Surf. In Surf zitten medewerkers van vijftien hogescholen en universiteiten. Zij vinden dat de landelijke kaart er snel moet komen, omdat anders steeds meer hogescholen en universiteiten een eigen versie op de markt brengen. Dat is slecht voor de samenwerking. Met de nieuwe chipkaart moeten studenten en personeel bijvoorbeeld toegang krijgen tot computerprogramma's, of een boek kunnen lenen. Surf pleit voor een eenvoudige basiskaart met alleen strikt noodzakelijke fiincties. Hogescholen en universiteiten kunnen die zelf uitbreiden met extra elektronische gegevens, een pasfoto of

hun logo. aH/HOP)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen