Ad Valvas 1999-2000 - pagina 347

AD VALVAS 3 FEBRUARI 2000

Neurologen halen Science v u - w e t e n s c h a p p e r s Arjen B r u s saard en T i m o van den Berg zijn coauteurs van een artikel dat op 4 februari verschijnt in het gerenommeerde wetenschapstijdschrift Science. Het artikel is gebaseerd op een onderzoek door twaalf w e t e n schappers. Zij hebben ontdekt dat de ontwikkeling van de h e r s e n e n anders werkt dan tot nu toe werd gedacht. "Natuurli)k voelt het goed om in zo'n gerenommeerd tijdschrift te publiceren. Ik ben er trots op dat ik heb meegewerkt heb aan het totstandkomen van een belangrijk stuk werk," vertelt Van den Berg, die bi) de faculteit Geneeskunde werkt. Zijn collega Brussaard van de faculteit Biologie is "blij zijn bijdrage te hebben geleverd". Beide onderzoekers, die samenwerken binnen het Instituut voor neurowetenschappen, relativeren echter hun bijdrage aan het onderzoek. Alle eer gaat naar de Utrechtse initiatiefnemer van het project, Matthijs Verhage. Die ontwikkelde een transgene muizensoort waarbij hersencellen niet met elkaar kunnen communiceren, doordat de aanmaak van een bepaald eiwit is geblokkeerd. Bij embryo's van deze muizen bleek dat de zenuwcellen in de hersenen toch op de goede plaats terecht waren gekomen. "Deze uitkomst is nogal schokkend," aldus Brussaard. "Tot nu toe was de gangbare opvatting dat hersencellen de juiste plek in het netwerk weten te vinden doordat ze onderling informatie uitwisselen. De ontwikkeling van de hersenen blijkt niet te werken op de manier waarop we dachten. We moeten nu op zoek naar andere moleculaire mechanismen die ervoor zorgen dat hersencellen m een embryo hun plek in het netwerk van cellen vinden." Hoewel het voor beide onderzoekers niet de eerste keer is dat ze in een vooraanstaand blad publiceren, gaan ze vnjdag wel een feestje vieren. (DdH)

PAGINA 3

Minister nog steeds vaag over het Angelsaksische model

KORTE BERICHTEN

Hermans is vooral goed in het openhouden van opties

Onstudeerbaar

H e r m a n s luistert. Met dat gedrag heeft hij tot nu toe de sympathie van het hoger onderwijs verworven. Maar l a n g z a m e r h a n d wordt ook de keerzijde zichtbaar. Want wanneer schept hij n u eens duidelijkheid over wat hij wil? "De grootste verdienste van minister Hermans is dat hij na minister Ritzen is gekomen." Dat zei vorige week Tweede-Kamerlid Rabbae (GroenLinks) bij de behandeling van Hermans' Hoger Onderwijs en Onderzoek Plan (HOOP)). Daarmee vatte Rabbae anderhalf jaar ministerschap aardig samen. Hermans kan in het hoger onderwijs nog steeds op veel steun rekenen. Weliswaar kreeg hij tijdens de behandeling van zijn plan voor het eerst sinds zijn aantreden te maken met boze studenten. Maar bestuurders van universiteiten en hogescholen lopen nog steeds met hem weg. Dat heeft Hermans inderdaad voor een belangrijk deel aan zijn voorganger te danken. Die teisterde het hoger onderwijs negen jaar lang door altijd alles te weten, overal een mening over te hebben en die mening ook voortdurend in de vorm van regels en wetten over het veld uit te storten. Hermans is anders, stelden de verzamelde bestuurders al snel vast. Die wist, in elk geval bij zijn aantreden.

bijna mets van hoger onderwijs en heeft bijna nergens een mening over. En als hij al een mening heeft, houdt hij die doorgaans voor zich. Daar oogst hij al anderhalfjaar waardenng mee. Wat Hermans als geen ander kan, is het openhouden van opties. Keuzes stelt hij vaak lang uit. Hij luistert geduldig naar de verschillende meningen, overlegt eindeloos met alle partijen en pas als hij het gevoel krijgt dat zich een consensus begint af te tekenen, zet hij zijn eigen lijnen uit.

Ergernis Hermans' beleid wijkt nooit veel af van wat de partijen in het overleg aan wensen hadden. "Je kunt beter met de trend meegaan dan er tegenin", heeft de minister al eens gezegd. Dat is precies wat hij doet: de trend onderzoeken en die, hoogstens licht bijsturend, volgen. Zwartkijkers zeggen dat Hermans weinig meer doet dan de grootste gemene deler zoeken van alle beschikbare standpunten. Maar ook deze kritikasters moeten toegeven dat de minister met die strategie succes boekt. Het HOOP bevat tenslotte een aantal concrete voorstellen (over het starten van nieuwe opleidingen, over kwaliteitskeurmerken) die Hermans zonder veel merkbare strijd aanvaard heeft weten te krijgen.

Toch stak in de Tweede Kamer deze week een lichte ergernis de kop op over H e r m a n s ' optreden. D e Kamerleden hadden met name graag willen weten wat de minister nu precies wil met het Angelsaksische model, met een bachelor- en een mastersfase. Nederland moet zich aanpassen aan dat model, schreef hij m het HOOP. Maar over het hoe en wat hield hij zich op de vlakte: daar moet zich eerst een commissie over buigen. "Uitgerekend het onderwerp waar het echt om gaat, schuift hij voor zich uit", zei een Kamerlid in september, toen het HOOP openbaar werd Die ergernis bleek deze week nog wat gegroeid. Want hoe de Kamer ook aandrong, H e r m a n s bleek niet bereid duidelijkheid te scheppen over het Angelsaksische model. "Ik kan wel van alles roepen", zei hij. "Maar wie weet ontwikkelt de zaak zich vervolgens een heel andere kant op. En dan moet ik weer iets anders roepen." Intussen staat het hoger onderwijs met stil. Het afgelopen jaar heeft de ene na de andere universiteit zich al bekeerd tot het Angelsaksische model en ook het hbo is druk bezig te bedenken wat deze opzet voor de hogescholen betekent. N o g even en Hermans hóeft niet eens een beslissing meer te nemen. (HO, HOP)

Meer geld voor computeronderwijs leraren Aanstaande leraren m o e t e n weten hoe ze overweg kunnen m e t c o m puters in de klas. D e universitaire lerarenopleidingen krijgen van de minister anderhalf miljoen gulden om hun dat beter te leren. D e lerarenopleiding van de VU dingt m e e naar dit geld m e t een n i e u w onderwijsplan.

Wetenschapswinkels Na het poldermodel gaan ook de wetenschapswinkels furore maken in Europa. Ze krijgen subsidie om hun aanpak naar andere landen te exporteren. In het buitenland is het een vrijwel onbekend verschijnsel, maar Nederland telt meer dan dertig wetenschapswinkels. Verbonden aan een universiteit doen ze voor weinig geld, en soms zelfs gratis, onderzoek voor maatschappelijke organisaties. Het idee is dat op deze manier de publieke toegang tot wetenschappelijk onderzoek en kennis wordt vergroot. Met 450.000 gulden subsidie uit Brussel gaan de 33 winkels h u n werkwijze vanaf deze maand exporteren naar landen binnen de Europese Unie. Daar is veel vraag naar. Uitleg en hulp op kleine schaal heeft eerder al geleid tot de oprichting van vier wetenschapswinkels in andere landen, bijvoorbeeld m Roemenië. Maar nu wil Europa het groter aanpakken. Er moet een internationaal netwerk van zulke winkels komen, met een Engelstalige database, zodat iedereen kan profiteren van eikaars onderzoek. (MtW, HOP)

'Online' studeren

Het plan van de lerarenopleiding van de vu is er vooral op gericht om de deskundigheid van haar eigen docenten te vergroten. Zij moeten immers hun kennis en ervaring overdragen aan de aanstaande leerkrachten. "We willen hun niet alleen een technische knoppencursus geven, maar ook aandacht besteden aan de didactische kanten van computerondersteund onderwijs", legt Ingrid wijgh uit, vakdidacticus Frans en tevens coordinator van het ICTonderwijs op de opleiding. "Je moet weten wat de meerwaarde is van dit type onderwijs en wanneer en hoe je net 't beste kunt inzetten. Zo willen we aandacht besteden aan het telematisch onderwijs, waarbij leerlingen begeleid worden via e-mail of mternet." Volgens Wijgh bestaat er onder de leraren-in-opleiding grote belangstelling voor computerondersteund onderwijs. Op dit moment verzorgt de lerarenopleiding een inleidend Keiizevak over ICT in het voortgezet onderwijs. Hiervoor hebben zich zoveel studenten ingeschreven dat 21) extra cursussen moeten inlassen. Ue universiteiten zijn al druk bezig met het opzetten van alternatieven voor de bestaande eenjarige postaoctorale lerarenopleiding. Daarmee moeten ze het aantal afgestuaeerden opkrikken van zo'n zeshonderd naar 1200. Voor die vernieuwing heeft minister Hermans eerder j» 13 miljoen gulden uitgetrokken, uaar komt nu nog eens anderhalf miljoen bij voor informatie- en com-

Studenten lopen nog steeds vaak vertraging op omdat de opleidingen aan universiteiten niet studeerbaar genoeg zijn. Dat concludeert het Interstedelijk Smdenten Overleg (iso) in de notitie Blokken zonder blokkades. Het ISO bestudeerde studiegidsen van verschillende universiteiten in Nederland om te kijken of er in de examenregelingen oneigenlijke eisen gesteld worden aan de toelating tot een vak. "Dat je eerst natuurktmde 1 gevolgd moet hebben voordat je natuurkunde 2 kunt volgen, is logisch", legt bestuurslid Saskia Knoop uit. "Maar je mag van een student niet verlangen dat hij eerst zestig studiepunten haalt voordat hij een derdejaarsvak mag volgen. Dat soort 'blokkeringsregels' zijn volgens de wet niet toegestaan." Het iso signaleert op de vu bij veertien opleidingen zogenaamde 'gebreken' in de reglementen. Saskia Knoop hoopt dat de studenten het zelf bij hun universiteit aankaarten als het Onderwijs en Examen Regeling (OER) van hun opleiding niet in orde is. (YN)

Foto Bram de Hollander

Nieuwe ruimte voor faculteitsvereniging QBD Met in haar mond de schaar, waarmee even later rector Taede Sminia mag gaan knippen, plakt voorzitter Branda Katan van de juridische faculteitsvereniging QBD nog even het lint vast. Dinsdag 1 februari werd feestelijk het nieuwe onderkomen geopend van QBD, de oudste juridische faculteitsvereniging van Nederland (Qui Bene Distinguit, Bene Docet: Wie goed onderscheidt, die goed onderwijst). De vereniging is op initiatief van

het Juridische faculteitsbestuur verhuisd van 7 A - 1 7 naar het grotere 7A-14. Voorzitter Branda Katan en bestuurslid Jeroen Hofhuis zijn blij met de nieuwe stek. "De vorige kamer was te klein voor al onze activiteiten. We verkopen er boeken en dictaten, maken er het verenigingsblad Incretus en we moeten er vergaderen. Nu hebben we zelfs nog ruimte gevonden voor een zitbank, zodat studenten

hier wat langer kunnen blijven hangen." In zijn toespraak benadrukte rector Sminia het belang van faculteitsverenigingen, "QBD bewijst al langer dan een eeuw wat ze betekent voor deze faculteit. Jullie organiseren legio activiteiten, die bijdragen aan het welzijn van studenten. Dat heeft het Juridische faculteitsbestuur onderstreept door jullie deze nieuwe kamer te geven." (MS)

Universiteiten moeten vooral niet te gemakkelijk denken over onderwijs via de computer, zeggen zestien professoren van de Amerikaanse University of Illinois. Zij hebben een jaar gestudeerd op de onderwijskundige do's en don'ts van online-onderwijs. Hoger onderwijs via de computer kost, als je het goed wilt doen, zelfs meer tijd en geld dan onderwijs via de collegebanken, concluderen de Amerikaanse profs. Intemetklassen moeten vooral klein zijn. Alleen als docenten aan niet meer dan twintig mensen tegelijk lesgeven, kunnen ze hun nog het gevoel geven dat ze meer zijn dan een nummer. Het is geen kwestie van eventjes een webcam in de collegezaal plaatsen en dictaten op internet zetten. Docenten moeten bijvoorbeeld extra inspanningen leveren om studenten gemotiveerd te houden. Vaak wordt gedacht dat online-studies veel geld in het laatje brengen. Maar dat is niet waar, menen de onderzoekers. Alleen al het geven van goede uitleg kost meer moeite en tijd. Bovendien zijn er niet zo heel veel internetsrudenten. Veel mensen volgen liever een traditionele studie, bij docenten die ze m de ogen kunnen kijken. En gelijk hebben ze, zeggen de Amenkanen. Want het intermenselijk contact blijft een belangrijk onderdeel van studeren. r/H, HOP)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen