Ad Valvas 1999-2000 - pagina 159

PAGINA 1 1

AD VALVAS 2 8 OKTOBER 1 9 9 9

Ingrijpende vernieuwing moet opleidingen beter 'studeerbaar' maken.

Bèta's zwoegen op invoering vijfde jaar gekregen van deskundigen uit Maastricht, het mekka van het probleemgestuurde onderwijs Het is volgens de onderwijsmanager de bedoeling dat onderdelen van het PGO 'doorsijpelen' naar het overige onderwijs In het nieuwe curriculum is verder meer aandacht voor beroepsorientatie Ook zijn er nieuwe vakken als 'biologie, beleid en kennismanagement' - waarin studenten bijvoorbeeld beleidsstukken leren schrijven en 'biologie en samenleving' Ze lopen vooruit op de maatschappijgerichte afstudeervariant (M) waar studenten in de laatste twee jaar voor kunnen kiezen Verhoef heeft geen idee welke variant het populairst zal zijn bij studenten "Misschien kiezen ze wel en masse voor de M-kant Een promotieplaats is allang niet meer de bekroning voor een studie " De faculteit biologie voelt volgens hem veel voor het bachelor-modt\ waarbij studenten na drie jaar een bachelorsexamen kunnen halen "Niet om mensen na drie jaar de markt op te sturen, maar het zou bijvoorbeeld een mooi instroommoment zijn voor buitenlandse studenten", vindt Verhoef

Zelfwerktijd

*.>É*?<V5

De bètafaculteiten Aardwetenschappen, Biologie en Exacte Wetenschappen hebben vanwege de uitbreiding van hun programma's van vier naar vijf jaar hun onderwijs gemoderniseerd. Nieuwe vakken en meer afstudeervarianten betekenen meer keuzemogeiijkiieden voor studenten. Maar tegelijk dreigt het gevaar van versnippering. En voor de faculteiten wordt het er vooral een stuk ingewikkelder op. Elke van Riel "We gaan langs de rand van de atgrond De rek is er totaal uit", verzucht dr Anne Fortuin, portefeuillehouder onderwijs in het bestuur van de faculteit aardwetenschappen De nieuwe vijfjarige programma's moesten voiig jaar in zeer korte tijd vorm krijgen Zomaar een extra jaar aan het programma vastknopen was uitdrukkelijk met de bedoeling Er moesten bijvoorbeeld drie afstudeervarianten komen een onderzoeksvariant, een maatschappelijk profiel en een communicatie- en educatieprofiel Desondanks kregen de universiteiten, anders dan aanvankelijk toegezegd, geen geld voor de onderwijsvernieuwing De vrij kleine faculteit Aardwetenschappen kent smds het invoeren van de vijfjarige programma's drie oude en twee nieuwe opleidingen Geologie en fysische geografie gaan voortaan samen in de opleiding aardwetenschappen Daarnaast verzorgt de faculteit, samen met biologie! sinds vorig jaar een opleiding miheu-natuurwetenschappen Dat was een kopstudie Dit jaar is er voor net eerst ook een aparte propedeuse t r wordt een aparte afdeling gevormd, geo-milieuwetenschappen Uie moet duidelijk een eigen gezicht krijgen Dat vergt een grote inspanning Eigenlijk zouden we aaar van het universiteitsbestuur extra geld voor moeten krijgen", vindt Fortuin De docenten bij aardwetenschappen zitten volgens hem nu echt aan het niaximum van h u n kunnen " D a t er s raks drie afstudeervarianten naast eiK:aar bestaan, maakt het er ook met eenvoudiger op We krijgen een

complexer curriculum, terwijl er geen nieuwe formatie bij komt " D a a r staat volgens Fortuin tegenover dat het voor studenten interessanter wordt, omdat er meer keuzemogelijkheden komen

Belasting In de nieuwe programma's van de aardwetenschappers krijgen algemene vaardigheden, zoals schriftelijk rapporteren en presenteren, een prominentere rol "Verder willen we bijvoorbeeld dat onze studenten beter onderscheid leren maken tussen observatie en interpretatie Ook moeten ze beter leren hoe processen zich afspelen in ruimte en tijd Dat blijkt het zogeheten afnemend veld heel belangrijk te vinden " In de vijfjarige programma's komt ook wat meer aandacht voor exacte vakken, zoals wiskunde, scheikunde en natuurkunde " D a t was een aanbeveling van de visitatiecommissie. Die vond ook dat we in de basisjaren te veel kleine studieonderdelen hadden Het nieuwe programma heeft daarom zoveel mogelijk onderdelen van vier studiepunten Dat leidt tot meer overzichtelijkheid Het maken van roosters is gemakkelijker en er zijn minder tentamens", zegt Fortuin D e opleidingen biologie en medische biologie zouden aanvankelijk geen vijfde jaar krijgen Pas halverwege vorig jaar kwam voor de biologen het verlossende woord Ook hier betekent het ontwikkelen van nieuwe programma's een flinke belasting, zegt dr H e r m a n Verhoef, portefeuillehouder onderwijs in het faculteitsbestuur Vooral omdat de biologen ook voorop lopen met het invoeren van het waardenproject van de VU en

met aandacht voor duurzaamheid m het onderwijs Biologie heeft pas een milieu-opleiding samen met Aardwetenschappen in het leven geroepen en wil bovendien clusteren met deze faculteit en het Instituut voor Milieuvraagstukken "Never a dull moment", glimlacht Verhoef Al dreigt volgens h e m het gevaar dat het allemaal te veel wordt De biologen hebben de plannen voor het eerste en tweede jaar nu klaar Het rendement moet flink omhoog N u heeft zeventig procent van de studenten na twee jaar de propedeuse binnen In de nieuwe programma's moet volgens het betaconvenant ditzelfde percentage het diploma na een jaar gehaald hebben

Doorsijpelen O m dit te bevorderen beginnen (medisch) biologen h u n opleiding voortaan met een blok van zes weken probleemgestuurd onderwijs ( P G O ) , waarbij studenten zelf m groepjes aan het werk gaan met opdrachten Ze leren daarbij algemene vaardigheden zoals gebruik van internet en email, het verzamelen van literatuur of het maken van spread-sheets D e zes weken PGO moeten een brug vormen naar het studiehuis op het vwo De groepjes werken onder leiding van een tutor "Voordeel daarvan is dat de docenten meteen weten wat voor vlees ze in de kuip hebben Ze zitten veel dichter op de huid van de studenten We hadden al wel een mentorsysteem, maar als een mentor een eerste gesprek heeft met een student, IS het vaak al te laat", heeft Verhoef gemerkt De faculteit kreeg begeleiding van een onderwijskundige Acht docenten hebben bovendien een training

De divisie wiskunde informatica van de faculteit Exacte Wetenschappen heeft de indeling van het jaar veranderd, om de vijf opleidingen beter 'studeerbaar' te maken "Eerst hadden we twee semesters van dertien weken met een maand rust en daarna twee weken tentamens We hebben nu gekozen voor vijf blokken van acht weken", zegt onderwijscoördinator Marjolijn Witte "De tentamens vinden voortaan plaats binnen een blok Daarna kunnen studenten meteen met een nieuw blok beginnen Ze kunnen bovendien tussendoor deeltentamens halen Dat pept ze o p " , zo verwacht Witte Uit een onderzoek van de divisie bleek dat studenten de m a a n d die gereserveerd was voor het studeren voor de tentamens vooral gebruikten voor h u n bijbaantjes Ze besteedden bovendien gemiddeld slechts 22 uur per week aan hun studie "Het propedeuserendement was bij ons dan ook nog geen vijftig procent Het was duidelijk dat er iets moest gebeuren " O m de aansluiting met middelbare scholen te verbeteren organiseerde

de faculteit docentenuitwisselingen vwo-leraren en universitaire docenten keken bij elkaar m de boeken Er zijn ook steeds meer instaptoetsen Volgens Joost van Mameren, lid van de studentenraad van de faculteit Exacte Wetenschappen, is er inderdaad een minder extreme overgang gekomen tussen natuurkunde op het vwo en op de v u D e raad krijgt dit

'We willen dat onze studenten onderscheid leren maken tussen observatie en interpretatie'

jaar volgens hem minder klachten over de studiedruk Ook hier is er meer aandacht voor activerende werkvormen en voor vaardighedenonderwijs Nieuw is ook dat zo'n vier tot zes uur 'zelfwerktijd' per week is ingeroosterd Er is dan een zaal gereserveerd waar studenten met elkaar aan het werk kunnen, om bijvoorbeeld een werkcollege voor te bereiden In principe IS daar een docent bij aanwezig Hoewel dit met verplicht is, valt het volgens Witte erg mee hoeveel studenten eraan meedoen "Andere faculteiten zijn daar verbaasd over Blijkbaar zijn exacte studenten wat gedisciplineerder " Een nieuw vak bij informatica is onder meer 'informatiesystemen en h u n toepassing e-commerce en webdesign' In samenwerking met Letteren IS het vak 'tekst, beeld en representatie' ontwikkeld en is een nieuwe afstudeerrichting opgezet 'multimedia en cultuur' Samen met biologie IS de afstudeerrichting 'wiskunde met levenswetenschappen' opgezet Meer nieuwe afstudeerrichtingen zullen volgen Erg leuk allemaal, maar een flinke belasting voor de betrokken docenten, vindt ook Witte "Het grote gevaar is versnippering Een probleem IS bijvoorbeeld dat je met zoveel keuzemogelijkheden bijna geen roosters kunt maken " Maar, relativeert zij, er zijn nu ook afstudeerrichtingen waar maar een of twee mensen aan meedoen

Overgangsregeling vormt knelpunt " D o o r de toekenning van een vijfde jaar is erkend dat de bèta-opleidingen aan de a l g e m e n e universiteiten behoorlijk zwaar zijn", constateert Joost Langeveld, studentlid van de onderwijsdirectie van de divisie wiskunde informatica tevreden. "Nu het curriculum verbreed is en iets is verlicht, zijn de opleidingen duidelijk beter studeerbaar geworden." Alle bètaopleidingen aan de a l g e m e n e universiteiten hebben nu een driejarige basisstudie, gevolgd door een afstudeerfase van twee jaar. D e v u overweegt o m de basisstudie te laten afsluiten m e t een b a c h e l o r s e x a m e n . Zes van de dertien universiteiten doen dit al. Bètastudenten kunnen straks voor de laatste twee jaar kiezen uit drie varianten: een onderzoeksvariant voor wie verder wil in de w e t e n schap, een maatschappelijk profiel gericht op functies bij bedrijven, de overheid e n maatschappelijke instellingen en e e n c o m m u n i c a t i e en educatieprofiel ( C E ) . A a n de vu wordt die laatste afstudeervariant aangeboden door de drie faculteiten gezamenlijk. E e n mogelijkheid binnen dit profiel i s het i n e é n jaar halen van de lerarenbevoegdheid. Nu gebeurt dat nog na het behalen van het doctoraaldiploma. D e andere leerrichting binnen het CE-profiel is de afstudeervariant c o m m u n i c a t i e , beleid en wetenschapsvoorlichting, bedoeld voor beta's die bijvoorbeeld wetenschapsjournalist willen worden. E e n knelpunt v o r m t aan de v u n o g de overgangsregeling voor studenten die nu in het vierjarige p r o g r a m m a studeren. Als ze vertraging oplopen, worden ze n u na e e n jaar 'ingehaald' door het nieuwe prog r a m m a . D e universitaire studentenraad vindt dit te snel en wU dat dit m e t twee jaar verruimd wordt. Op vragen van de studentenraad heeft rector Taede S m i n i a laten weten dat er 'maatwerk' zal k o m e n . "Dat betekent dat er iedere keer ad h o c beslissingen worden g e n o m e n . D a t kan leiden tot willekeur. We willen liever dat de vu een ruimere regeling vastlegt", zegt Joost Schalken, studentlid van de divisiedirectie wiskunde informatica. Hij verwacht dat anders voor zeker enkele tientallen studenten maatwerk nodig zal zijn. D e ondernemingsraad deelt de zorg van de studenten en drong deze m a a n d in een brief ook aan op een goede overgangsregeling. D e raad vraagt zich daarnaast af of de overstap van een vierjarig naar een vijfjarig p r o g r a m m a geen problematische taakverzwaring oplevert voor het onderwijzend personeel. D e raad heeft het college van bestuur gevraagd hoe het dat denkt op te lossen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen