Ad Valvas 1999-2000 - pagina 246

AD VALVAS 2 DECEMBER 1999

PAGINA 6

Universiteiten bereiden zicli voor op pensioengolf

Weetjes zappen

Gezocht: jong personeel

Hormonen helpen tegen hartziekten Vrouwen die na de overgang hormonen slikken, hebben minder kans op hart- en vaatziekten, blijkt uit het proefschnft waarop W M van Baal 26 november promoveerde Het vrouwelijke hormoon oestrogeen geeft een beschermende werking tegen het dichtslibben van de bloed vaten Dit is waarschijnlijk ook de reden dat vrouwen m het algemeen minder last van hart- en vaatziekten hebben dan mannen Het slikken van hormonen heeft echter ook negatieve effecten Het verhoogt de kans op trombose en ontstekmgen De promovenda pleit er dan ook voor alleen hormonen te geven aan vrouwen die een verhoogd nsico hebben op hart- en vaatziekten Mogelijk zijn er stoffen in het blotd te vinden die een goede voorspeller van nsico's zijn Deze promotie was ovengens de duizendste in de geschiedenis van de medische facul teit van de VU (DdH)

Longkanker eerder op te sporen

Berend Vonk

Het wetenschappelijk personeel wordt grijzer en grijzer. Binnen enkele jaren gaat eenderde met pensioen. En dan zijn de rapen gaar, want er zijn te weinig opvolgers.

Matthé ten Wo de "Over drie, vier jaar begint het hier leeg te stromen Dat houdt een jaar of vijf aan Doe je niets, dan zit je straks zwaar in de problemen", zegt Erwm Vermeulen, directeur Onderwijs en Personeel van de Universiteit Utrecht Zijn verhaal is niet uniek alle universiteiten zien de komende jaren bijna eenderde van hun wetenschappelijk personeel met pensioen gaan Verrassend is dat allang niet meer Bijna tien jaar geleden klonken de eerste waarschuwingen dat universiteiten in rap tempo vergnjsden Ook werd toen al duidelijk dat ze problemen zouden krijgen met de opvolging, want jonge medewerkers waren op universiteiten in de minderheid Die situatie is sindsdien alleen maar verslechterd In 1990 was 43 procent van de mannelijke wetenschappelijke staf jonger dan 45 jaar In 1997 (de meest recente cijfers) is hun aantal geslonken tot 34 procent Tweederde is dus ouder dan 45 jaar Ook het aantal jonge vrouwen in vaste dienst is gedaald In 1990 was 66 procent nog jonger dan 45, tegen 57 procent m 1997

Verj ongingskuur Voor alle universiteiten breken zorgelijke tijden aan Vanwege bezuinigingen hebben ze jonge wetenschappers jarenlang buiten de deur moeten houden Wie wel werd aangenomen, ontdekte dat de 'oude garde' bleef zitten waar ze zat en elke kans op promotie blokkeerde Noodgedwongen zocht veel jong talent zijn heil elders, waardoor bij menig universitair bestuurder inmiddels het schrikbeeld opdoemt dat er na de pensioengolf stoelen leeg zullen blijven Er loopt immers met genoeg jong talent rond dat de vnjge komen plaatsen kan innemen De vacaturegolf komt op een ongelegen moment Het tekort aan hoger

opgeleiden op de arbeidsmarkt zal immers zeker tot het jaar 2004 aanhouden Op zo'n vechtmarkt nieuwe medewerkers zoeken terwijl je met bekend staat als een gulle werkgever dat lijkt onbegonnen werk Het bednjfsleven betaalt immers hogere salarissen en investeert ook meer m bijscholing De Utrechtse universiteit van Vermeulen is inmiddels bezig met een verjongmgskuur Medewerkers die ouder dan 55 jaar zijn, kunnen geleidelijk met deeltijdverlof Uitemdelijk moeten zij binnen vier jaar geheel plaatsmaken voor jonge, nieuwe medewerkers "Het is duur, maar het werkt", zegt Vermeulen Naar verwachting zullen zo'n 140 medewerkers een stapje terug doen Ze creëren daardoor veertig fulltime banen De verjongingskuur kost Utrecht 13,6 miljoen gulden Dat geld schraapte men opvallend genoeg bij elkaar met overgebleven geld uit pre-pensioenpotjes en andere CAO-fondsen "Het is een eenmalige actie Als het geld op is, IS het afgelopen", zegt Vermeulen Hoe sympathiek de Utrechtse aanpak ook IS, er is meer nodig "Het is zo ad hoc Je zou willen dat er structureel iets gebeurt", zegt Helen de Hoop Zij IS woordvoerder van het Landelijk Platform Postdocs, jonge wetenschappers die na h u n promotie-onderzoek een tijdelijke aanstelling knjgen Daarna, zo is de bedoeling, moeten postdocs doorstromen naar een vaste baan Maar dat 'overkomt' slechts twtntig procent van de postdocs, bleek uit onderzoek vong jaar De rest stapelt de ene tijdelijke aanstelling op de andere of haakt teleurgesteld af

Wensenlijstje Volgens De Hoop houden universiteiten te veel vast aan de oude structuur D a a n n begin je als aio, word je later postdoc om daarna van docent door te stromen naar een leerstoel "Maar

hoeveel mensen hebben nou zo'n carnere van krantenjongen tot miljonair' Bijna niemand t o c h ' Waarom houden we dan toch zo vast aan dat m o d e P " , vraagt De Hoop zich retorisch af "Of een postdoc nu een vaste aanstelling krijgt, hangt ervan af of er toevallig een plek vrij komt in de piramide die loopt van aio tot hoogleraar Als die plek er met is, moet iemand maar wachten Ja, dan hou je talent inderdaad met binnen " Deze week mag D e Hoop haar ideeën doornemen met universitaire bestuurders op een besloten bijeenkomst, waar ook de Utrechtse aanpak wordt

WIE HEEFT DE MEESTE OUDJES IN DIENST Vergrijsde universiteiten Aandeel 45-plussers in totaal personeelsbestand (exclusief aio's en student-assistenten) Universiteit %45plus (%55plus) A'damUvA Eindhoven Delft Wageningen Leiden Nijmegen A'damVU Groningen Utrecht OpenUniv Twente Rotterdam Tilburg Maastricht

58,9 58,0 53,1 50,6 48,6 47,9 47,8 47,4 45,6 38,5 42,1 40,7 41,5 32,7

18,3 24,6 18,7 16,7 14,9 14,6 14,9 13,7 13,6

5,1 12,5 10,7 10,1

5,9

Bron: VSNU 1998 (WOPI=Wetenschappelijk onderwijs personeelsinformatie)

besproken T e r voorbereiding heeft D e H o o p een wensenlijstje samengesteld in overleg met aio's en oio's Cruciale vragen op deze bijeenkomst hoe halen en houden we wetenschappers in h u i s ' Vrijblijvend kan deze bijeenkomst met zijn, want na ruim tien jaar talmen moet er iets gebeuren Dat wil ook de Tweede Kamer, die zich er zorgen over maakt dat universiteiten hun personeelsbeleid maar met bijstellen Vorige maand, bij de behandeling van het wetenschapsbudget van minister Hermans, leidde dat zelfs tot een motie De afgelopen jaren beloofden de universiteiten beterschap, meer met Dat doen ZIJ ook nu weer Frans van Vught, rector-magmficus van de Universtiteit Twente, wijst erop dat universiteiten tegenwoordig zelf een cao afsluiten "Daardoor hebben we de ruimte om aan het personeelsbeleid te werken " Van Vught heeft overigens zelf al een oplossing bedacht O m de doorstrommg van jongeren te bevorderen, wil hij het aantal leerstoelen uitbreiden door het Angelsaksische model te kopieren Dat kent naast de gewone hoogleraar ook een associate professor en een assistant professor Ook de Universiteit Leiden denkt na over de invoering van deze dne 'soorten' hoogleraar H o e het precies moet, weet Van Vught nog niet Universitair hoofddocenten die 'professorabel' zijn, zouden tot associate benoemd kunnen worden, terwijl de laatste categone bestemd is voor jongere beloftes Op die manier, aldus Van Vught, zitten opvolgers van vertrekkende hoogleraren met alleen op de reservebank "Ze spelen feitelijk al mee in de wetenschappelijke eredivisie " T o c h blijft het voorlopig bij hardop filosoferen "Dient nog nadere invulling te knjgen", meldt het nieuwe instellingsplan van de Universiteit Twente over Van Vughts idee Uit dat zinnetje spreekt bepaald geen urgentie De Twentse rectormagmficus reageert laconiek "In het vorige instellmgsplan stond er niets over Dit is al een hele vooruitgang "

Sommige vormen van longkankei zijn dankzij een nieuwe techniek eerder op te sporen en daardoor beter te behandelen Door ojdens een kijkoperatie m de longen lichi van een bepaalde golflengte te gebruiken zijn kleine veranderingen van het slijmvlies in de luchtwegen waar te nemen Met het tot nu toe toegepaste witte licht waren deze veranderingen, die wijzen op het ontstaan van kankercellen, niet zichtbaar De bestrijding van de kankercellen kan dankzij dit onder zoek van B J W Venmans eerder van start gaan De promotie van A J M van Boxem gaat eveneens over de mogelijkht den van kijkoperaties bij de behan deling van longkanker Het blijkt mogelijk om tijdens zo'n operatic weefsel waann het begin van kanker is ontdekt eenvoudig weg te bran den Dit kan een grote longoperatie voorkomen Ook bij patiënten in een later stadium van longkanker lijkt deze methode even effectief als gangbare, duurdere behandelmctho den (DdH)

Gen tegen schimmel tomaat Sommige vananten van wilde toma tenplanten bevatten genen die hen beschermen tegen een bepaalde schimmelziekte Het lukte promovendus F L M Takken om het gen te isoleren en over te zetten in gecultiveerde tomatenplanten De behandelde planten waren daarna ook resistent tegen de schimmel/iek te Er bleken meerdere genen te a)^ die het gewenste effect opleverden Mogelijk kan het onderzoek licht werpen op de evolutie van genen die resistentie tegen bepaalde ziekten bi) planten veroorzaken (DdH)

Analyticus moet invoelen Invoelingsvermogen in de gedachte wereld van de paoent is een belang njke voorwaarde om als psychoana lyticus op een goede manier inttr venties te kunnen plegen tijdens de behandeling, stelt A P M van Stnen m zijn dissenatie Hij onderzocht 122 schnftehjke verslagen die analy tici van sessies met hun patiënten hadden gemaakt Onafhankelijk ^ an elkaar liet hij een dnetal deskundi gen de mate van het invoehngs\ er mogen, ook we! empathie genoemd vaststellen De deskundigen waren erg eensgezind m hun oordeel of er wel of niet sprake was van voldoen de empathie Ook konden de behan delende en de beoordelende analyo Cl een oordeel geven over de juistheid van gepleegde interventies Verkeerd beoordeelde intervennes bleken m sterke mate samen te hangen met gebrek aan empathie (DdH)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen