Ad Valvas 1999-2000 - pagina 419

AD VALVAS 9 MAART 2000

PAGINA 1 1

lere aspecten van het studentenbestaan onvervulde verlangens: vrijetijdswetenschapper Hans Mommaas beschreef de behoefte aan piekvervaringen en psycholoog Igor van Krogten het onvervulbare verlangen naar liefde. Annette Wiesman

Steeds verder, groter, hoger We zijn wanhopig op zoek naar piekervaringen, constateert vrijetijdswetenschapper Hans Mommaas. Een ironische analyse van de hedendaagse zucht naar avontuur. Bungee)umpen, een loodrechte berg beklimmen, ons onderdompelen m het warme bad van een volle Kalverstraat of in file het Pieterpad lopen Voor Hans Mommaas van de universiteit van Tilburg zijn we in alle geval len wanhopig op zoek naar spectaculaire ervaringen "De zucht naar apar te ervaringen is er altijd geweest Maar waar dat vroeger werd gezien als een verval van normen en waar den, is er nu maatschappelijke waar dering voor Have fun' is nu het credo Maar terwijl het aanbod van de vrijetijdsindustrie alleen maar sti)gt neemt - o ironie - de tijd om ervan te genieten af Mommaas "We hebben geen gelegenheid meer om een hele dag in de bossen naar een zeldzame vogel te spieden De bijzon dere ervaringen moeten dus panklaar worden toegediend ' Voor de toegenomen behoefte aan piekervanngen' noemt Mommaas vier oorzaken De eerste heeft te maken met de constante behoefte van de hersenen aan pnkkels Na elke prikkel volgt gewenning, legt M o m maas uit Het resultaat is een eindeloze vlucht voorwaarts " Daarnaast is er een culturele factor het ontstaan

van de beeldcultuur Die heeft het intellect van zijn aloude eerste plaats verdrongen "Emotie, gevoel en zintuiglijkheid worden steeds belangrijker Warenhuizen spelen daar op in " Ook de veranderde beleving van goede smaak speelt mee Juist nu smaak met meer klassegebonden is, wordt het belangrijk om jezelf met aparte ervanngen van de massa te onderscheiden De markteconomische kant van het verhaal is het interessantst Mommaas schetst een verontrustend beeld van een op volle toeren draaiende amuse mentsindustrie, die de schaarse aandacht van de consument probeert vast te houden door enorme amusementsparken aan te leggen, zo groot als ste den "In Europa verrijzen ze nu ook, enorme shoppingmalk waarin alles samenkomt, sauna, fitness, horeca, winkels en hotels, themaparken Zo gaan de postmoderne stadslandschap pen eruitzien " Mommaas vindt dat de overheid beter moet anticiperen op de nieuwe ont wikkelingen, maar afgezien van deze kanttekening houdt hij zich op de vlakte Hij is de wetenschapper die trends en oorzaken gedistantieerd en ironisch in kaart brengt, een mening heeft hij niet En dat is jammer Want IS de stijgende behoefte aan aparte, authentieke ervaringen niet in stnjd met de standaardisering van het ste delijk landschap' Hollandse Hoogte

Het eeuwige zoeken naar liefde Anders dan Hans Mommaas kiest Igor van Krogten, docent persoonlijkheidsleer aan de UvA, wel voor een subjectieve invalshoek. Hij is er stellig van overtuigd dat de Westerse maatschappij te veel leunt op de ratio en te weinig op het gevoel. Omdat hij de bestaande ideeën over de liefde niet afdoende vond, heeft de psycholoog met behulp van Prousts A la recherche du temps perdu een liefdestheorie opgesteld. Een interview voorafgaand aan zijn lezing. U schnjft dat op het bestuderen van de hefde binnen de psychologie de wetenschappebjke doodstraf staat Waarom^ Dat heeft te maken met de rationele traditie die al begon bij Socrates ik heb een bloedhekel aan die man en Plato, en die werd voortgezet onder het chnstendom Ook wetenschappers zijn opgevoed m een culmur die zich afkeert van het gevoelsleven Het gevoel wordt gezien als zand m het radarwerk van het verstand Ik keer mij faliekant tegen het cogito ergo sum Mijn motto IS ik voel, dus ik ben Kun je de hefde met cogmtief bestuderen^ Nee Het gevoelsleven is de kemcen trale van het mensdom Het is het oudste deel van onze hersenen, de zetel van de begeerte Voor mij is de ratio slechts de eerste bediende van mijn gevoel Bent u met uw pleidooi voor het gevoel met een Don Quichot binnen de wetenschap^ Die man zei mderdaad zeer zmnige dingen Maar ik ben niet zo roekeloos Alles wat ik zeg is weloverwogen Hollandse Hoogte

Waarom Proust'' Je ziet tegenwoordig een verachting

van het Europese cultuurgoed, ook onder studenten Men verwerpt Anstoteles, De Sade, de Sofisten, Proust en Shakespeare uit pure onkunde Daar door spnngen de geesteswetenschap pen achteruit Wat mij bevalt aan Proust IS dat huj heel erg is geonenteerd op de klassieken " Dan nu de grote vraag wat houdt uw hefdestheone m^ Liefde is de herbeleving van doodge waande verlangens uit de kmdertijd We zijn ons hele leven op zoek naar de gevoelens van warmte en geborgenheid van toen Latere liefdes zijn slechts surrogaten Bovendien idealiseren we die onbaatzuchtige liefde van vroeger Dat maakt van de hefde een onvervulbaar verlangen Is dat met tragisch ' Nee Zo is het leven nu eenmaal Onze jeugdervanngen vormen de enige gevangenis waaruit geen ontsnapping mogelijk IS, zeg ik altijd maar Maar de hefde faalt Helemaal met De wens om lief te heb ben, om surrogaten te zoeken, blijft bestaan Dat is ook een vorm van eeuwige liefde

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen