Ad Valvas 1999-2000 - pagina 188

A D VALVAS 4 NOVEMBER 1999

PAGINA 2 0

vragen AAN TV-IVIAAKSTER SASKIA APPEL Derdejaars geschiedenisstudente Saskia Appel (21) heeft sinds kort een eigen televisieprogramma bij een lokale omroep: Vrouwen­ stemmen, een discussieprogramma voor vrouwen. Daarnaast zit ze in de redactie van de daklozenkrant en levert ze bijdragen aan een regio­ nale radiozender.

Annette Wiesman

Bram de Hollander

Joep Dohmen sp reekt over levenskunst

Het gebeuren Levenskunstenaars in debat Het filosofisch café van het studen­ tenpastoraat organiseerde een dis­ cussie over levenskunst. Hoe pas­ sen welvaart, godsbesef en intuïtie in het 'goede leven'? M che e K under "Het b elangrijkste uitgangspunt van levenskunst: iets van je leven maken en het niet van toevallig­ heden af laten hangen. Ik kan er niet tegen als mensen hun leven weggooien." Aan het woord is Joep Dohmen, filosoof en ethicus aan de Univer­ siteit voor Humanistiek in Utrecht en niet te ver­ warren met de journalist van dezelfde naam. Vo­ rige week donderdag legde hij m het filosofisch café van het studentenpastoraat zijn filosofie van de levenskunst uit. Via Fromm, Sartre en Foucault komt hij in het heden, in de tijd van "individualisering, seculari­ sering, de autonomiegedachte en de dominantie van de vrije markt". Dohmen: "Er zijn in deze tijd geen morele autoriteiten meer die zeggen wat goed of slecht is. Je gaat uit van jezelf Met antwoorden op de vraag 'Wat is voor mij waar­ devol?' heb je een vertrekpunt dat jouw richting van leven b epaalt. Natuurlijk is toeval niet uit te bannen, maar je kunt wel op zoek naar een ver­ houding tot toeval." Er komen nogal wat vragen en dat is ook Doh­ mens b edoeling, want "levenskunst is nog geen totaal vormgegeven filosofie" en input is altijd wenselijk. "Is welvaart een voorwaarde voor levenskunst?" Volgens Dohmen niet: "Er zijn veel rijken die er niets van b akken, die nauwelijks kwaliteit van

leven heb b en. Armen leven ook, zij denken b in­ nen hun eigen omstandigheden na over hoe zij hun kwaliteit van leven kunnen verb eteren." Wilma Wegert, filosoof, heeft moeite met deze filosofie: "Ik b en van protestants­christelijke komaf, opgevoed met godsb esef, naastenliefde, veel ruimte voor autoriteit. Levenskunst gaat uit van het individu maar het lijkt zo'n b eter­b est gedoe. Ik leef mijn leven b eter, ik b en een b etere levenskunstenaar. Wie b epaalt dat?" Dohmen: "Dat b epaal jij zelf. Jij moet je leven leiden en jij moet voor jezelf b epalen wat h e t b este voor je is." "Maar is er ook nog plaats voor de ander?" "Na­ tuurlijk", meent Dohmen. "Het is een ab surdi­ teit te denken dat je levenskunstenaar kunt zijn zonder sociaal te zijn". Eén avondje levenskunst b lijkt duidelijk te kort om al dan niet overtuigd te raken van deze filo­ sofie. De meeste discussie is er over het idee dat je je waarden en normen 'vooraf kunt b epalen en volgens dat 'pakket' leeft. Kan dat? Hoe zit het dan als je iets doet dat niet in jouw pakket zit? Esther Wit, student aan de Universiteit voor H u ­ manistiek: "Stel, je zit in de kroeg en er valt een lelijk meisje op de grond. Iemand die je met kent, die je niet wil leren kennen. In mijn 'waar­ denpakket' zit niet dat ik die persoon dan moet helpen. Toch help ik haar overeind. Dan wordt er dus inb reuk gemaakt op mijn waarden. Ik denk dat dat iets intuitiefs is: zonder dat je het van tevoren b edacht doe je het toch." "Nee hoor, volgens mij wordt dat helpen je op dat m o m e n t van b uiten ingegeven", zegt Thir­ za Bruggeman, student filosofie aan de v u . " M a a r ik b en dan ook religieus". Uiteindelijk vinden b eide studentes elkaar in de conclusie van Esther: "Waarschijnlijk b etekent het ook dat je je waarden, je eigen levenskunst, pas achteraf goed kent."

Welk medium bevalt je het best? Mijn hart ligt b ij het schrijven, vooral het schrijven van verhalen. Ik wil al sinds mijn vijfde een b oek schrijven. Maar de thema's waarover ik het wil heb b en veranderen naar­ mate ik ouder word. Eerst wilde ik iets schrij­ ven over mijn joodse identiteit, toen over buitenaardse wezens en nu zou ik graag een psychologische thriller willen schrijven ­ zo een die heel eng is maar toch realistisch. Wat IS Amsterdams meest onderschat t e plek? Het uitzicht vanaf de Amstelb rug. Ik vind het mooi de Amstel in de verte te zien verdwij­ nen. Als ik uit de metro b ij de Wib autstraat kom, b lijf ik vaak even staan kijken. Ik vraag rne altijd af waarom ik de enige b en die in het uitzicht geïnteresseerd is. Hoe ont span je je? Met computerspelletjes als Caesar III en Tycoon; strategische spelletjes waarin je je eigen rijk b ouwt en je fantasie de vrije loop kunt laten. Ik h o u er wel van om m ' n eigen ideale wereld te creëren. Ook in het echte leven b en ik constant aan het b edenken hoe de wereld beter kan: waarom doen ze dit niet zus, en waarom dat niet zo... M e t het werk dat ik doe prob eer ik de wereld daadwerkelijk een beetje te veranderen. In welk boek ben je nu bezig? In Taiko van Josjikawa, een b oek over Japan­ se krijgsheren in de zestiende eeuw. M e t b oe­ ken vind ik: hoe exotischer, hoe b eter. Dit boek is dub b el exotisch ­ het gair ""<»r ver

weg èn lang geleden. Al die verschillende namen die er in voorkomen moet je niet pro­ beren te onthouden; dat is geen doen. Welke cd ligt er naast je cd-speler? Makaveh van Tupac, de laatste cd die hij voor zijn dood maakte. T u p a c ontwikkelde zich van een stoer patsertje tot een politieke rapper. Zijn teksten zijn geb aseerd op het leven in de getto's; dat realistische spreekt me aan. Hij zet zich niet alleen af tegen allerlei misstanden, maar komt ook met alternatieven. Waar ga je uit ? Ik ga nooit uit. Ik b en gek op dansen, maar ik heb een hekel aan dronken mensen. Van die vervelende mannen die in je kont knijpen, dat vind ik niks. Als ik nu uitga b etekent dat uit eten, naar de b ioscoop en daarna naar de coffeeshop. Aan welke eigenschap van anderen kun je je ergeren? Hypocrisie irriteert me. Van die mensen die christelijk zijn, maar homo's discrimineren. Is dat naastenliefde? Ze dreigen andersdenken­ den met de hel, en zingen intussen lieve lied­ jes over vrede op aarde. Maar ook politieke stromingen kunnen intolerant zijn. En van jezelf? Dat ik altijd alles op het laatste moment doe Op zich werk ik b eter onder druk, maar ooit komt er een m o m e n t dat het mis gaat. Laatst had ik een nachtmerrie dat de opnamen voor de televisie b egonnen en dat ik geen gasten had geregeld. Verschrikkelijk. Wie bewonder je? Mensen die heel veelzijdig zijn: die b ijvoor­ beeld kunnen zingen, dichten èn schilderen D a t streef ik zelf ook een b eetje na. Als ik zo'n veelzijdig type heb ontmoet, b lijf ik daar wel eens over na mijmeren, zo van: goh, wat een leuk iemand was dat. Wat inspireert je? Bij de b ushalte zien hoe een b ejaarde witte vrouw aan de praat raakt met een zwarte vrouw met een chador, zo'n hele lange hoofddoek. Op een gegeven m o m e n t merkt die b ejaarde vrouw op: "Ach, geloven we uit­ eindelijk niet in dezelfde god?" Van die klei­ r , 'i'ledaagse dingen.

Cynthia van Elk

Saskia Ap p el

LIEF

d o o r A a d Meijer fiöE KüNNEIsl JOHC^BUi NU Of ]£ VAILENJ ALS ;e ­jE zeiv

z o VOBLT

KOV\ op... KjjK. AT" EN TOE. H DE.

?

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen