Ad Valvas 1999-2000 - pagina 6

n O f VALVAS 26 AUGUSTUS 1999

PAGINA 6

Op zoek naar 'gereformeerde' plaatsen en symbolen

De VU voor beginners Wie alleen colleges loopt op de VU zal er waarschijnlijk niet veel van merken. Maar de VU is gesticht is op basis van gereformeerde principes. En dat is, voor wie goed zoekt, nog steeds te zien aan een aantal plek k en en symbolen die je op een andere universiteit niet zo gauw zult aantreffen. De VU is een van de drie zogenaamd bijzondere universiteiten in Nederland. Als enige protestante naast de katholieke universiteiten in Tilburg en Nijmegen. Het 'Vrije' van de vu staat voor 'vrij van kerk en staat', maar Abraham Kuyper, oprichter van de VU, wilde vooral college geven zonder bemoeienis van de staat. De oprichting van de VU in 1880 is een gevolg van de onderwijswet van 1876, waardoor de theologische faculteiten naar de mening van Kuyper en volgelingen te wetenschappelijk werden. Volgens 'Abraham de Grote' leidde dat teveel tot ongeloof. Peter Boerman

NICO Boink AVC

Abraham Kuyper blijft streng toezien

S

I; H A i ' '

?• ^K^ ­ ^ E ^ F 1 ^ *^

H

j

I

. ,^E ! .• M l v^ ^ S l

I

Abraham Kuyper ( 1 8 3 7 ­ 1 9 2 0 ) , ''^ grondlegger van de vu en de

grote voorman van het gereformeerde volksdeel in Nederland, is nog op diverse plekken binnen de universiteit terug te vinden. Het meest aanwezig is hij in het 'Kuyperraam' in de foyer. In de forumzaal, de vergaderzaal van het college van bestuur, staat een trots en streng borstbeeld. Kuyper, dominee, minister­ president en oprichter van de anti­revolutionaire partij, was zelf jarenlang hoogleraar op de vu. Hij zorgde er hoogstpersoonlijk voor dat de vu in Amsterdam terecht kwam en niet in veel gereformeerder Bram de Hollander oorden als Ede, Deventer, Middelburg of Franeker. Kuyper hield graag contact met het moderne leven. Bovendien konden studenten op die manier makkelijk gebruik maken van de bibliotheek van de UVA, die toen nog Gemeente Universiteit heette. Kuyper nam zelf geen plaats in het bestuur van de universiteit. Dat liet hij over aan de Vereniging voor Christelijk Wetenschappelijk Onderwijs, die speciaal voor dat doel was opgericht. De Vereniging is officieel nog steeds de hoogste baas van de vu, maar kent wel steeds minder leden. Wel worden onder de naam vu­podium veel publieksactiviteiten georganiseerd, zoals lezingen en congressen.

Orgel naar Frans voorbeeld Waarschijnlijk is de vu de enige universiteit met een heus orgel. Verrassend is dat niet, want het orgel is bij uitstek het instrument van de gereformeerden. Het Couperin­oi^el in de aula van de vu is in 1 9 7 3 gebouwd naar klassiek Frans voorbeeld. De vu kent ook een heuse organist, die zelfs de enige hoogleraar in de orgelkunde is: prof.dr. Ewald Kooiman. Geen onzinbaantje, want hij begeleidt meerdere promovendi. "Hopelijk promoveren die nog voor ik in mijn kist lig", vertelt hij lachend. Kooiman reist de hele wereld rond om orgels te bespelen. Vooral J apan en Korea vragen hem vaak, maar ook in Amerika is hij een graag geziene gast. Kooiman is nauw bij de bouw van het vu­orgel betrokken geweest, "ledere millimeter telt daarbij", legt hij uit, "want hout werkt en reageert meteen op temperatuurschommelingen. Daar moet je rekening mee houden." Muziek op CD van Kooiman is te koop in de vu­boekhandel.

Een kerkzaal en een gebedsruimte Helemaal bovenin het hoofdgebouw van de vu is een kerkzaal te vinden. Met de lift kun je er niet eens komen, de zaal is een dakopbouw op de vijftiende verdieping, dicht bij de hemel. Als kerk wordt de zaal nog slechts zelden gebruikt. Er zijn nu vooral congressen, borrels en andere bijeenkomsten. De kerkzaal stamt uit de beginjaren van het hoofdgebouw, dat in 1 9 7 2 is geopend. Toen kende de vu nog een bijna geheel blanke, autochtone populatie. Dat is veranderd. Daarom is precies diametraal aan de kerkzaal, namelijk verscholen in de kelder van het hoofdgebouw, ook een gebedsruimte gekomen voor anders­gelovigen. De ruimte is niet veel meer dan een kamertje dat toevallig leegstond, met op de gang een kastje, waar je je schoenen in kwijt kunt. Peter Wolters AVC

Oermonster met vleugels en voeten Aan de griffioen is op de vu niet te ontkomen. Het blauwe fabeldier, beter bekend als de 'vu­ kip', kom je overal tegen: aan de gevel, op briefpapier, op tentamenroosters, op de internetsite, noem maar op. Het beest is nu tien jaar beeldmerk van de universiteit. "Het is een teken van kracht en macht, van bescherming en waakzaamheid", aldus Annette Egels, die moet waken over de juiste hantering van de huisstijl. De griffioen staat voor vleugels en voeten. De vleugels symboliseren de bevlogenheid en de Sidney Vervuurt AVC vrijheid van de universiteit, de voeten moeten laten zien dat de vu midden in de samenleving staat. Niet iedereen is even gelukkig met de keus van het mythologisch dier, want het dier is ook symbool voor chaos en vernietiging. Het is een van de beesten die onderworpen is door de Babylonische god Marduk toen hij volgens de overlevering de wereld schiep.

Maagd in de tuin 'schoon en zuiver' Na de invoering van de griffioen als beeldmerk van de vu is de 'maagd in de tuin' steeds minder bekend geworden. De maagd wordt echter nog steeds gebruikt. Zo staat ze op elke bul die de universiteit verstrekt. Abraham Kuyper schijnt de maagd zelf uitgezocht te hebben, naar een model van een munt uit 1574. De keus van Kuyper was verrassend, omdat de maagd Maria de gereformeerden nou niet echt aanspreekt. Hij koos haar, omdat ze symbool staat voor zuiverheid en de dorst naar kennis in de tuin der beschaving. De chaos heerst buiten het hek, maar in de tuin is orde onder goddelijk gezag. Kuyper noemde haar "schoon en zinrijk". De maagd is nooit het 'logo' van de vu geweest in de moderne zin van het woord, maar was slechts een zegel. Daarom bestaan de griffioen en de maagd ook nu nog naast elkaar. In de aula van de universiteit ziet ze nog steeds vanaf het spreekgestoelte toe.

'^^"m^^'fir'. * ^£^

Bram de Hollander

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen