Ad Valvas 1999-2000 - pagina 136

A D VALVAS 1 4 OKTOBER 1999

PAGINA 4

Geologen onderzoeken de stabiliteit van de Nederlandse aardkorst

Bodemsporen wijzen op heftige aardbevingen in Limburg Zware aardbevingen zijn in Nederland een onbel^end fenomeen. Maar onze bodem lijl<t rustiger dan hij is. Aardwetenschappers van de VU ontdel<ten dat in Limburg ooit een even l<rachtige aardbeving plaatsvond als de recente beving in Turkije. Ook in de twintigste eeuw Is de Nederlandse aardkorst nog verre van onbeweeglijk.

E ke van Rie In de ondergrond van Nederland vin den voortdurend kleine aardbevingen plaats Zo was er op 11 september een beving bi) Mariahout met een sterkte van 3 4 op de schaal van Richter De meeste bevingen zi)n zo zwak dat ze alleen door gevoelige seismische apparatuur kunnen worden geregistreerd

Dat was anders op 13 april 1992 Toen vond bij Roermond een bevmg plaats van 5 9 op de schaal van Rich ter De schade bedroeg rond de honderd miljoen gulden Ook m 1932 was er een zware aardbeving in het Brabantse Uden

^ ^

y^

-,

'Hoewel de Geleenbreuk al 15.000 jaar met actiefis, weet je nooit zeker of dat zo blijft" Om te bepalen met welke frequentie zware aardbevmgen m Nederland voorkomen, hebben aardwetenschappers van de v u op 26 augustus een grote sleuf laten graven m een akker boven de Geleenbreuk m het ZuidLimburgse B o m De sleuf is tachtig meter lang, vier meter diep en dne meter breed De Geleenbreuk is een van de dne seismisch acaeve breuken m Limburg ' We willen weten hoe deze breuk zich m het verleden gedragen heeft Is het een langzaam proces geweest of gaat het om allerlei verschillende grotere schokken", zegt prof dr Jef Vandenberghe

Ingezonden mededeling

AMSTERDAM

Schoenhandel

Zwartjes van 1883 Is voor beide winkels op zoek naar

VERKOOPMEDEWERKERS MA^ Voor de donderdagavond

en de

Houtgast aan Onduidelijk is nog of het op een moment is gebeurd of dat het een geleidelijk proces is geweest In het eerste geval had de grootste beving een kracht in de orde van grootte van de aardbeving m Turkije meer dan 7 op de schaal van Richter Alles wijst er volgens de onderzoeker op dat ook de andere twee bevingen behoorlijk heftig zijn geweest Een aanwijzing daarvoor is bijvoorbeeld dat de bevingen gepaard zijn gegaan met actieve moddervulkanen Door het heftige schudden van de bodem tijdens een aardbevmg kan het zand samen met het grondwater 'verpappen' Onder hoge druk komt de modder dan langs de breuken omhoog en spuit die als een vulkaan over het oppervlak

Gevaar

Zwattjts van 1883 ^

"Onze eerste conclusie is dat de Geleenbreuk smds de voorlaatste ijstijd, 250 000 jaar geleden, tenminste drie keer flmk in bewegmg is geweest D e eerste en grootste bevmg had een verplaatsmg van twee tot d n e meter tot gevolg", vult promovendus Rob

zaterdag

Telefonische reacties naar de bedrijfsleider 020 6441471 Gelderlandplein 219 020 6233701 Utrechtsestraat 123 ofE-mail adm@zyvartjes nl

Voordat de sleuf over twee weken weer dichtgaat, zullen de onderzoe kers nog monsters nemen om de breukbewegingen nauwkeuriger te kunnen dateren "We gaan ook een breukmodel opstellen Je moet je zo'n breuk niet voorstellen als een scherf die van een kopje breekt H e t gaat om meerdere kleine breuken We gaan de brokstukken opmeten en het proces vervolgens simuleren met de computer Zo willen we de sterk te, de omvang en de bewegingsrichting van de breuk nagaan", zegt Vandenberghe T e r vergelijking willen de aardwetenschappers komende zomer nog een sleuf laten graven, anderhalve kilometer verderop Pas afgelopen voorjaar is voor de eerste keer een sleuf gegraven in de Nederlandse bodem D a t was boven de Peelrandbreuk bij Neer en gebeurde door onderzoekers van het Nederlands Instituut voor Toegepas te Geowetenschappen Dit instituut

Aardwetenschapper Rob Houtgast in de Limburgse onderzoei<ssleuf. Tussen de witte lijnen is de verticale verplaatsing van de bodem te zien Die is in totaal zes meter en is het gevolg van drie forse bevingen sinds de voorlaatste ijstijd, 2 5 0 . 0 0 0 jaar geleden.

werkt samen met de v u , de Universiteit van Utrecht, de Technische Universiteit Delft en Rijkswaterstaat binnen het onderzoekprogramma NEESDi (Netherlands Environmental Earth System Dynamics Initiative) Dat wil de gevolgen van bewegingen van de ondergrond voor het landschap, de rivieren, dijken en woningen bepalen De belangstelling van de lokale bevolking voor de sleuf bleek groot "Zeker vijf mensen per dag kwamen vragen wat we aan het aan het doen

waren Ze vroegen vooral of de breuk nog actief was en hoe groot het gevaar van een aardbevmg is , 7egt Houtgast Hl) kon ze niet helemaal geruststellen "Hoewel de Geletn breuk de laatste vijftienduizend jaar met actief is geweest, weet je nooit zeker of dat zo blijft H e t voorspellen van aardbevingen is eigenlijk met mogelijk In Japan en de vs worden daar miljarden dollars aan uitgege ven, maar ze zijn niet eens in de buurt gekomen van een bruikbaar systeem "

INFORMATIE VAN DE PROJECTGROEP MILLENNIUM

Millenniumproblematiek: VU bijna klaar voor 2000 De VU zal naar verwachting zonder 'millenniumproblemen' de 21-ste eeuw ingaan. Dat blijkt althans uit de tussenrapportages van faculteiten en diensten over deze computerproblematiek aan het College van Bestuur. Al in juli 1 9 9 8 gaf de speciaal geformeerde Projectgroep Millennium (PGM) het startsein voor de inventarisatie van hardware en software die een potentieel risico vormen. De PGM vroeg de decentrale eenheden na te gaan welke apparaten en systemen mogelijk een 'millennium bug' ofwel een datumprobleem zouden hebben. De daarna op de VU-campus genomen maatregelen zullen, lijkt het, eventuele millenniumschade tot een minimum beperken.

Zoals waarschijnlijk wel bekend zal zijn IS het kernpunt in de millenniumproblematiek de manier waarop in hardware en software met de datum wordt omgesprongen Een datum kan worden vastgelegd in 8 posities (dd mmjjjj) of 6 posities (ddmmjj) In het eerste geval kan onderscheid gemaakt worden tussen 01 01 2000 en 01011900 maar in het tweede geval met (010100) Op zich hoeft dat met tot problemen te leiden Voor de temperatuurregeling met de klok in een kamerthermostaat bijvoorbeeld wordt meestal geen gebruik gemaakt van het jaartal Maar wanneer in een personeelssysteem met slechts twee posities in het jaartal het

aantal leeftijdsafhankelijke verlof dagen berekend wordt op basis van het verschil tussen geboortedatum en de actuele datum zal de uitkomst met juist zijn Vooral het opsporen van risico s met zogenoemde "embedded systems is lastig Dat zijn systemen waarvan aan de buitenkant met te zien is of intern gebruik gemaakt wordt van een datum laat staan hoe dat gebeurt Bijvoorbeeld een kopieerapparaat Dat zou uitgerust kunnen zijn met een chip die bijhoudt hoelang geleden onderhoud gepleegd is De onderhoudsmonteur zal met zijn masterkey die periode bij elke beurt

resetten De vraag is dan hoe het systeem op 0 1 0 1 0 0 reageert In het afgelopen jaar hebben de systeem en applicatiebeheerders van alle eenheden maar ook veel onderzoekers hun eigen apparatuur en programmatuur onderzocht op het gebruik van vier posities voor jaartallen en datum berekeningen Uit tussenrapportages is gebleken dat de systemen en applicaties die daar met aan voldeden inmiddels vervangen zijn of alsnog voor de jaarwisseling vervangen zullen worden De aanschaf van nieuwe servers installatie van patches voor MS Windows 95 renovatie van de telefooncentrale en vervanging van het toegangssysteem zijn voorbeelden daarvan Coordinatieteam Helemaal zeker ben je nooit zegt Kees van Rooden voorzitter van de PGM maar voor zover wij kunnen nagaan hebben de eenheden hun uiterste best gedaan om de risico s zoveel mogelijk te beperken Om onvoorziene omstandigheden het hoofd te kunnen bieden wordt op centraal niveau een coordinatieteam gevormd dat rond de jaarwisseling op de campus aanwezig is Elke organisatorische eenheid waar continu processen lopen met een groot afbreukrisico zal een

noodscenario moeten hebben om gevolgschade te voorkomen of te beperken Te denken valt aan processen die geheel afhankelijk zijn van de elektriciteitsvoorziening zoals verwarmings of ventilatiesystemen voor proefdieren Maar ook diepgevroren monsters van biologisch matenaal in vrieskisten mogen met voortijdig ontdooien In een noodscenario moet beschreven zijn wie paraat moet zijn om correctief op te treden Overgangsplan De belangrijkste activiteit die nog voor de jaarwisseling op de agenda van de eenheden staat is het vervaardigen van een overgangsplan In het overgangsplan wordt gedetailleerd beschreven wie wat wanneer doet in de dagen voor en na de jaarwisseling Ook ingeval eenheden eenvoudigweg besluiten om al hun apparatuur uit te zetten en na de jaarwisseling een gecontroleerde herstart uit te voeren is het verstandig dit protocol op schrift te stellen en aan alle belanghebbenden bekend te maken Want als blijkt dat besloten is het computersysteem pas op maandag 3 januan om 08 00 uur te herstarten moeten de gebruikers er rekening mee houden dat ze met om vijf over acht met het systeem zullen

kunnen werken Vooral bij het plannen van practica en tentamens dient men hier rekening mee te houden De centrale PGM blijft tot 1 april 2OO0 actief Van Rooden Daardoor kan de projectgroep ondersteuning bieden bj het oplossen van alsnog optredende problemen Kees Fisser (secretaris Projectgroep Millennium)

I Info-pagyia's kunnen door VUJ instanties tegen betaling worden I benut voor publicatie van mformatie I die wegens uitvoerigheid en I gedetailleerdheid met thuishoort in I de IVIededelingenrubriek. I Aanvragen voor Info-pagina's richten I aan: Bureau Voorlichting en Externe I Betrekkingen, Hoofdgebouw, kamer 1 lD-04. Telefoon: 45660.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen