Ad Valvas 2000-2001 - pagina 262

Er zijn bijna geen jonge

vrouwen meer die zich

willen aansluiten bij traditionele organisaties

van vrouwen. Dit ondanks dat het wervingsen voorlichtingsmateriaal er vaak aantrekkelijk

en professioneel uitziet.

De vrouwenbeweging

dreigt te vergrijzen.

Organisaties van vrouwen

tiampen met 'ouderwets' imago

Niemand vindt het leuk om onder

ogen te zien dat de organisatie

waar je je jarenlang actief voor

hebt ingezet op termijn misschien

geen toekomst heeft."

V

rouwen boven de vijfenveertig

jaar kijken positiever naar specifieke vrouwenorganisaties dan

hun seksegenoten onder de vijfendertig Dit blijkt uit een onderzoek

dat een groepje studenten sociale

psychologie heeft gehouden. Ze

legden folders en ander voorlichtingsmateriaal van de vierenvijftig

^bij de Nederlandse Vrouwenraad

(NVR) aangesloten organisaties voor

aan een panel van proefpersonen.

De jonge proefpersonen hadden na

lezing van de folders wel vaak het

gevoel tot de doelgroep van de be

treffende organisatie te worden gerekend, maar voelden zich met ge

roepen lid te worden. "Dat is toch

meer iets voor vrouwen boven de

vijftig", was de veel gehoorde reactie

Hanny van Lakwijk die vanuit de

Nederlandse Vrouwenraad het on

derzoek begeleidde, is met verbaasd over de uitkomsten van het

onderzoek. "De afgelopen decennia

IS er voor vrouwen natuurlijk ontzettend veel veranderd en verbeterd. Jonge vrouwen hebben een

geweldige keuze aan mogelijkheden hoe ze zich maatschappelijk

en sociaal willen ontplooien. Dat

was vroeger een stuk minder.

Vrouwen zorgden thuis voor de

kinderen. Zodra die groot waren

was het lidmaatschap van een

vrouwenorganisatie vaak een van

de weinige aangename alternatieven om iets zinvols te doen Die

vrouwenclubs waren echt een

eigen plek voor hen Nu zien jonge

vrouwen zaken als emancipatie

vaak als iets wat tante Trudie en

tl

*i

t.

*^ -.*

-^^l^'^^W*^^

Studenten nemen vrouwbeeld onder de loep

schoonmamma bezig hield. Maar

met iets als van deze tijd."

Vergrijzing

Volgens Van Lakwijk hebben vooral

de traditionele christelijke en plattelandsvrouwenbonden te kampen

met een ouderwets imago. "Als je

het heel optimistisch zegt bestaat

de kern van hun leden momenteel

uit vrouwen tussen de vijfenveertig

en vijfenzestig jaar, maar ik denk

dat de meerderheid boven de vijfenvijftig IS", aldus Van Lakwijk.

Ook andere vrouwenorganisaties

kampen met vergrijzing. Zo is ruim

de helft van de vijfduizend leden

van de Vereniging Vrouwen met

een Academische Opleiding boven

de vijftig jaar. Van Lakwijk kent het

probleem van de organisaties voor

vrouwen met een hoge opleiding

uit eigen ervaring Ze was jarenlang voorzitter van de Vereniging

van Vrouwelijke Apothekers. "Vroeger moest je als vrouw nog vechten om mee te tellen m dit soort

vakken. Nu is dat allemaal veel

vanzelfsprekender."

Volgens het rapport sluiten vrouwen zich met zozeer aan bij dit

soort organisaties om andere vrou-

Normen voor verontreiniging

Te veel stikstof en fosfor in het water is slecht voor

het milieu. Hoewel de kwaliteit van het water in

Nederland is verbeterd de afgelopen decennia,

moeten de normen voor deze stoffen in het water

omlaag, vindt Maud Koek. Ze onderzocht op welke

manier normen kunnen worden vastgesteld.

D

e verontreiniging van het oppervlaktewater IS een eeuwenoud

probleem. Al m de zeventiende

eeuw Stonken de Amsterdamse

grachten vreselijk en kwam er nog

nauwelijks leven m voor. Een van

de oorzaken daarvan waren de vele

bierbrouwerijen die afval loosden.

Toch is de verontreiniging van

water pas sinds beginjaren zeventig serieus aangepakt door het

maken van internationale afspraken

en het in Nederland m werking treden van de wet verontreiniging oppervlaktewater.

Naast allerlei giftige stoffen zijn

ook stikstof en fosforverbindmgen

belangrijke verontremigers Nog

met zolang geleden stond het

schuim afkomstig van wasmiddelen

nu en dan letterlijk op de Neder

landse plassen en meren. Sinds een

paar jaar zijn fosfaten m wasmiddelen verboden. "Dat is inderdaad een

belangrijke verbetering", stelt Maud

Koek.

De pas afgestudeerde scheikundige

onderzocht hoe de normen voor de

hoeveelheden stikstof en fosfor m

het water tot stand zijn gekomen.

"De politiek heeft ingezien dat de

kwaliteit van het water drastisch

omhoog moet. Daarom zijn er normen gesteld aan de maximale hoeveelheden schadelijke stoffen die in

het water mogen zitten. Die maat

regelen hebben deels succes

gehad, want de kwaliteit van het

water is de afgelopen vijftien jaar

beter geworden."

Behalve het verbod op fosfaten in

wasmiddelen zijn bijvoorbeeld ook

alle Amsterdamse grachtenhuizen

nog met zo lang geleden op het

riool aangesloten. Stikstof en fosfor

zijn m installaties voor waterzuivering goed uit rioolwater te verwijderen.

Algen

De genoemde stoffen zijn met

name slecht voor de kwaliteit van

het water omdat het de groei van

algen sterk bevordert. Door deze

algengroei verdwijnt veel zuurstof

uit het water en dringt het zonlicht

nog nauwelijks door Bovendien

zijn sommige algensoorten giftig.

Het gevolg is dat veel andere Ie

vensvormen m het vervuilde water

verdwijnen Wat achterblijft is een

donkere, groene, stinkende drab.

De afgelopen jaren zijn de Nederlandse meren en plassen regelmatig getroffen door algenplagen.

Voor stilstaand water in meren en

plassen bestaan er al grens- en

streefnormen voor de maximale

hoeveelheid stikstof en fosfor. De

streefnormen zijn zo gesteld dat er

water moeten omlaag

geen overwoekering met algen kan

ontstaan. Maar veel plaatsen voldoen met aan de grenswaarde, die

soepeler is dan de streefwaarde.

Voor een natuurlijk evenwicht zou

de nagestreefde hoeveelheid stikstof en fosfor flink omlaag moeten.

Vooral de intensieve landbouw is

volgens de onderzoekster een probleem, "in zowel kunstmest als dierlijke mest zitten veel stikstof en fosfor. Die komen via de bodem m het

oppervlaktewater terecht. Ik denk

dat alleen een forse afname van de

veestapel echt helpt tegen het stikstof- en fosforprobleem."

Stroomafwaarts

Wat een goede norm is

voor die stoffen is met

eenvoudig vast te stellen.

"Deze stoffen komen van

nature m het water voor.

Waterdieren en planten

hebben die stoffen ook

nodig om te kunnen

leven. Je kunt de norm

dus met eenvoudigweg

op praktisch nul stellen,

zoals je wel met land

bouwgif kunt doen",

aldus Koek.

Wat het stellen van normen nog lastiger maakt,

IS dat de hoeveelheid stik

stof en fosfor van nature

lokaal flink kan verschillen Reden voor de overheid om de normstelling

met landelijk te regelen,

maar over te laten aan de

provinciale besturen

Koek heeft daar wel begrip voor, maar is er met

gelukkig mee. "Water

stroomt over de provinciegrenzen heen. Uitein-

wen te ontmoeten, maar om vakge

noten te leren kennen. "Ik denk dat

er over tien, twintig jaar nog nauwelijks aparte verenigingen voor

vrouwen zullen bestaan", concludeert Van Lakwijk. Of haar dat spijt

weet ze niet zeker. "De maatschappij IS veranderd. Daar helpt geen

fraaie kleurenfolder tegenop om

leden te werven. De vrouwenorganisaties moeten diepgaand gaan

nadenken over hun doelstellingen

m de toekomst. Dat ze veel nieuwe

jonge leden zullen trekken is een

illusie. Natuurlijk neemt met iedereen deze opvatting me m dank af

Oma-gevoel

Paradoxaal genoeg heeft de vrou

wenbeweging ook weer met echt te

maken met een sterke vergrijzing

"Veel vrouwen boven de zestig zijn

met meer actief binnen de club', is

de ervaring van Van Lakwijk, zelf

eenenzeventig jaar. "Binnen een be

roepsvereniging ben je toch al

gauw een soort Moeder de Gans fi

guur als je na je pensioen actief

blijft. Dus die vrouwen gaan liever

reizen maken, golfen of een cursus

bij Hoger Onderwijs voor Ouderen

volgen. En bij andere vrouwenorga

nisaties zie je dat de zestig plus

sers wegblijven omdat ze immobiel

zijn of 's avonds met meer alleen

over straat durven."

Van Lakwijk pleit ervoor dat vrou

wenorganisaties meer gaan naden

ken over wat ze juist de oudere

vrouw te bieden heeft in plaats van

vooral energie te steken in het wer

ven van jongeren. "Veel organisa

ties zien de vergrijzing als een last

omdat het jonge vrouwen ervan

zou weerhouden lid te worden

Vandaar dat er weinig speciale aan

dacht IS voor de echt oudere

vrouw. Maar misschien ligt juist bij

die doelgroep de toekomst." Het

rapport is m ieder geval enthou

siast ontvangen bij de clubs die bij

de NVR zijn aangesloten. "Bij de pre

sentatie rukten de vrouwen het rap

port bijna uit mijn handen. Iedereen

wilde zien hoe de eigen club ervan

afkwam. Dat is leuk, maar de uitda

ging is natuurlijk om als vrouwen

beweging samen naar het probleem

te kijken en na te denken over de

doelstellingen m de toekomst Mis

schien kunnen we met de Weten

schapswinkel daar eens een discus

siemiddag aan wijden."

delijk komen de vervuilende stoffen

stroomafwaarts terecht in de Randmeren, het IJsselmeer, en de Wadden- en Noordzee. Uitgangspunt

voor het beleid zou moeten zijn dat

m die gebieden een gezond natuurlijk evenwicht m het water ontstaat.

Het gevaar van de bevoegdheid bij

de provincies leggen is dat bijvoorbeeld Limburg normen kan vaststellen die strijdig zijn met stroomafwaartsgelegen wateren."

Koek denkt met dat haar rapport m

de bureaula verdwijnt. De opdrachtgever Het Waterpakt wil er

zeker iets mee gaan doen. In Het

Intensieve landbouw bedreigt kwaliteit water

Waterpakt werken milieugroepen

als stichting De Noordzee, Vereni

ging tot behoud van het IJsselmeer,

de Waddenvereniging en stichting

Reinwater samen. "Het onderzoek

komt precies op het goede moment," aldus Koek, "De politiek gaat

zich binnenkort weer met de water

normen bezig houden. Ik hoop dat

mijn onderzoek invloed zal hebben

op die discussie. We gaan samen

met de opdrachtgevers m ieder

geval een artikel schrijven in een

blad voor mensen die zich professioneel met de kwaliteit van water

bezig houden."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen