Ad Valvas 2000-2001 - pagina 554

AD VALVAS 3 MEI 2001

PAGINA 6

Econometristen winnen prijs met scriptie over kaartschudden

Zeven keer is niet genoeg

Hoe vaak moet je een pak

kaarten schudden om een

volkomen willekeurige verdeling van de kaarten te

krijgen? De wiskundigen

David Bayer en Persi Diaconis werden in 1992 wereldberoemd met hun claim dat

zeven keer schudden volstaat. Maar zij zaten

ernaast, hebben Anke van

Zuyien en Frans Schalekamp in hun afstudeerscriptie aangetoond. De econometristen wonnen onlangs

de scriptieprijs van de

Nederlandse Vereniging voor

Statistiek. 'Dit is wiskunde

die je aan je oma kunt uitleggen.'

soort wiskunde dat je aan je oma uit

kunt leggen", aldus Schalekamp. En

dat is bijzonder, vindt Van Zuyien.

"Want meestal kun je over wiskunde

met niemand praten."

De econometristen zijn allebei gek

van wiskunde. Schalekamp is nog een

beetje bezetener, vindt Van Zuyien

"Zitten we gezellig ergens te eten en

dan begint hij opeens over de vierkleurenstelling (een wiskundige hypothese uit de negentiende eeuw volgens welke bij het inkleuren van een

landkaart vier kleuren volstaan,

red.)."

Gigantische computer

Peter Breedveld

Oplettende kaartspelers weten de

volgorde van de kaarten in een pak

behoorlijk goed in te schatten. Zelfs

als zo'n pak al een paar keer is

geschud. Volgens de wiskundigen

Bayer en Diaconis moet je een pak

kaarten minstens zeven keer schudden om het de beroepsgokker vrijwel

onmogelijk te maken om op de volgorde van de kaarten te anticiperen.

Met een wiskundige berekening hebben Anke van Zuyien en Frans Schalekamp nu aangetoond dat zelfs die

zeven keer niet voldoende zijn. Zelfs

dan blijk je bij het kaartspel new age

solitaire nog maar liefst 81 procent

kans te hebben om te winnen door te

anticiperen op de kaartvolgorde.

Bayer en Diaconis haalden de wereldpers met hun theorie. Er verscheen

een gezaghebbend artikel in de New

York Times en in Nederland besteedden NRC Handelsblad en de Volkskrant er uitgebreid aandacht aan. De

Peter Strelitski

hele gokwereld stond op zijn kop,

want in casino's werd hoogstens vier

keer geschud.

Intrigerend

Van Zuyien en Schalekamp ondergraven het verhaal van Bayer en Diaconis, maar hun scriptie heeft met tot

dezelfde commotie geleid. "Ze hebben die theorie ook met echt weerlegd, maar genuanceerd", aldus Henk

Tijms, de scriptiebegeleider van de

twee. "Zeven keer schudden zal in

het casino heus genoeg zijn om een

behoorlijke mate van willekeurigheid

te krijgen. Je moet wel een heel snelle

rekenaar zijn om dan nog de volgorde

van de kaarten te kunnen inschatten.

Maar wat Anke en Frans hebben

gedaan, is vanuit wiskundig oogpunt

heel erg knap."

De jury van de scriptieprijs was onder

de indruk van het feit dat het Van

Zuyien en Schalekamp is gelukt om

nieuwe resultaten te bereiken op een

gebied waarop de afgelopen decennia

"zeer vooraanstaande" wiskundigen

bezig zijn geweest. D e scriptie is,

ondanks het moeilijke onderwerp,

ook nog eens uitstekend leesbaar,

zegt het juryrapport.

Schalekamp en Van Zuyien zijn

vriend en vriendin. Van Zuyien werd

door professor Tijms gewezen op het

probleem rond het kaartenschudden.

Ze besloot er haar afstudeerscriptie

aan te wijden. Schalekamp, die op

dat moment bezig was met een ander

onderwerp voor zijn eindscriptie,

vond het onderwerp van zijn vriendin

zo intrigerend dat hij het zijne liet

vallen om zich samen met haar op

het kaartschudden te storten.

Schalekamp demonstreert de methode van schudden waar het om gaat:

de nffle shuffle, waarbij je een pak in

tweeën deelt en dan 'ritsend' weer in

elkaar schuift. Net in de trein heeft

hij het nog aan een vriend laten zien,

vertelt hij. Die stond ervan te kijken

dat Schalekamp vier van de vijf spelletjes new age solitaire inderdaad won,

zoals hij had voorspeld. "Dit is het

Wat de twee aanspreekt aan econometrie is aan de ene kant het zeer

wetenschappelijke karakter - "esoterisch bijna", vindt Schalekamp -, aan

de andere kant de praktische toepasbaarheid ervan. "Zo hebben we tijdens de colleges bedrijfseconometrie

een praktisch probleem aangepakt als

de inroostering van het personeel van

luchtvaartmaatschappij Transavia",

zegt Van Zuyien.

Beiden hebben inmiddels werk

gevonden in het verlengde van hun

studie. Van Zuyien is managementsadviseur voor de PTT en laat wiskundige modellen los op bijvoorbeeld de

routes die de postwagens dagelijks rijden. Schalekamp doet iets dergelijks

voor het bedrijf ORTEC in Gouda. Het

liefst zou hij promoveren. Hij komt

net terug uit de Verenigde Staten,

waar drie gerenommeerde universiteiten hebben laten weten dat ze hem

graag willen hebben.

Zijn alle problemen op te lossen met

wiskunde? Van Zuyien en Schalekamp schieten in de lach, ze beginnen allebei over The Hitchhikers'

Guide to the Galaxy. "Daarm bouwen

mensen een gigantische computer die

moet berekenen wat de zin van het

leven is. Die computer staat eeuwenlang te stampen en uiteindelijk komt

zijn oplossing: het antwoord is 42.

Daarna moet er weer een nieuwe

computer worden gebouwd om te

achterhalen wat de vraag nu ook weer

was."

'H!"?*:;- •

PASSIE

VOOR

SPORT

(10)

'Zodra er goeie golven zijn, spring ik in zee'

Voor veel studenten is sporten niet meer dan een manier om

de calorieën kwijt te raken die er door bier en veel snacken

zo makkelijk aanvliegen. Maar je hebt ook echte fanatiekelingen: studenten die leven voor hun sport. Laura van Manen

(20) is derdejaars geneeskunde. Ze is erg blij dat het weer

lente is, want half april heeft haar sportvereniging DERM het

surfseizoen voor geopend verklaard.

Annemieke Bosman

"Ik ben een echte waterrat. Als kind

woonde ik in Harderwijk en daar heb

ik altijd aan wedstrijdzwemmen en

windsurfen gedaan. Met golfsurfen ben

ik pas vorig jaar begonnen, maar je

kunt wel zeggen dat ik daar nu al aan

verslaafd ben. Ik ben dus in het kamp

van de tegenstander getrokken Tussen

wind- en golfsurfers bestaat bij DERM

namelijk een enorme rivaliteit. Wie is

de grootste bikkel? Nou, dat zijn wij

dus. Als het een beetje koud is, kun je

ons nog wel in zee vinden, maar de

windsurfers laten dan het kopje hangen. Vooral degenen die het hardste

roepen dat golfsurfen voor mietjes is,

haha.

De meeste mensen reageren verbaasd

als ik zeg dat je ook aan de Nederlandse kust prima zonder zeil kunt surfen.

Die denken dan natuurlijk aan van die

tropische tubes die je altijd op tv ziet,

zo'n tunnel van water waar je op je

board helemaal doorheen rijdt. Die

heb je in Nederland inderdaad niet,

maar dat doet niks af aan het plezier.

Hier breekt de golfslag in een schuine

lijn af op het strand. De kunst is om

dat hele traject op je plank uit te rijden. Als je tenminste al zover komt,

want er gaat een hoop aan de perfecte

rit vooraf. Je moet eerst op je buik

door de branding heen zien te peddelen naar de plek waar de beste golven

zijn. Dat is ongelooflijk zwaar, want

met al die verschillende stromingen is

de Noordzee een echte klotsbak. En

dan moet je wachten op jouw golf. D e

Anje Kirsch

kick is om hem precies op het juiste

moment te pakken. Je ziet hem alsmaar steiler worden, tot je denkt: nu

waag ik het erop. En dan moet je in

één sprong vanuit liggende positie met

je voeten op het board terecht zien te

komen. Dat is heel lastig, maar je

krijgt een hoop support van de andere

surfers in het water. Die gaan je dan

aanmoedigen en toejuichen, dat is echt

geweldig.

Ik zou mezelf niet typeren als een

waaghals, maar in het water ben ik

eigenlijk nooit bang. Het is echt mijn

element. Hoewel... we zijn een keer,

na een dag surfen, met ons allen naar

de film The perfect storm geweest. Ik

was die dag juist ernstig gespoeld,

zoals dat heet: helemaal ondersteboven

door de golven gesleurd, zodat ik de

oriëntatie compleet kwijt was. D a n

beleef je zo'n film over een ramp op

zee erg intens, moet ik zeggen. Maar

verder heb ik nooit ergens last van. En

het enige waar mijn ouders over inzitten is de studie. In het surfseizoen doe

ik daar namelijk niks aan. Ik neem

mijn boeken wel mee naar het strand,

maar zodra er goeie golven zijn, is het

'dag boeken!" en spring ik in zee. Daar

zijn m ' n ouders niet blij mee. Maar ja,

ik vind surfen gewoon het leukste wat

er is."

Manen: 'Golfsurfers zijn de grootste bikkels'

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen