Ad Valvas 2000-2001 - pagina 194

PAGINA 6

Weetjes zappen

Proefschriftprijs

AD VALVAS 9 NOVEMBER 2000

Dineren voor de wetenschap

Het proefschrift North by northwest,

seafaring, science and the earth's magnetic field van vu-promovendus Art

Jonkers heeft een van de vijf dissertatieprijzen gewonnen van de stichting Praemium Erasmianum. Jonkers bespreekt in zijn proefschnft de

rol van magnetisme in de geschiedenis van de zeevaart. Hij promoveerde in juni en werkt nu aan de

universiteit van Leeds.

Zijn onderzoek richt zich op de

relatie tussen veranderingen in het

aardmagnetische veld en de gevolgen daarvan in de maritieme cultuur. Jonkers koppelt wiskundige

modellen voor het aardmagnetisch

veld en oude scheepsjournalen. Hij

concludeert dat stuurlieden de lokale magnetische declinatie met een

nauwkeurigheid van minder dan

een halve graad konden reconstrueren. Engelse en Franse compassen

waren nauwkeunger dan Nederlandse en Deense, concludeert Jonker. Hij gebruikte onderzoeksgegevens tussen 1590 en 1800, waaruit

bleek dat de scheepvaart in de latere periode duidelijk nauwkeuriger

was door voortschnjdende technische inzichten. (WV)

Ondervoeding

Mensen met keelkanker leven

gemiddeld langer als ze sondevoedmg krijgen. Zonder bijvoeding

raken deze patiënten vaak ernstig

ondervoed, omdat eten pijn doet

en de tumor in de weg zit. D e

ondervoeding is de oorzaak dat

patiënten verzwakken en complicaties krijgen na operaties. Daardoor

neemt hun levensverwachting af.

Vu-promovenda Marian van Bokhorst-de van der Schueren deed

onderzoek naar het effect van sondevoeding op het welbevinden van

ernstig ondervoede keelkankerpatiènten. Dit bleek hoger dan het

welbevinden van patiënten die

geen sondevoeding hadden gekregen. Sondevoeding met toegevoegd

arginine, een stof die goed is voor

het immuunsysteem, had het

meeste effect. D e overlevingskansen op de lange termijn groeiden

bij patiënten die deze toevoeging

hadden gekregen. (WV)

Ouderschap

De overheid zou meer geld moeten

mvesteren in ouders van jonge kinderen. Hoogleraar H. Schulze zei

dat vorige week in zijn inaugurele

rede aan de VU. Hij vindt het verbazingwekkend dat de overheid wel

investeert in jonge mensen die een

bedrijf willen opzetten, maar niet in

jongeren die kinderen willen.

Volgens Schulze zou de overheid

betere voorzieningen moeten

scheppen om werk en opvoeding te

combineren. Bovendien zouden

financiële vergoedingen voor het

ouderschap, zoals de kinderbijslag,

niet meer afhankelijk moeten zijn

van de kleur van het kabinet, maar

een zekerheid moeten zijn voor

ouders. (WV)

Kinderwereld

\^-

Kinderen staan als onvoorbereide

volwassenen in de wereld. Er is

geen aparte kinderwereld meer

waann kinderen gedurende vijftien

tot twintig jaar worden afgeschermd

van het volwassen leven.

Volgens professor ontwikkelingspsychologie W. Koops IS het funest

voor de ontwikkeling van kinderen

dat kinderen in aanraking komen

met seks, geweld en geldzaken. Er

is niet genoeg 'aandacht voor een

veilige kindertijd, waarin kinderen

normen en waarden knjgen overgedragen en langzamerhand naar de

verantwoordelijkheden van de volwassene toegroeien. Sterker nog:

volwassenen willen steeds vaker

terug naar de adolescentie. Jong

doen is de norm.

"Kinderen zijn namaakvolwassenen

met minder ervaring", stelt Koops.

Emd deze maand wordt aan de vu

een kermiscentrum opgericht dat

zich gaat bezighouden met dit soort

problemen. (WV)

Hans Stakelbeek

Oud-premier Ruud Lubbers e n C D A - K a m e r l i d A g n e s Van A r d e n n e - V a n der H o e v e n op d e Avond van

Wetenschap e n Maatschappij

Tweehonderd vips schoven

afgelopen maandag aan

voor een sjiek diner in de

Ridderzaal in Den Haag.

Het doel? Praten over

wetenschap. Dat was hard

nodig, want de wetenschap

dreigt te verwateren. Dat

vindt althans Wouter

Huibregtsen, die de avond

organiseerde.

Hanne Obbink/HOP

"Als het gaat om celebrity spotting is

dit wel een bijzondere avond", zegt

Stijn Verhagen, promovendus aan

de Universiteit Utrecht. Hij was één

van de tweehonderd mensen die

maandag m de Haagse Ridderzaal

dineerden op de 'Avond van Wetenschap en Maatschappij'.

Iedereen was er. Behalve Verhagen

en ongeveer honderd andere wetenschappers waren onder anderen aanwezig Ruud Lubbers, Jaap de Hoop

Scheffer, Harry Mulisch, kroonprins

WiUem-Alexander, Pieter van den

Hoogenband, Nout Wellink, Loek

Hermans, Maria Henneman, Wim

Dik enzovoorts enzovoorts. Allemaal

waren ze bereid een vorkje mee te

prikken voor de wetenschap.

Talent

Het diner was een initiatief van

Wouter Huibregtsen, organisatieadviseur bij McKinsey en ooit landelijk

bekend als voorzitter van het Nederlands Olympisch Comité. Hij had

het idee gekregen tijdens een gesprek

met een medisch wetenschapper, van

wiens vernieuwende werk hij onder

de indruk was geraakt. "Zulke mensen krijgen slechts waardering in heel

kleine kring. Ze krijgen niet de eer

die hun toekomt."

De wetenschap wordt volgens Huibregtsen niet genoeg serieus genomen. "We weten niet eens m welke

wetenschapsgebieden we goed zijn

en in welke niet. En wie weet nu nog

hoe de Nederlandse winnaars van de

Nobelprijs voor de natuurkunde

heetten? Terwijl we wel weten wie

het laatste doelpunt van Ajax tegen

PSV maakte.

Toch IS die maatschappelijke erkenning wezenlijk, vindt Huibregtsen.

"Vergelijk het met de notans, de

dokter en de dominee. Als een

beroep niet in aanzien staat, zal het

minder talent trekken. Dat gebrek

aan erkenning vertaalt zich ook in

dalende budgetten. Jonge wetenschappers hebben daardoor in

Nederland mmder kansen om zich te

ontwikkelen dan elders. De wetenschap dreigt te verwateren. En dat

zal op termijn onvermijdelijk zijn

weerslag hebben op de economische

en maatschappelijke ontwikkeling."

Doel van het dmer was dus om de

dialoog tussen wetenschap en maatschappij op gang te brengen. Want

wetenschappers kunnen volgens de

organisatieadviseur een belangrijke

bijdrage leveren aan maatschappelijke discussies. "Er zijn tal van zaken

waarover zij kunnen meepraten",

vertelt hij. "Denk aan drugs, de multiculturele samenleving, de grotestedenproblematiek. Wetenschappers

hebben niet alle antwoorden, maar

het denken over zulke zaken wordt

verrijkt als hun visie in het debat

worden betrokken. De discussie over

biotechnologie is een goed voorbeeld. N u blijft de reactie van veel

mensen beperkt tot: dat is eng, dat

moet afgeschoten worden. Maar biotechnologie gaat hoe dan ook een

enorme invloed hebben. Als een ziek

kind straks genezen kan worden

dankzij biotechnologische kennis, is

er niemand die dat kan tegenhouden."

Geld

Tijdens het diner in de Ridderzaal

vergastte Huibregtsen zijn kopstukken, behalve op eendenborst, ook op

een hele serie stellingen. Over de

informatiesamenleving, het genetisch

paspoort, de Nederlandse taal als

vereiste voor burgerschap, de rol van

de wetenschap in maatschappelijke

discussies en meer. "Tien minuten

per stelling, met acht mensen aan

tafel, dus ga maar na", zegt promovendus Verhagen. "Het kwam met zo

uit de verf."

Ook Maria van der Hoeven, TweedeKamerlid voor het CDA, heeft haar

twijfels. "Je hoopt dat wetenschap,

bedrijfsleven en politiek met elkaar in

contact komen, en dat de wetenschap

daardoor hoger op de politieke agenda

komt - zonder dat het meteen weer

over geld gaat." Maar of de avond

meer oplevert dan een genoeglijk

samenzijn voor de tweehonderd aanwezigen, waagt zij te betwijfelen.

Mede-organisator prof. dr. Rob Reneman, president van de wetenschappe-

Brief

Houd uw reactie kort. Over bijdragen

langer dan 3 0 0 woorden is contact

met de redactie nodig. De redactie

kan bijdragen inkorten. Anonieme

brieven worden niet geplaatst.

Brieven mailen naar:

redactie@advalvas.vu.nl

Volumeknop

Ik kom graag in een warenhuis,

omdat de Mantovani-muziek er zó

zacht ruist, dat je nog te verstaan

bent, wanneer je beschaamd fluisterend voorbehoedmiddelen bestelt.

Ik vertoef even graag onder zachte

melancholische tonen in aula's van

kerkhoven, omdat je daar verstaanbaar fluisterend bij je buurman kunt

informeren naar de identiteit van

belangrijk ogende onbekenden. Ik ben

het liefst in de Evangelische Boekhandel, omdat de gospelmuziek er zo laag

aanstaat, dat je een goed gesprek

kunt hebben over de hoopgevende

symboliek van de Gnffioen in deze

lijke academie KNAW, is echter

enthousiast. "Als je Nederlanders te

eten en te drinken geeft, zijn ze al snel

tevreden. Maar ik vond het verbazingwekkend hoe boeiend de discussies

waren en hoe belangstellend ook de

captains of industry zich toonden."

Maar toch: men dronk een glas, men

deed een plas en alles bleef zoals het

was? "Nee", zegt Reneman. "We hebben een steen in de vijver gegooid, en

nu gaan we uiteraard niet simpelweg

naar de vissen turen. Met deze avond

is het werk nog niet gedaan. Er komt

zeker een vervolg. Pas dan za! het

beklijven."

kommervolle eindtijd.

Waar ik niet graag ben, is op de voorlichtingsdag van de Vrije Universiteit

Daar moet je wegens de levende

muziek het spreken met de clientele

afbreken. Zo was het op 7 november

1992 en zo is het nu weer geweest op

4 november. De heipaalmuziek van

toen was er met meer, het was een

stuk beschaafder, maar nog steeds

veel te hard.

De organisatoren hebben goed begrepen dat de jeugd van tegenwoordig

vermaak vindt in de luide klanken in

de disco en zetten ook dit middel in

om een positief beeld van de vu te

geven. Maar men overdrijft, door de

zangstem een zodanige voorrang te

geven, dat de rest der aanwezigen de

mond moet laten dichtklappen. Lastig, als je als raadsman niet verder

kunt praten en de wervende voorlichting steeds stil moet vallen. Grote

vraagogen staren u verdrietig aan

Ik kan ook niet tegen stilte, maar ik

ben groot geworden met de nuances

'hard' versus 'zacht' en het is mi)

bekend dat je die keuze met moderne

middelen kunt sturen: de techniek

staat ons namelijk toe aan bepaalde

knoppen te draaien. Tracht die knoppen te vinden, is mijn suggestie, en

draai die eens tegen de wijzers van de

klok in.

prof. dr. Marten Stol,

hoogleraar faculteit der Letteren

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen