Ad Valvas 2000-2001 - pagina 241

AD VALVAS 30 NOVEMBER 2000

PAGINA 5

Weetjes zappen

Richtlijnen leggen rechten en plichten van co­assistenten vast

Afscheid van de laatste

'slaven' in het ziekenhuis

regels aanpassen en actueel maken in

alle onderwijsbundels. We hopen

komend voorjaar alles geregeld te heb­

ben", zegt Bosman.

Grootste probleem van de nieuwe

regels zijn echter niet de regels zelf,

maar de toetsing ervan. Het enige con­

crete toetspunt zijn de evaluaties van

de co­schappen. De rol van de onder­

wijscoördinator op de afdeling is hierbij

cruciaal, vindt Flore. Een onderwijs­

coördinator werkt in het ziekenhuis en

houdt contact met de faculteit en de

co­assistent. "Hij of zij kan dingen sig­

naleren en aan de kaak stellen. Maar in

sommige ziekenhuizen is er niet eens

een onderwijscoördinator", aldus Jolijn

van Doom, co­assistent en lid van de

Co­Raad van de vu. Volgens de nieu­

we richtiijnen moet straks elk zieken­

huis zo'n tussenpersoon hebben.

Maar er is nog een probleem bij de

toetsing van de regels. Want stel, je

moet twee keer per week diensten

draaien van acht uur 's ochtends tot

zeven uur de volgende morgen, zoals

Flore op dit moment. Ga je dan naar

de coördinator om te klagen? Flore:

"Ik zeg er niets over, want zoiets kun je

beter centraal aanpakken. Het is moei­

lijk om dit in je eentje aan te kaarten."

Daar wringt toch de schoen: studenten

zijn hiërarchisch ondergeschikt aan de

artsen. Ze verblijven maar korte tijd op

een afdeling en zijn voor hun beoorde­

ling afhankelijk van de artsen. Jolijn:

"Je zit in een positie dat je je niet veel

kunt permitteren. Het is erg lastig, je

moet iedereen wel te vriend houden. Ik

ben buiten het ziekenhuis ook veel

assertiever dan binnen. Soms moet je

het ook maar over je heen laten gaan,

want het is ook een erg leuk en leerza­

me periode waar vervelende dingen nu

eenmaal bij horen."

Onzinnig

Anje Kirsc h

Jolijn van Doorn aan het werk als co-assistent

Wendy Traa

De hele week buffelen, ook

's nachts en in het week­

end. Dat is voor veel men­

sen de eerste gedachte bij

het woord 'co­schappen'.

Maar er is verandering op

komst. Want voor het eerst

zijn er regels opgesteld

waaraan de stageperiode bij

geneeskunde moet voldoen.

Daarmee lijken de laatste

restjes van de moderne sla­

vernij uit de ziekenhuizen te

gaan verdwijnen. Een goede

ontwikkeling? Coördinator

co­schappen Peter Bosman:

'Er moet natuurlijk geen

negen­tot­vijf­mentaliteit

ontstaan.'

Het heeft even geduurd, maar nu lig­

gen de nieuwe richtlijnen voor co­assis­

tenten bij alle geneeskundefaculteiten

in N ederland. Ze zijn opgesteld door

het Disciplineoverlegorgaan Medische

Wetenschappen (DMW) van de univer­

siteitenvereniging VSN U. En dat was

hard nodig, want tot nu toe waren de

rechten en plichten van co­assistenten

erg onduidelijk. Dat kwam erop neer

dat een arts zijn co­assistent zo onge­

veer alles kon vragen, bijvoorbeeld om

midden in de nacht een dossier te gaan

ophalen. Geen haan die ernaar kraaide.

Daar komt nog bij dat in elk ziekenhuis

de regels, faciliteiten en cultuur anders

zijn. Kan in ziekenhuis x de begelei­

ding uitstekend zijn, in ziekenhuis y

kan het mogelijk zijn dat de co­assis­

tenten maar wat ronddrijven, zonder

helpende hand of eventuele reddings­

boei.

Dat is straks verleden tijd, want alle

faculteiten moeten de DMW­richÜijnen

als uitgangspunt nemen voor een eigen

regelmg, waarin tenminste de wettelijke

regels zijn opgenomen. De richtlijnen

bepalen tot op zekere hoogte de werk­

tijden, positie, taken en begeleiding van

co­assistenten voor elke co­schap in elk

ziekenhuis.

Voordeel van deze centrale richtiijnen

is dat de studenten, maar ook de

geneeskundefaculteiten, sterker staan.

£en greep uit de nieuwe richtlijnen

1 De actieve inzet van co­assistenten mag niet meer bedragen dan 46 uur

per week, inclusief zelfstudie.

2. Aanwezigheidsdienstcn, zoals nachtdiensten waarbij de student in het zie­

kenhuis overnacht en oproepbaar is, mogen met langer duren dan 24 uur.

3­ Ah zo'n dienst meer dan 14 uur duurt, krijgt de co­assistent compensatie.

Als een faculteit vroeger op zijn strepen

ging staan, kon een ziekenhuis dit

negeren door co­assistenten bij een

andere faculteit vandaan te halen. De

studenten hebben n u "iets om mee te

zwaaien" als ze het gevoel hebben dat

ze te veel moeten werken, vindt Flore

Zeeberg, voorzitter van de Co­Raad

van de vu. Door de imiforme uitgangs­

punten weten ziekenhuizen nu ook

beter waar ze aan toe zijn, zodat zij

htm co­schappen beter of anders kun­

nen organiseren.

Toetsing

Dat lijkt dus goed geregeld. Toch is er

kritiek. Zo vinden de studenten de

regels te vrijblijvend. "N iet alles is wet­

telijk vastgelegd, dat moet verder wor­

den uitgewerkt", vindt Flore. De wet­

telijke regels (zoals in de Wet BIG, die

voorbehouden handelingen regelt) zeg­

gen inderdaad niets over werktijden en

bijvoorbeeld de begeleiding. Dat staat

alleen in de niet­wettelijke, algemene

richtiijnen van het DMW.

Bovendien kost het veel tijd voordat de

algemene regels per faculteit en speci­

fieker per co­schap zijn opgesteld en

ingevoerd. De bedoeling was dat dat

emd dit jaar zou gebeuren, maar de

meeste faculteiten hebben nog geen

voorstel ingediend bij het DMW.

Met een uitzondering: de VU. Die heeft

haar zaakjes goed op orde, vinden ze

bij het DMW. Dat komt vooral doordat

de imiversiteit al veel regels over co­

schappen had, die grotendeels overeen­

komen met de nieuwe richtiijnen, aldus

de coördinator van de co­schappen

Peter Bosman. Toch moet er ook aan

de vu nog wel wat gebeuren. "We

moeten bijvoorbeeld per co­schap de

regels nog invullen. Dat kan nog wel

even duren, want we moeten onze

Hoewel veel co­assistenten de vaak

zware omstandigheden dus toch nog

wel pikken, wijzen de regels op een

veranderende mentaliteit bij genees­

kimdestudenten en ziekenhuizen. Stu­

denten zijn assertiever geworden (de

Co­Raad van de v u bestaat nog maar

tien jaar), ziekenhuizen staan meer

open voor de visies van de studenten.

Jolijn: "Alleen al het feit dat er nu

regels zijn, is een teken aan de wand.

Je ziet het overal in de maatschappij:

mensen vinden hun vrije tijd nu ook

belangrijk. Vroeger was arts­zijn een

leven, nu is het meer een baan."

Niet iedereen is onverdeeld blij met

die mentaliteitsverandering. Coördi­

nator Bosman: "Studenten moeten in

korte tijd al erg veel leren. Het gevaar

bestaat dat er nu een negen­tot­vijf­

mentaliteit ontstaat, maar dat kan niet

als je arts wil worden. De kans bestaat

ook dat de balans nu naar links door­

slaat, dat studenten straks allemaal

hun poot stijf houden en zich strikt

aan de werktijden houden." Dat is

volgens Bosman niet in hun belang,

omdat ze juist tijdens nachtdiensten

veel leren. "Hoe meer ze in het zie­

kenhuis zijn, des te meer leren ze."

Ook de ziekenhuizen zijn bang voor

een kwaliteitsvermindering van het

onderwijs als studenten minder vaak

nachtdiensten draaien. Bosman: "Ik

verwacht daar nog wel wat commotie

over. We zullen zien hoe dat uitpakt."

D e studenten vinden de zorg van de

ziekenhuizen onzinnig. Jolijn vindt

ook dat het erbij hoort om soms 's

nachts en in het weekend te werken;

zij maakt vooral bezwaar tegen de

lengte van de diensten. "Je wordt na

een bepaald aantal uren minder pro­

ductief, je maakt sneller fouten en je

hoofd is vol: meer opnemen lukt dan

gewoon niet."

De mentaliteitsverandering is ook

voelbaar in de ziekenhuizen zelf. Een

zestig­ tot tachtigurige werkweek is

langzamerhand not-done. Artsen lijken

ook hun vrije tijd ontdekt te hebben,

en zijn uit hun ivoren toren geklom­

men. Flore: "Vroeger stond een arts

ver boven de student, nu merk je dat

het meer op een niveau komt. Dat je

ktmt onderhandelen over werktijden

en compensatie. Ze staan meer open

voor wat wij denken en willen. Dat is

een positieve ontwikkeling."

Streektaal

Kerkdiensten in de streektaal zijn

enorm populair. N iet zelden moe­

ten kerkgangers tevoren reserveren

om nog een plaats te krijgen in de

overvolle kerken. Dat bleek vorige

week op een symposium over de

bijbel in streektaal op de vu.

In 82 plaatsen in Nederland wor­

den regelmatig kerkdiensten

gehouden in de streektaal en de

bijbel is in 65 N ederlandse

streektalen en dialecten vertaald,

zo blijkt uit cijfers van het Meer­

tens Instituut. De populariteit van

streektalen in de godsdienst is de

laatste jaren sterk gegroeid. Pro­

fessor H . Scholtmeijer heeft nog

geen verklaring hiervoor, er moet

nog onderzoek worden gedaan

naar dit relatief nieuwe verschijn­

sel. Wel stelt hij dat de streektaal

hiermee volledig is geëmanci­

peerd: "Als zelfs de meest heilige

teksten in het dialect vertaald

kunnen worden, is het dialect

voorgoed van zijn armoedig

imago verlost." (WV)

Romeins geld

Romeinse munten hadden in

Noord­West­Europa rond het

begin van onze jaartelling op het

platteland een andere functie dan

in de stad. In de steden werd het

geld gebruikt als betaalmiddel,

maar op het platteland had het

voornamelijk een rimele functie.

Geld dat in deze gebieden wordt

gevonden, is meestal bij rituelen in

de grond terechtgekomen, of als

schat. Dat concludeert Joris Aarts

in zijn proefschrift over geld in de

lage landen in de Romeinse tijd.

De inwoners van Nederland, Bel­

gië en Luxemburg kwamen in de

Romeinse tijd voor het eerst met

geld in aanraking. Bataafse solda­

ten namen het mee naar huis,

nadat ze het met diensten in het

Romeinse leger hadden verdiend.

Door politieke instabiliteit in het

Romeinse rijk verloor het echter

snel zijn waarde. Vooral in gebie­

den zonder handels­ en produc­

tiecentra stagneerde de geldtoe­

voer en verdween het geld in

schatten. (WV)

Milieubewust

Amerikaanse banken en auto­ en

oliebedrijven zijn minder milieu­

bevTOist dan Europese. Dat blijkt

uit een studie die het Instituut

Voor Milieuvraagstukken (IVM)

van de v u heeft gedaan samen

met de UVA en de universiteit van

Massachusetts in Boston.

De onderzoekers gingen in ver­

schillende economische sectoren

na of bedrijven voorlopers of ach­

terblijvers waren bij het doorvoe­

ren van milieumaatregelen. Ze

splitsten hun gegevens op naar

werelddeel.

De onderzoekers vonden ook

grote verschillen tussen bedrijven

bitmen dezelfde sector. Z o

behoort een deel van de Ameri­

kaanse chemiebedrijven tot de

groep met het conservatiefste

milieubeleid, terwijl andere che­

mische bedrijven juist erg

progressief zijn. (WV)

Woordenboek

Een woordenboek van bijbels

Hebreeuws zou veel beter zijn

ingericht wanneer woorden uit

hetzelfde semantische veld bij

elkaar stonden.

Traditionele woordenboeken

Hebreeuws zijn niet zo ingericht.

Ze zijn gebaseerd op sterk verou­

derde taalkundige principes. Een

indeling waarbij woorden met

ongeveer dezelfde betekenis bij

elkaar zouden staan, is volgens

promovendus Reinier de Blois

logischer voor de gebruiker.

D e Blois promoveert op een

raamwerk dat als basis kan dienen

voor een nieuw, semantisch geor­

dend Hebreeuws woordenboek.

(WV)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen