Ad Valvas 2000-2001 - pagina 304

AD VALVAS 1 1 JANUARI 2001

PAGINA 8

Student schrijft scriptie over relatie VXJ met

Zuid-Afrikaanse zusteruniversiteit

teitsraad van de vu: 'Universiteitsraad: totaal breken met Potchefstroom', kopte Ad Valvas op 3 september 1976 onverbiddelijk. Daarmee

kwam een plotseling einde aan de

relatie tussen de vu en de PU die op

dat moment al bijna honderd jaar

bestond.

Die breuk heeft geduurd tot aan de

afschaffing van Apartheid in ZuidAfrika, in 1990. Wel werden persoonlijke contacten tussen vu- en pu-mensen onderhouden. Ook waren er nog

banden tussen de faculteiten Filosofie

van de beide universiteiten. De filosofische faculteit had en heeft volgens

Remco Peterse binnen de vu een

aparte status, omdat Filosofie zich de

erfgenaam van de echte gereformeerde

vu-traditie voelt. Samen met de PU

vond de faculteit, dat de vu die traditie te grabbel had gegooid toen ze zich

oecemenisch was gaan oriënteren. Dat

is één van de oorzaken geweest van de

spanningen russen VU en PU in de

jaren zeventig. Het feit dat er tijdens

de 'bestuurlijke ijstijd' dus toch nog

contacten werden onderhouden tussen de universiteiten heeft er echter

ook weer voor gezorgd dat de draad

na vijftien jaar weer snel kon worden

opgepakt.

U wil ons aanspreek

Verraad

(archief AdValvas)

Anti-Apartheidsdemonstratie aan de VU in oktober i.

"U kan net so goed sê ons moet van ons blanke vel afstand doen", schreef de rector van

de Zuid-Afrikaanse zusteruniversiteit van de VU in 1976. Rector Bingle van de Potchefstroomse Universiteit vir Christelijke Hoer Onderwijs (PU) sloeg alle hoop aan de VU de

grond in: hervormingen ten aanzien van het apartheidsbeleid zaten er niet in. Dat was

aanleiding voor een breuk tussen de VU en de PU die tot het begin van de jaren negentig

heeft geduurd. Remco Peterse, student communicatie, organisatie en management (COIVI),

schreef zijn scriptie over de relatie tussen de twee universiteiten. Het is de eerste

diepgaande studie over het onderwerp.

Peter Breedve d

Positief gestemd was een vu-delegatie

in de zomer van 1976 uit Zuid-Afrika

teruggekeerd. Het beeld dat op dat

moment bestond van de pu als een

exclusief blanke apartheidsuniversiteit

was helemaal verkeerd, zo luidde haar

conclusie. Op de PU was sprake van

^^^:jet

een 'verlicht' soort Apartheid en er

zouden bovendien veranderingen ten

aanzien van dat racistische beleid op

het programma staan. Rector Bingle

haaste zich echter om per brief een

einde te maken aan dat optimisme.

Als de vu dacht dat er sprake was van

een proces van 'aftakeling' van het

apartheidsbeleid, dan vergiste ze zich

lelijk, schreef hij. Een dialoog tussen

de VU en de PU over Apartheid zat er

evenmin in: "Ons kan ons nie

losmaak van die indruk dat u slegs in

een monoloë dialoog met ons belangstel nie. U wil ons aanspreek. U wil

bij ons een oor vind; u wil invloed op

ons uitoefen", aldus Bingle.

Dat gaf de doorslag voor de universi-

In zijn scriptie heft Remco gedetailleerd de relatie tussen de beide universiteiten in kaart gebracht. Volgens

zijn scriptiebegeleider, Harry Wels, is

hij daarmee de eerste. Remco: "Toen

ik aan de PU in Zuid-Afrika was om

materiaal te verzamelen en mensen te

interviewen voor mijn scriptie, werd

mij wel verteld dat men aan de faculteit Geschiedenis bezig was de

geschiedenis van de PU te schrijven,

maar daarin komt de relatie met de

vu maar zijdelings aan de orde."

Waar het volgens Remco in essentie

om ging bij de breuk in 1976, was de

manier waarop de beide universiteiten

dachten over de invulling van hun

christelijke identiteit. De vu vond dat

er op grond van het christelijke geloof

kritisch moest worden gekeken naar

het Apartheidsbeleid van de ZuidAfrikaanse overheid. De PU vond dat

politiek en religie strikt gescheiden

moesten worden gehouden en dat

betekende dus dat het niet aan de PU

was om Apartheid te bekritiseren.

Bovendien vond de PU dat de vu verraad had gepleegd aan de gereformeerde beginselen door zich vanaf

1968 oecumenisch te gaan oriënteren.

Maar Remco vindt dat het reformatorische ideaal juist aan de PU zélf op

een dwaalspoor was beland. De universiteit was zich meer gaan identifice-

ren met de nationaal-christelijke ideologie, een soort staatsideologie, in

plaats van met de gereformeerde

beginselen. Daardoor was de PU geestelijk verzwakt. T e zeer om weerstand

te kunnen bieden aan het totalitairpolitieke stelsel van de Zuid-Afrikaanse regering.

Wennen

Remco overgiet zijn beschrijving van

de relatie tussen de twee universiteiten

met een wetenschappelijk theoretisch

sausje, bestaande uit de visie van vuantropoloog Bax op politiek-religieuze

regimes en die van PU-filosoof Van

der Walt over levensbeschouwing in

Zuid-Afrika. Simpel gezegd komt het

er op neer dat de VU, zeker sinds het

begm van de jaren zeventig, een

democratisch bestuur had en een sterke onafhankelijke status. De PU was

daarentegen een zeer autoritair geleide

organisatie die zich bovendien sterk

identificeerde met het racistische Afnkaner nationalisme en de 'Afrikanersaak'. Frappant is de parallel tussen

de manier waarop de Zuid-Afnkaanse

regering Apartheid rechtvaardigt door

zich op de Bijbel te beroepen, en de

wijze waarop aan de PU de woorden

van vu-stichter Abraham Kuyper werden geïnterpreteerd: diens pleidooi

voor het in ere houden van diversiteit

en nationalisme werd zonder problemen toegepast op het principe van de

Apartheid.

Maar de vu en de PU hebben hun

gemeenschappelijke basis hervonden.

"De kerkelijke verbondenheid telt nu

weer", aldus Remco, "en niet langer

de onderlinge verschillen." Toch heeft

hij tijdens zijn verblijf wel geconstateerd dat de PU nog moet wennen aan

de relatief jonge vrijheid. "Er is nog

sprake van erg hiërarchische verhoudingen. Dat merkte ik bijvoorbeeld

toen ik daar in het archief wilde

bladeren. Dat ging niet zomaar, zoals

hier in Nederland. Ik moest eerst een

brief schrijven en uitleggen waar ik

precies naar zocht. Uiteindelijk heb ik

het via de rector gespeeld en zo is dat

opgelost."

Apartheid tussen blank en zwart

heerst er weliswaar niet meer op de

PU, maar ongelijkheid is er nog wel

degelijk, domweg door de achterstand

die zwarte studenten in het algemeen

vaak hebben. Remco: "Je ziet bijvoorbeeld aan de sportactiviteiten dat de

integratie nog niet volkomen is. Zo

zijn rugby en cricket nog typisch blanke sporten, terwijl zwarte studenten

vooral aan voetbal doen."

i^i£^>c^/A^M

Mk moet regelmatig mijn

oom om geld vragen'

Yvette Ne en

Umar Rehman (23) heeft al maanden

niet meer dan 26 cent uitstaan op de

rekening van zijn mobiele telefoon.

De derdejaars informatica heeft de

telefoon dan ook alleen om gebeld te

worden. Zelf bellen kan hij zich niet

veroorloven. Het is elke maand weer

afwachten of hij rondkomt van het

geld dat hij van zijn vader en zijn oom

knjgt. Meestal is dat niet meer dan

duizend gulden.

Umar kwam drie jaar geleden uit

Pakistan om in Nederland te studeren. Hij kreeg hiervoor een tijdelijke

verblijfsvergunning, maar had geen

recht op een studiebeurs of ov-kaart.

Bovendien mag hij naast zijn studie

maximaal maar tien uur per week

werken. Oneerlijk vindt Umar dat.

"Er zijn genoeg iT-bedrijven die

belangstelling voor mij hebben, maar

alleen als ik twintig uur kom werken.

Het ergste vind ik nog dat ik zo geen

praktijkervaring op kan doen. Zeker in

de IT IS dat belangrijk, omdat er elke

dag vernieuwingen plaatsvinden. Die

leer je niet op de universiteit."

Bijna de helft van Umars inkomen

gaat op aan de huur van zijn kamer op

Uilenstede. Na zijn maandelijkse uitgaven aan eten, kleren, boeken, verze-

kering, tram en trein blijft er doorgaans geen geld meer over om naar de

kroeg te gaan of uitstapjes te maken.

Dus blijft Umar wat vaker thuis. Hij

voelt zich achtergesteld bij zijn medestudenten die kunnen bijverdienen.

"Als student zou je allemaal dezelfde

rechten moeten hebben."

Het is vervelend om je zorgen te

maken over geld. "Ik moet regelmatig

mijn oom bellen om hem te vragen

of hij mij meer geld

kan geven", vertelt

Umar. "Dat kost

me de grootste

moeite. Hij woont in

iniomstenpernu

Friesland en heeft

een gezin en ik weet

dat hij zo zijn eigen

problemen heeft. Ook

Jo'nlOOO£ufden

mijn vader, die nog in

Pakistan woont, heeft

het moeilijk nu hij met

Uigaven per

pensioen is gegaan. Het

gaat slecht met het land.

4S0£u(den

Eerder stuurde hij me

300£ufden

'

j{mr

voor de zomer geld voor

een vliegticket om naar

huis te gaan. Dit jaar ver]_'Boeien,

wacht ik niets."

Umars laatste aanschaf

mzekP'i^B' ,^^„ 3ooqidden

openèaarfcmer. J^D

waren nieuwe schoenen.

"Die had ik hard nodig.

Anje Kirscli

mijn oude waren helemaal kapot."

Aan kleren geeft hij zo'n honderd gulden per maand uit. De nieuwe kleine

notebook waarmee hij rondloopt, heeft

hij geleend van een vriend van zijn

oom.

Heel veel geld hoeft U m a r niet te hebben. Alleen genoeg om een 'lekker

leventje' te kunnen leiden. Zodat hij

kan uitgaan of vakantievieren, net als

de meeste andere studenten. Maar

zijn tijd komt nog wel. "Als ik straks

mijn diploma heb en ga werken, kan

ik alles inhalen. Ik hoop dat ik een

goede baan vmd in Pakistan." Dan;

hij zijn oom zeker niet vergeten. "Hi)

is een belangrijke persoon m mijn

leven. Hij heeft mij hier opgevangen.

Ik zal straks alles doen om hem te

helpen."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen