Ad Valvas 2000-2001 - pagina 116

A D VALVAS 5 OKTOBER 2000

PAGINA 8

De opmars van eer)*

Op de vu heeft ongeveer de helft van de beeldschermwerkers last van RSi-klachten. Dat bleek

vorig jaar uit een arbo-onderzoek. Dit komt

overeen met het landelijke beeld: veertig procent van alle

werknemers heeft wel eens klachten. Bij de overheid ligt dit percentage

zelfs op vijftig procent.

Samen met allerlei vormen van overspannenheid en psychische klachten is

RSi de meest voorkomende ziekte onder vu-medewerkers. Vooral op de

exacte faculteit en onder aio's komt de aandoening veel voor.

Uit het onderzoek van vorig jaar bleek ook dat tien tot twintig procent van

de medewerkers wel eens last heeft van oogklachten en ongeveer vijf procent

van hoofdpijn.

Ook studenten aan de VU kennen de muisarm: bij een enquête onder ongeveer 180 eerstejaars van verschillende exacte studies, bleken 14 personen

ernstige ervaring met RSI te hebben. 22 Eerstejaars hadden er wel eens in

mindere mate mee te maken gehad.

Nekpijn, gespannen schouders, tintelende vingers; RSI

rukt op. De aandoening, die veel voorkomt bij mensen

die beeldschermwerk doen, is in Nederland inmiddels

beroepsziekte nummer één. Aan de VU is dat al net zo.

Niet alleen medewerkers worden geveld door RSI, ook

studenten krijgen er steeds vaker mee te maken.

Tekst: We moed V sser

Lekker racen op de laptop

Voordat het college begint

even snel een spelletje

Grand Prix. Tijdens de

uitleg van de docent een

mailtje schrijven. Of

gewoon college-aantekeningen maken op de

laptop. Zelfs tijdens het

eerstejaars voorlichtingscollege over RSI zijn

behoorlijk wat studenten

druk met hun computer.

te voorkomen. Uit h u n vragen blijkt

dat zij vaak zelf al ervaring hebben

met de lichtere stadia van RSI. Wat is

beter: een muis of een track ball?

Wanneer moet je met je klachten naar

de huisarts?

Arbodeskundige Vera Rijninks legt

aan de hand van foto's uit wat een

goede werkhouding is. De plaatjes van

mensen die half weggezakt achter hun

bureau of scheef achter de computer

zitten, zijn erg herkenbaar.

Een groepje typische exacto's is het

hele college lang aan het racen op de

laptop. Ze horen arbodeskundige Vera

Rijninks niet uitleggen dat je ter ontspanning niet achter een computerspel

moet kruipen. Ook ontgaat hun dat het

RSi-gevaar bij een laptop veel groter is

dan bij gewone computers. Het speeltje, dat de eerstejaars natuurkundigen

met veel korting van hun studie hebben gekregen, zou zich wel eens kunnen ontpoppen tot een tijdbom. Toch

hebben juist deze studenten, die met

hun computer opstaan en ermee naar

bed gaan, geen aandacht voor RSI.

De exacte faculteit geeft als enige

voorlichting aan studenten over RSI.

Het college wordt elk jaar een keer

gegeven. Daarmee zullen de studenten

het moeten doen: het is de enige RSIvoorlichting die ze tijdens hun studie

krijgen.

Op de voorste rijen zitten de studenten wel geïnteresseerd te luisteren

naar de do's en don'ts om een muisarm

Uitval

Toch is de belangrijkste boodschap

van Rijninks niet dat je altijd perfect

in de enige juiste, ergodynamisch verantwoorde houding moet zitten. "Het

maakt mij niet zo veel uit hoe je zit,

maar wissel het af Juist door langdurig in dezelfde houdmg te werken,

krijg je problemen."

Vooral in de afstudeerfase komt het

nogal eens voor dat studenten RSi-pro-

blemen krijgen, vertelt Rijninks. "Stel

dus nooit je scritpie zo lang uit, dat je

twaalf uur per dag achter de computer

moet zitten", raadt ze aan. "Je ziet bijvoorbeeld ook veel uitval bij aio's, die

in een paar maanden hun proefschrift

moeten schnjven."

Voor de eerstejaars is de afstudeerfase

en het aio-schap nog ver weg, maar de

klachten beginnen vaak al eerder. Wie

pijn heeft, moet op tijd naar de huisarts, aldus Rijninks.

Voor medewerkers van de VU is er

meer preventieve begeleiding op het

gebied van RSI: sinds begin dit jaar

zijn de werkplekken van sommige

medewerkers gefotografeerd. Aan de

hand van deze foto's krijgen de medewerkers voorlichting, die op hun

beroep is toegesneden. Bij de medisch

laboranten ging die bijvoorbeeld over

pipetteren, een handeling die bijzonder belastend is voor de armspieren

vanwege de statische, onnatuurlijke

houding.

EEN J A A R LATER

I n het ziekenhuis ging een hele nieuwe wereld voor me open'

Twee jaar geleden interviewde Ad Valvas aan het begin van

het studiejaar zes nieuwkomers op de universiteit. Vorig jaar

spraken we ze weer. En ook dit jaar zijn we benieuwd. Is de

studie wat ze ervan verwachtten? Wonen ze al op kamers?

Maken ze nieuwe plannen? Als laatste Helma Kramer, twee

jaar geleden begonnen als psychologiestudente, inmiddels

studente hbo-verpleging aan de Hogeschool Holland.

Yvette Nelen

Helma Kramer (20) is verrast dat Ad

Valvas haar graag nog een keer wil

spreken. Ze studeert immers niet

meer aan de VU. Twee jaar geleden

was ze begonnen met de studie psychologie. Ze wilde 'iets' doen met

hulpverlening aan kinderen en verwachtte dat psychologie hiervoor een

goede brede vooropleiding zou zijn.

Maar het studeren aan de universiteit

viel tegen. Het was haar te zwaar, te

theoretisch en te eenzaam. Helma

zakte voor het ene tentamen na het

andere. "Bij anderen lukte het allemaal wel en bij mij niet", vertelt ze.

"Ik werd daar erg onzeker van."

Vorig jaar besloot ze te stoppen en

toch haar hart te volgen. Ze wilde

altijd al graag mensen helpen. Dat

kon heel concreet via de duale opleiding hbo-v in het Amsterdamse Onze

Lieve Vrouwen Gasthuis. Bij deze

opleiding wisselt ze werken in het ziekenhuis af met een studie aan de

Hogeschool Holland. "Ik wilde echt

aan het werk", legt Helma uit. "Ik

was erachter gekomen dat ik veel

praktischer ben dan ik dacht."

Het hbo-onderwijs bevalt haar veel

beter dan de universiteit. "Op de universiteit kregen we massaal college.

De afstand tussen student en docent

was erg groot. Je kreeg een paar dikke

boeken mee en moest het verder zelf

uitzoeken. Het hbo is klassikaler. Je

trekt veel met elkaar op en werkt in

groepjes. De docenten kennen je persoonlijk en geven duidelijk aan wat er

van je verwacht wordt."

Niet dat het afgelopen jaar nu een

'makkie' was. Helma heeft keihard

gewerkt. Op de duale opleiding moest

ze in één jaar de stof verwerken die je

op de 'gewone' hbo-v in anderhalf

jaar krijgt voorgeschoteld. En om op

de gesubsidieerde duale opleiding te

kunnen blijven, moest ze haar propedeuse in één keer halen. Helma: "Ik

was erg nerveus of het wel zou lukken.

Ik wilde niet nog een keer moeten

wennen aan een andere klas."

Gelukkig ging het goed. Ze had maar

een paar hertentamens. Voor Helma

was dat erg belangrijk. "Ik voel me

veel zekerder. Het is fijn om iets

gevonden te hebben waar je voor

staat, een vak te hebben dat je boeit

Helma Kramer: "Ik ben veel praktischer dan ik dacht"

Anje Kirsch

en waarover je aan andere mensen

kunt vertellen." Helma heeft eindeli)k

het idee dat ze met wezenlijke zaken

bezig is. "In het ziekenhuis ging een

hele nieuwe wereld voor me open Ik

werk nu op de afdeling cardiologie en

neurologie. Een erg zware afdeling

De afgelopen weken zijn er vijf mensen gestorven. Eerder had ik nauwelijks met de dood te maken gehad.'

Haar wens om met kinderen te werken heeft ze niet opgegeven. Ze is pas

nog gaan praten op de kinderafdeling

van het ziekenhuis. Helma wil daar

graag stage lopen. Na haar opleiding

zou ze zelfs nog een extra kinderaantekening kunnen halen. Ze vindt het

een fijn idee dat ze voorlopig nog niet

is uitgestudeerd.

"Druk, hectisch, spannend en erg

leerzaam", zo vat ze het afgelopen P>'

samen. Stond het eerste jaar in

Amsterdam in het teken van op

kamers gaan wonen, nu heeft ze vooral veel kennis opgedaan. Voor het

komende jaar neemt ze zichzelf voor

om mondiger te worden. "Ik moet

mijn eigen grenzen stellen en 'nee

durven zeggen."

Een ander belangrijk voornemen:

meer ontspanning! "Ik ben gaan scni deren bij de Griffioen en maak meer

afspraken met vrienden." Het twee

keer per week sporten heeft ze even

laten varen. "Ik fiets elke dag op en

neer van Uilenstede naar het ziekenhuis en op de afdeling loop ik heel

wat af Dat vind ik voorlopig genoeg

beweging."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen