Ad Valvas 2000-2001 - pagina 261

Inhoud:

Mest bedreiging

voor water

Arts moet naar

patiënt luisteren

Europa stimuleert

wetenschapswinkels

Jongeren hebben recht op ruimte

Het creëren van liangplekken voor pubers in de vorm

van bushokjes, oude containers of afgedankte caravans zien veel mensen ais toppunt van ambtelijke bemoeizucht. Maar zo simpel ligt het probleem niet, vinden onderzoekers van de VU. Zij schreven een boek

over hangplekken voor tieners. Zij vinden dat jongeren

tussen twaalf en twintig jaar steeds meer een vergeten

groep zijn.

D

e Nederlandse ambtenarentaal

heeft er al een woord voor uitgevonden: Jongerenontmoetings

plaatsen, kortweg jop's In nagenoeg alle dorpen en stadsdelen bestaat al een lokale jop-deskundige

die bezig is een plek te vinden en m

te richten om de overlast van rondhangende tieners te beperken De

vraag om een handleiding te maken

voor het inrichten van zulke plekken kwam dan ook vanuit de praktijk, vertelt Redbad Veenbaas, die

samen met Jaap Noorda het boek

Hangplekken, een nieuwe rage^

schreef Ze werken bij het Instituut

Jeugd en Welzijn van de Vrije Universiteit. "Een paar jaar geleden

belde een ambtenaar uit Heerhugowaard of er iets op papier stond

over het inrichten van jongerenplekken. Nee dus," zegt Veenbaas.

Zo IS de handleiding voor 'jongerenontmoetingsplaatsen en jeugdbeleid' ontstaan. In het boek staan elf

voorbeelden beschreven van Amsterdam-West tot Coutum m Friesland. "Helaas laten de meeste voorbeelden zien hoe het met moet",

aldus Veenbaas. Zo zette stadsdeel

Slotervaart m Amsterdam een bushokje vlak langs de snelweg neer

voor de buurttieners. Behalve een

paar bejaarden die dachten dat er

echt een bus stopte, is er nooit iemand gesignaleerd. Wat ging er

mis? "De plekken die de jongeren

zelf hadden aangewezen voor een

hangplek konden allemaal met

doorgaan vanwege bureaucratische

problemen", zegt de onderzoeker.

Ook wilden de jongeren helemaal

geen bushokje. "Daar kun je maar

met z'n drieën of vieren m. We willen juist dingen met een hele groep

doen," vertelden de betrokken j o n geren aan Veenbaas. Een paar buurten verderop in'stadsdeel de Baarsjes ligt een voorbeeld hoe hangplekken wel kunnen werken. Een

plein IS multifunctioneel ingericht.

a f g e r o n d , en

Er IS een voetbalveldje, een basketbalhoekje, speeltoestellen voor de

kleintjes en verderop staan bankjes

voor de oudere buurtbewoners. "Ie

dereen gebruikt dat plein en dat

gaat goed Elke avond zijn die grote

gasten van vijftien, zestien jaar fanatiek aan het voetballen. Die hoefje

niet meer van de straat te houden."

In het boek staat nog een geslaagd

voorbeeld. Jongeren uit het dorpje

Coutum vlakbij Leeuwarden hadden

De Wetenschapswinkel van de vu

heeft het maken van het boek praktisch en financieel ondersteund.

Daarom organiseerde de Wetenschapswinkel 18 mei jongstleden

een discussiemiddag over hangplekken. Niet alle deelnemers waren

gecharmeerd van de ambtelijke bemoeienis met hangplekken. "Rond

hangen hoort gewoon bij tieners.

Omdat twee procent met aanspreekbaar IS, worden ze allemaal

met wantrouwen bejegend. Terwijl

de rest gewoon leuk is. Een beetje

wild, branieachtig, avontuurlijk,

zoals het hoort als je j o n g bent Ze

willen juist een beetje overlast

geven. Het moet spannend zijn. Dat

IS van alle tijden. De jeugd is ook

deel van de gemeenschap met

evenveel recht op gebruik van de

openbare ruimte, zonder weggeduwd te worden door de grijze ter-

fRoNPHKNGPLEK

ls/>

VOOR

VAN ifcjiS TbT la-^S

3

VOOR n t E H iNCo

w w w vrL^ywopEhB RuMIf

zzrzrrrxrx

^i^ léx

'--V-^-?c=^

3z=r;

^^^Mi:x

2^=

Bas van der Schot

zelf op een open veldje van afval

hout een skatebaan gebouwd.

Maar keer op keer sloopten dorpsbewoners de baan omdat ze

vonden er overlast van te hebben.

De jongeren stapten naar het gemeentebestuur en samen maakten

ze er een echte, officiële skatebaan

van. De plaatselijke scheepswerf

bouwde zelfs de metalen funbox.

Enig probleem is nog het ontbreken

van vuilnisbakken voor de lege

chipszakken.

reur," aldus een congresbezoeker.

Veenbaas is het daar gedeeltelijk

mee eens "Door de eeuwen heen

zoeken jongeren elkaar op om

samen dingen te doen. Dat recht

m o e t j e ze met ontnemen. Probleem

IS wel dat bij de inrichting van de

openbare ruimte de jongeren tussen de twaalf en twintig vaak totaal

vergeten zijn. Er staan wel wipkip

pen voor de kleintjes en bankjes

voor de ouderen. Een veldje om te

voetballen is er vaak niet. Daar

m o e t j e bij de aanleg en renovatie

van wijken rekening mee houden "

Veenbaas ziet toenemende spanningen ontstaan tussen de verschillen

de gebruikersgroepen van de openbare ruimte. "De samenleving wordt

steeds anoniemer. De ome Piet en

tante Riek die de jongeren tot de

orde roepen als die te ver gaan, zijn

een steeds spaarzamer verschijnsel.

De vermoeide tweeverdieners bellen gelijk de politie als jongens voor

hun huis een balletje trappen Die

ervaren tieners alleen als overlast."

Veenbaas constateert ook een toenemende groep jongeren die echt

problemen heeft en veroorzaakt.

"Door de maatschappelijke individu

alisenng raken sommige jongeren

het besef van grenzen kwijt Die

denken d a t j e 's nachts om twaalf

uur nog kunt voetballen op straat.

Sommige ouders besteden te weinig tijd aan hun kinderen."

Jongerenwerk

De vermeende toename van overlast door tieners is ook de schuld

van de overheid zelf "De afgelopen

twintig jaar is er enorm bezuinigd

op het jongerenwerk. Een op de

drie banen is verdwenen. Daardoor

konden de buurthuizen de moeilijk

ste groep jongeren met meer begeleiden. Die komen tenslotte met

v o o r e e n cursus figuurzagen. Die

zagen het buurthuis als een hangplek Nu hangen ze rond op straat."

Veenbaas ziet een kentering. "Jongerenwerk krijgt weer meer aandacht. Maar vaak zijn het mensen

met een Melkertbaan die zelf veel

begeleiding nodig hebben die de

opengevallen plaatsen innemen."

Is het plaatsen van wipkippen voor

tieners m de vorm van oude cara

vans, zeecontainers of bushokjes

echt een oplossing "Nee", zegt

Veenbaas volmondig "Waar het om

gaat, is d a t j e die leeftijdsgroep serieus neemt en een plek m buurt en

de samenleving geeft Nu zijn ze

nogal vergeten en worden vaak als

een hete aardappel van de ene uithoek naar de andere gestuurd. Het

gaat met om ambtenaren die ergens

achteraf een soort kippenhok voor

pubers neerzetten maar om jongeren die zelf meedenken en meewerken om zowel letterlijk als figuurlijk

een plek voor zichzelf te krijgen."

dan..?

Wetenschapswinkel helpt tuindorpen Amsterdam-Noord

Nadat de Wetenschapswinkel een onderzoeksproject

heeft afgesloten, begint voor de opdrachtgevers het

werk pas. De Wetenschapswinkel is nieuwsgierig wat

er met de resultaten gebeurd is.

Het waren maar noodwoningen

dus die konden best gesloopt,

vond Woningbedrijf Amsterdam in

1996. De bewoners van de drie

tuindorpen in Amsterdam-Noord

dachten daar heel anders over.

Die woonden doorgaans heel tevreden m de kleine huisjes met

een tuintje voor en achter Bovendien lag de huur rond de tweehonderd gulden en kende de

buurten een 'dorpse' hechte

sociale structuur.

De huurdersverenigingen van

Tuindorp Oostzaan, Disteldorp en

Vogeldorp verzetten zich dan ook

tegen de sloopplannen en ijverden voor renovatie. Om hun argumenten kracht bij te zetten riepen

ze de hulp m van de Wetenschapswinkel. Twee studenten

verdiepten zich in de problematiek en concludeerden dat de tuin-

dorpen een unieke cultuurhistorische waarde hebben. De huizen

waren weliswaar begin deze eeuw

gebouwd om de ergste woningnood te bestrijden, maar de architecten waren er toentertijd toch in

geslaagd een heel idealistisch

stadsplan te ontwikkelen.

Renovatie

Met het rapport Grote Stadsmens

en niettemin dorpeling m de hand

gingen de bewoners met succes

lobbyen, vertelt Stella Kroese. Zij

IS actief in de bewonersvereniging

van Disteldorp. Het Stadsdeel

Noord besloot dat er een nieuw

scenario voor de dorpen moest

komen. Anderhalfjaar zaten de

partijen rond de tafel, met als resultaat dat op 1 2 februari 1 998 de

nieuwe plannen voor de dorpen

werden ondertekend. Geen sloop.

maar renovatie voor alle drie de

dorpen. Hoog niveaurenovatie

voor Tuindorp Oostzaan, beperkte

renovatie voor Disteldorp en Vogeldorp. Met dit besluit was het

Woningbedrijf niet zo gelukkig. Zij

wilde Disteldorp en Vogeldorp

met renoveren en verkochten de

twee dorpen aan Woonstichtmg

de Key. De Key start m januari

met de renovatie. In Tuindorp

Oostzaan renoveert het Woningbedrijf nu zelf al. De drie wijken

hebben nu zelfs de status van Ce

meentelijk Monument gekregen.

De huizen mogen nooit meer

gesloopt worden.

Andere kijk

Het onderzoek van de Wetenschapswinkel heeft zeker geholpen vindt Stella Kroese. "Mede

dankzij dat rapport hebben we

veel aandacht m de media gekregen. Daardoor zijn de betrokken

bestuurders anders naar de buur

ten gaan kijken. Voorheen zagen

ze het vooral als oude troep.

Dankzij het onderzoek is oog ont-

redden

staan voor de architectonische betekenis van deze wijken." Kroese

denkt dat het rapport ook een rol

heeft gespeeld bij de overname

door De Key van de huizen. "Die

hebben ongetwijfeld het rapport

van de Wetenschapswinkel gelezen." Het leed is voor de bewoners

nog met geleden. Om de kosten

van de renovatie te betalen wil de

woningbouwvereniging een kwart

van de huizen verkopen aan de

huidige huurders. Ook gaan de

huren fors omhoog. Maar het

grootste probleem is, dat de onzekerheid rondom de toekomstplannen flink heeft doorgewerkt. Kroese: "Ik schat dat zo'n veertig pro

cent van de bewoners is vertrokken. Die wilden met afwachten

wat er ging gebeuren en grepen

iedere kans aan om een goed huis

elders te krijgen. Het lijkt me interessant als de Wetenschapswinkel

na afloop van de renovatie een onderzoek zou doen wat de gevolgen zijn geweest Stadsvernieu

wmg IS namelijk een heel ingrij

pend proces."

002

najaar

n

c

<

a

n

Si

De Wetenschapswinkel

DE WETENSCHAPSWINKEL

VAN DE VRIJE UNIVERSITEIT BEMIDDELT

TUSSEN ORGANISATIES

DIE VRAGEN HEBBEN EN

STUDENTEN OF ONDERZOEKERS DIE DEZE WILLEN BEANTWOORDEN.

DE WETENSCHAPSWINKEL

WERKT VOORAL VOOR

GROEPERINGEN DIE ONDERZOEK NIET VOLLEDIG

ZELF KUNNEN BETALEN.

VOORWAARDE HIERBIJ

IS DAT DE RESULTATEN

VAN ONDERZOEK NIET

VOOR COMMERCIËLE

DOELEINDEN WORDEN

GEBRUIKT.

HEEFT U EEN VRAAG OF

PROBLEEM, OF WILT U

GEWOON MEER WETEN

OVER DE WETENSCHAPSWINKEL, AARZEL DAN

NIET OM CONTACT MET

ONS OP TE NEMEN.

TEL. (020) 444 5650/51

HTTP://WWW.VU.NL/

DIENSTEN/VEB/WEWI

DE WETENSCHAPSWINKEL

MAAKT DEEL UIT VAN DE

DIENST VOORLICHTING EN

EXTERNE BETREKKINGEN

VAN DE VU.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen