Ad Valvas 2000-2001 - pagina 209

AD VALVAS 1 6 NOVEMBER 2 0 0 0

PAGINA 5

De tijden da t je met een diploma biologie

alleen vogélteller, genenpluizer of drink­

watercontroleur kon worden, zijn voorbij.

Een groeiende groep biologiestudenten

komt na hun studie in de media of com­

municatie terecht. Ze worden journalist,

voorlichter of museummedewerker. Da t

gebeurt mede dankzij het va k popula rise­

ring van de biologie, dat docent Jaap

Willems tien jaar geleden aan de VU begon.

Ad Valvas zocht drie oud­studenten op om

te kijken waar zij terecht zijn gekomen.

Vak wetenschapspopularisatie bij biologie bestaat tien jaar

De wereld buiten het lab

Weimoed Visser

"De klacht van bedrijven over bèta's

is vaak dat ze moeilijk communiceren.

Wij proberen bèta's af te leveren die

dat wel kunnen", zegt biologiedocent

Jaap Willems. Hij begon tien jaar

geleden aan de vu met het vak weten­

schapspopularisatie. N egen jaar daar­

voor, in 1981, had hij dat vak al opge­

zet aan de universiteit in N ijmegen.

Wetenschapspopularisatie was de eer­

ste academische cursus journalistiek

ook wetenschapsjoumalistiek en

publieke controversen van de UVA en

voorlichtingskunde van de Universi­

teit Leiden", legt Pronk uit.

"Het vak van Willems was een goede

basis, maar het was wel summier. Ik

heb veel dingen in de praktijk moeten

leren. Pas bij mijn stage bij het blad

Cicero, van het Leids Universitair

Medisch Centrum, werd ik echt

enthousiast over het schrijven." Bij

Cicero schreef Pronk veel over weten­

schappelijk medisch onderzoek.

in N ederland. "Willems is daarmee de

nestor geworden van een hele genera­

tie wetenschapsjournalisten", vertelt

Lex Linsen, een van Willems' eerste

studenten in N ijmegen.

De cursus is toegankelijk voor studen­

ten van alle exacte studies, maar de

meeste belangstellenden komen van

biologie. De studenten leren journa­

listieke en communicatievaardighe­

den. Daarnaast wordt aandacht

besteed aan mediaethiek en de wer­

king van de media. Het bijvak is uit te

breiden met een stage bij een krant,

tijdschrift of museum en een scriptie.

Wetenschapspopularisatie begon in

1990 aan de vu met tien studenten.

Vorig jaar waren dat er 28. Het vak is

zo populair dat Willems eigenlijk niet

genoeg mankracht heeft om alle sta­

giairs te begeleiden.

Vanaf volgend jaar wordt het onder­

deel zelfs vergroot tot een van de drie

afstudeerrichtingen bij biologie. Om

geld te krijgen voor een vijfde studie­

jaar, eiste het ministerie namelijk dat

de opleiding ook een communicatieve

afstudeervariant had. Willems is

momenteel druk bezig die op te

zetten.

Het liefst in een museum

Favoriet

Evert Pronk: 'Ik kon meteen va n mijn freela nce­werk leven'

Fred Pra k

Schrijven voor ingewijden

Evert Pronk (28) werkt als journalist

voor het blad Medisch Contact, het

weekblad van de Koninklijke N eder­

landse Maatschappij ter bevordering

van de Geneeskunst. Als medisch bio­

loog schrijft hij veel over zijn eigen

vakgebied. Populariseren doet hij

hierbij weinig, omdat hij voor artsen

schrijft en niet voor een ongeïnfor­

meerd publiek. T o c h was ook bij hem

het vak wetenschapspopularisatie de

Lex Linsen (44) was één van de eerste

studenten van Jaap Willems. Hij deed

de cursus in 198L Eigenlijk wilde

Linsen marien bioloog worden, naar

zijn grote voorbeeld Jacques Cous­

teau, die altijd spannende avonturen

op zee meemaakte. "Heel jongens­

boekachtig", lacht Linsen, terwijl hij

een boek van zijn Franse held uit de

kast pakt.

Maar het was de tijd van de oliecrises

toen Linsen zich in 1978 moest spe­

'•lahseren en daarom wilde niemand

investeren in mariene biologie. D e

Sahel­problematiek was wel hip.

•Jaarom specialiseerde Linsen zich in

fle ecologie van de droge savanne.

Maar een leven als ex­pat zag hij niet

/.itten. "Elke twee jaar naar een ander

^nd, nieuwe vrienden moeten maken.

Kuzie knjgen met je vrouw, die dan

"1st de kinderen naar Europa vertrekt

en zelf met je Nigeriaanse vnendin op

"e Fiji­eilanden belanden. Ik moest er

niet aan denken."

•­insen kwam na een stage in Kenia

weer in Nederiand. "Ik besefte dat ik '

ets anders wilde, maar wist nog niet

precies wat. Wel had ik altijd al grote

eerste stap van zijn journalistieke

loopbaan. "Ik wist na een halfjaar

stage bij TN O dat ik niet het onder­

zoek in wilde, omdat het mij niet ligt

om alles te willen weten van een heel

klein onderwerp."

Daarom besloot Pronk een andere

afstudeerrichting te kiezen dan de

meeste medisch biologen. "Ik heb zelf

een programma samengesteld met het

vak wetenschapspopularisatie, maar

Na zijn afstuderen ging hij een jaar

freelancen voor vakbladen, zoals De

Psychiater en De Neuroloog. T o e n

belde Cicero hem, of hij niet parttime

wilde komen werken. Een jaar later

was hij interim­hoofredacteur van het

blad. En sinds afgelopen februari

werkt hij bij Medisch Contact in

Utrecht.

Pronk heeft er nooit over gedacht om

zijn baan in de journalistiek te verrui­

len voor een onderzoeksbaan. "Ik kon

vanaf het begin leven van mijn free­

lancestukken. Dus die vraag heeft

nooit gespeeld."

Technologie binnen de medische

wetenschap is Pronks favoriete onder­

werp. Hij geniet ervan dat hij als jour­

nalist altijd overal het nieuwste van

het nieuwste te zien krijgt. "De men­

sen die je de nieuwste ontwikkelingen

laten zien, zijn altijd zeer enthousiast.

Het is leuk om met hen te werken.

Tegelijk ben ik altijd erg blij dat ik er

alleen maar over schrijf en er niet

jaren onderzoek naar hoef te doen."

Lex Linsen: 'Journa listiek is telkens hetzelfde kunstje'

Anje Kirsch

De weelde van een

eigen bedrijf

interesse gehad in de media." Het vak

van Willems kwam voor Linsen pre­

cies op het juiste moment. "Anders

was ik waarschiijnlijk in een crisis

beland en had ik zelf mijn weg moe­

ten vinden. De cursus van Willems en

zijn denkbeelden gingen er bij mij in

als Gods woord in een ouderling."

Linsen liep stage bij Natuur en Tech­

niek. Daar werkte hij tussen 1984 en

1986, eerst als redacteur van het

maandblad en later bij het boek

Wetenschap en Technologie in Europa.

Vanaf 1988 zette hij het vakblad voor

biologen om in een krant, eerst Biov i­

sie en tegenwoordig Btomeuws.

_ Kleurig

Langzamerhand kreeg hij meer inte­

resse voor communicatie en pr, omdat

hij merkte dat de instituten die intern

het best waren georganiseerd, ook het

meest in het nieuws waren. "Dat

\ ^w

Laurens de Rooij: 'Ik zie mijzelf niet ja renla ng op een la b'

Laurens de Rooij (26) volgde het vak

popularisatie van de biologie ongeveer

tweeënhalf jaar geleden. Hij liep stage

bij het Zoölogisch Museum bij Artis.

Momenteel is hij weer tijdelijk in

dienst van het museum om een nieu­

we tentoonstelling op te zetten over

wiskunde in de natuur. Daarnaast

heeft hij een aantal losse opdrachten.

"Mijn droom is het om ooit hoofd ten­

toonstellingen te zijn van een natuur­

historisch of zoölogisch musetim.

Maar die wereld is zo klein, dat ik

maar moet afwachten of dat lukt.

Toch wil ik een paar jaar proberen om

werk te vinden in deze sector. Als het

rond mijn dertigste nog niet is gelukt,

ga ik wel vastigheid zoeken in een

baan die ik minder leuk vmd. Vraag

naar medisch biologen is er genoeg.

soort dingen fascineerde mij, daarom

ben ik me meer met communicatie­

kunde gaan bezighouden. De journa­

listiek verveelde me een beetje, omdat

het aldoor hetzelfde kunstje was."

Na een aantal banen als voorlichter

van wetenschappelijke organisaties,

begon hij in 1996 een eigen commu­

nicatiebureau. En dat bevalt hem uit­

stekend.

Hij schrijft voor universiteiten en

wetenschappelijke instituten, geeft

een cursus websites opzetten en helpt

Willems af en toe bij colleges geven

en werkstukken nakijken. Hij houdt

zich bezig met vragen als 'hoe maak je

mensen betrokken bij hun bedrijf en

'hoe bereik je je doelgroep met infor­

matie'. Trots laat hij zijn nieuwste

project zien: het blad Ethiek en Beleid

van de onderzoeksorganisatie N WO,

dat op een leesbare manier ethische

beleidsvraagstukken behandelt. In

plaats van een taai pak papier, krijgen

ambtenaren een kleurig blad voor hun

neus. "Dit is populariseren in optima

forma. Ik ben daar dus nog altijd mee

bezig."

Anje Kirsch

Dan maar vier dagen werken en één

dag als vnjwüliger in het museum."

Voor De Rooij was de specialisatie

wetenschapspopulansatie een uitkomst,

omdat hij had ontdekt dat onderzoek

hem te beperkt was. "Ik heb een leuke

stage gehad bij de afdeling oncologie in

het AMC, maar toch had ik het gevoel

'dit IS het niet, er is meer dat mij inte­

resseert'. Ik zie mijzelf niet jarenlang

op een lab en dat is wel waar de studie

medische biologie voor opleidt."

De Rooij was helemaal in zijn element

toen hij de tentoonstelling over de

broers Vrolik vanaf het begin kon hel­

pen op te zetten. Gerard en Willem

Vrolik waren negentiende­eeuwse

natuuronderzoekers, die een enorme

verzameling foetussen en andere orga­

nismen bijeenbrachten. De Rooij

genoot vooral van het verzamelen van

informatie over de broers. Maanden­

lang zat hij in de bibliotheek te lezen,

om met die mformatie teksten te schrij­

ven voor de tentoonstelling en het bij­

behorende boekje. "Het museum heeft

voor mij het juiste tempo. Je bent

ongeveer anderhalf jaar bezig met een

tentoonstelling. Dat is korter dan je in

de wetenschap aan een onderzoek

besteedt, maar langer dan in de journa­

listiek. Want om elke dag een ander

artikel te schrijven, lijkt me te vluch­

tig."

Vlindervanger

De Rooij heeft altijd al iets met schrij­

ven gehad. Vorig jaar schreef hij met

een vriend een kinderverhaal. "N oem

het maar geen boek, want er is nog

geen uitgever die het wil publiceren.

Het enige wat het met biologie te

maken heeft, is dat er een vlindervan­

ger in voorkomt." Zolang hij zich her­

innert, schrijft en tekent hij al.

De cursus van Jaap Willems heeft hem

dus niet aan het schnjven gezet. Wel

heeft hij daar geleerd zijn verhalen

korter en bondiger te maken, hoewel

dat nog steeds geen talent van hem is.

"Ik ben geneigd tot archaïsche woor­

den en lange bijzinnen, maar ik weet

dat nu in elk geval beter van mezelf."

Het vak wetenschapspopularisatie gaf

De Rooij vooral een beeld van wat er

te doen is met biologie, behalve

onderzoek. "Het is een soort bloemle­

zing van wat je nog meer kunt doen

met je kermis."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen