Ad Valvas 2000-2001 - pagina 407

AD VALVAS 22 FEBRUARI 2001

PAGINA 7

In vrije val op een virtuele achtbaan

staat", vertelt Spoelder

De cave is een afkorting van cave automatic virtual environment Hij is

genoemd naar de grot uit Plato's grotmythe, waarin de mensen alleen uit de

schaduwen op de wand iets over de

werkelijkheid buiten kunnen afleiden

Ook deze nieuwe cave biedt een

schijnwerkelijkheid, die zo echt lijkt

dat je zintuigen enn geloven

Griezelig echt

Anje Kirsch

In de cave waan je je in een volledig andere werkelijkheid

Over de grote markt in

Brussel lopen, terwijl je

gewoon in Amsterdam bent.

Het kan in de cave, een

ruimte van drie kubieke

meter in het rekencentrum

Sara. Het ziet eruit als de

wereld van Lara Croft, met

één verschil: de sexy

computerheldin wordt niet

misselijk, hoe vaak ze ook

tegen een muurtje loopt.

Een middag in de virtuele

werkelijkheid, die steeds

belangrijker wordt op de VU.

PASSIE

Weimoed Visser

De markt van Brussel trekt in onregelmatig tempo voorbij Doordat we

onwennig manoeuvreren met de muis

schieten we soms plotseling naar links,

soms achteruit en soms zelfs omhoog

en weer naar beneden Je weet dat het

niet echt is en toch vertrouwt je

lichaam automatisch op wat je ogen

zien Als we rakelings langs een muur

scheren, buig ik m een reflex opzij

Hans Spoelder, de natuurkundige die

al heel wat uren m de cave heeft doorgebracht, moet erom lachen De virtuele werkelijkheid krijgt hem met meer

misselijk

In het computerexpertisecentrum Sara

(voorheen het rekencentrum van de

vu) kun je in een soort doos van drie

bij dne bij dne een volledig andere

werkelijkheid ervaren Behalve op de

grote markt van Brussel kun je ook

rondlopen m een kies en in het

VOOR

SPORT

lichaam van een geneeskundestudent

Kies en student zijn beide m hele

dunne plakjes gescand met de zogeheten MRi-techniek Deze plakjes weer

aan elkaar gezet vormen het dne

dimensionale model

Zo'n virtuele dnedimensionale werkelijkheid IS handig om een inzicht te

knjgen in hoe dmgen er van bmnen

uit zien Je kunt m een DNA-model

kruipen, afdalen in het wortelkanaal

van de kies en door de hartkamers van

een student lopen Onderzoekers kunnen meten hoe proefpersonen op verkeerssituaties reageren Of op een bal,

die op hen afkomt De faculteit Bewegingswetenschappen doet momenteel

onderzoek naar hoe mensen virtuele

ballen vangen

Maar ook buiten de wetenschap zijn

er toepassingen "Architecten kunnen

een dnedimensionele maquette maken

van een gebouw, waar je doorheen

kunt lopen, voordat er maar een steen

Het concept van de cave werd in 1993

ontwikkeld door de universiteit van

Chicago Het was de eerste ruimte

waar je een dnedimensionele andere

werkelijkheid kunt beleven, waarin je

ook nog kunt rondwandelen Bij de

meeste virtual rea/izy-apparaten krijg je

een helm op, waarin zich de virtuele

werkelijkheid afspeelt In de cave

draag je alleen een bril en kun je met

meer personen tegelijk in de virtuele

werkelijkheid rondlopen Op de

wanden en de vloer worden beelden

geprojecteerd Het beeld dat je met je

rechteroog ziet en dat wat je met je

linkeroog ziet, wisselen elkaar zestig

keer per seconde af De bril sluit telkens heel kort een van beide ogen af,

waardoor je met rechts het beeld ziet

dat voor je rechteroog is bestemd en

met links het beeld dat bij je linkeroog

hoort De wisseling van deze beelden

gaat sneller dan je ogen kunnen bijhouden Daardoor projecteer je de

beelden over elkaar heen en ontstaat

een driedimensionaal beeld

In Nederland zijn er dne caves eentje

bij TNO, een bij Shell en die bij het

rekencentrum Sara Op open dagen

moet je weken tevoren reserveren,

omdat veel mensen de griezelig echte

driedimensionale ervaring willen meemaken en er maar zes personen tegelijk in de cave passen De kleinschaligheid IS de grootste beperking Die

maakt de cave ongeschikt voor onderwijs of onderzoek met grotere groepen

mensen

Daarom is de vu van plan m september de zogeheten wall te installeren

een rechte wand van tien meter lang

en drie meter hoog Op deze wand

kun je driedimensionale voorstellingen

aan een zaal laten zien, zoals bijvoorbeeld het mensenlichaam Het verschil met de cave is dat je niet zelf

middenin een hart staat, maar dat je

het voor je ziet "Voor het onderwijs is

^étsjiw» -js^a'^ass^-'

(3)

de wall veel geschikter", vertelt Spoelder "Begin volgend studiejaar willen

we dan ook een wall geïnstalleerd hebben in het betagebouw De vu loopt

daarmee vooraan in het gebruik van

deze nieuwe technologie " Spoelder is

net terug uit de Verenigde Staten,

waar hij een aantal walk heeft bekeken "Maar op de Amerikaanse universiteiten worden de walk ook nog

niet systematisch ingezet in het onderwijs Daarmee zullen wij de eerste

universiteit zijn", zegt hij trots

Virtueel voetbal

In de toekomst kunnen onderzoekers

met de cave of de wall op afstand

samenwerken De verschillende virtual

rea/iïy-ruimtes zijn namelijk aan elkaar

te koppelen Spoelder "Dat is handig

als twee mensen bijvoorbeeld beiden

bezig zijn met onderzoek aan een

bepaald gen Als ze op heel verschillende plaatsen tegelijk in een cave

gaan zitten, kunnen ze hetzelfde driedimensionale model bekijken en met

elkaar over discussieren over het dnedimensionele model van dat gen Chirurgen kunnen ook op afstand meekijken met een operatie of m de toekomst misschien zelfs op afstand opereren "

Spoelder speelde vorig jaar zelf al virtueel voetbal tegen een voetbalteam

dat werd aangestuuid vanuit een cave

in Zweden Spoelder was een van de

elf spelers, de andere werden gestuurd

door computers En in Zweden zat aio

Luc Renabot, die een van de spelers

van het andere team was Spoelder

"Het gekke was dat we binnen een

m u m van tijd wisten wie van de rode

en gele poppetjes door ons mensen

werden bestuurd Die bewogen namelijk veel minder abrupt dan de computermannetjes "

Misselijk word je van al die virtuele

werkelijkheid Zeker als het m twee

uur allemaal om je heen gebeurt, kiezen, moleculen, de markt van Brussel

Spoelder heeft het sensationeelste

voor het laatst bewaard de virtuele

achtbaan Eng hoog zit je m een karretje, dat in vrije val naar beneden

valt, door loopings duizelt en om

scherpe bochten schiet Het gaat

waanzinnig snel En weer gaan we

helemaal scheef staan als er een scherpe bocht aankomt, gefopt door de virtuele werkelijkheid

ipve'^^^'^.^'^^.^'^^

Mk zit vaak helemaal onder de blauwe plekken'

Anje Kirsch

Voor veel studenten is sporten niet meer dan een manier

om de calorieën kwijt te raken die er door bier en veel

snacken zo makkelijk aanvliegen. IVIaar je hebt ook echte

fanatiekelingen: studenten die leven voor hun sport.

Simone Caljouw (24) is wetenschappelijk medewerker bij

de faculteit Bewegingswetenschappen. Drie avonden per

week beoefent ze de oosterse vechtsport poekoelan

tjimindie tulen.

Annemieke Bosman

" Ik zit de hele week na te denken

achter de computer Dan vmd ik het

ontzettend fijn om 's avonds, na het

werk, bezig te zijn met mijn lichaam

Anders houdt het gemaal in mijn

hoofd met op Als je poekoelan

beoefent, word je ertoe gedwongen je

dagelijkse manier van omgaan met

dingen te laten varen Het is een

vechtsport die meditatie en fysieke

beheersing combineert Je moet op

een heel bewuste manier met je

vechtkrachten omgaan

Ik heb een passie voor beweging, als

studieobject, maar ook als esthetische

ervaring Bij poekoelan draait het allemaal om beweging Er zijn ongeveer

honderd verschillende aanvallen en

verdedigingen die je allemaal onder de

knie moet zien te krijgen

Verder is een vast onderdeel van de

traming de crawl, het vrij bewegen

door de ruimte op basis van dierfiguren Je kunt bijvoorbeeld de slang

nemen, die zich heel vloeiend beweegt,

maar ook opeens kan uitschieten En

de aap is heel speels, die maakt radslagen en koprollen Dat heeft wel wat

weg van een ntuele dans Toch blijft

poekoelan vooral een vechtsport Ik zit

vaak helemaal onder de blauwe plekken Dat vmd ik wel zielig voor mijn

vriend, dat andere mensen wel eens

kunnen denken dat hij mij mishandelt,

haha

Ik heb net mijn witte sash gehaald Dat

betekent dat ik les moet gaan geven

aan anderen, wil ik verder kunnen

komen Bij poekoelan zijn er dne fases

die je door moet maken voor je mm of

meer volleerd bent De eerste fase heb

ik nu achter de rug Wat er hierna nog

komt, weet ik met Dat is juist het bijzondere aan deze sport, dat je veel dmgen pas gaandeweg te weten komt Het

IS net als met opgroeien Je denkt m

een bepaalde levensfase dat je alles al

weet, maar je moet dat beeld elke keer

weer bijstellen Zo word je bij poekoelan elke keer iets wijzer over de stijl

van de bewegingen en de achtergronden daarvan Voor een control freak als

ik IS het heel leerzaam om me over te

moeten geven aan een proces waarvan

ik de uitkomst niet ken Ook dat is een

manier om de denkwijze van alledag

even opzij te zetten

Maar hoe ontspannend poekoelan ook

IS, ik doe het nu eigenlijk bijna te fanatiek Ik gmg het puur ter recreatie

doen, maar voor ik het wist, besteedde

ik al mijn tijd eraan Ik word soms

echt zo moe van mezelf Eigenlijk was

ik namelijk helemaal niet zo'n sportfiguur, ik bevond me altijd meer in de

culturele hoek Ik heb zelfs ooit auditie

gedaan voor het conservatonum N u

merk ik dat die culturele dmgen lijden

onder het sporten, ik kom bijvoorbeeld

helemaal niet meer aan zingen toe

Maar ik kan poekoelan niet laten Voor

mijn onderzoek als bewegingswetenschapper IS dat trouwens wel goed Ik

kan me nu tenminste voorstellen wat

een sportverslaving is "

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen