Ad Valvas 2000-2001 - pagina 151

AD VALVAS 19 OKTOBER 2000

PAGINA 7

'Aidsprofessor' Sven Danner over zijn overstap naar de VU

I k ga hier niet mijn hobby voortzetten'

Wendy Traa

Onwennig loopt Sven Danner door

zijn nog nauwelijks ingericjite werkka­

mer in het vu­ziekenhuis. Een grote

bos bloemen, onuitgepakte verhuisdo­

zen en klassieke muziek vormen het

decor waarin Danner (54) begint aan

zijn laatste twaalf werkzame jaren. En

hij heeft er zin in. "Ik was toe aan ver­

nieuwing."

Tien jaar deed hij onderzoek naar

infectieziekten, vooral naar de bestrij­

ding en behandeling van het hiv­virus.

Danner behandelde als eerste arts in

ons land hiv­patiënten en werd al snel

wereldberoemd in Nederland. Relati­

verend zegt hij hierover: "Als je de

eerste twee patiënten krijgt, ben je

ineens expert. Zo gaan die dingen."

Duitse

eenwording

D e periode 1987­1990 geldt als

een breuk m de Duitse geschiede­

nis: de eenheid tussen de twee

Duitslanden werd hersteld, iets

wat voor die periode bijna

ondenkbaar was.

Vrijwel alle West­Duitse politieke

partijen hadden de DDR inmiddels

als staat erkend. Alleen de

CDU/csu had altijd vastgehouden

aan de zogeheten gesamtdeutsche

identiteit. Dat gaf de partij tijdens

de omwenteling in de DDR een

inhoudelijke voorsprong ten

opzichte van andere politieke par­

tijen, zo constateert Irene van der

Krol in haar proefschrift. De poli­

tieke verwarring was bij deze par­

tij namelijk minder groot dan bij

de andere West­Duitse partijen.

CDU/CSU­leider en president Hel­

mut K ohl werd het boegbeeld van

de Duitse eenwording.

Wel was volgens Van der K rol de

nationalistische opstelling van de

CDU/CSU een obstakel bij het ak­

koord over de definitieve ligging

van de Poolse westgrens. (WV)

:-f>;'

'Aids gaat dwars door

de hele interne

geneeskunde h e e n '

Grote schok

Mede door de dramatiek van de ziek­

te, bouwde Danner met sommige

patiënten een hechte band op. "Dat

gaat bijna automatisch omdat we erg

intensief contact hebben, met de dood

als onherroepelijk eindpunt."

In de eerste jaren was de strijd tegen

aids een race tegen de klok, omdat de

ziekte snel om zich heen greep en veel

slachtoffers maakte. Voor Danner was

dat een hectische periode. N u aids

langzaam verandert van een dodelijke

in een chronische ziekte, verlaat hij

het AMC. Voor zijn patiënten was het

een grote schok dat hij wegging.

Sommigen waren boos, voelden zich

alleen gelaten. En dat is begnjpelijk.

Menstruatie

De menstruatie van meisjes is in

de puberteit vaak onregelmatig.

Ook op volwassen leeftijd kunnen

afwijkingen in de menstruatiecy­

clus blijven bestaan. Een onregel­

matige cyclus gaat bij volwassen

vrouwen vaak gepaard met een

verminderde vruchtbaarheid.

Vu­promovendus Marcel van

Hooff onderzocht bij 2480 meis­

jes op Amsterdamse middelbare

scholen in hoeverre een onregel­

matige menstruatie m de puber­

teit een voorspellende waarde

heeft voor onregelmatigheid op

latere leeftijd en dus voor vermin­

derde vruchtbaarheid.

Hij ontdekte dat meisjes die min­

der dan negen keer per jaar men­

strueren of een cyclus hebben van

gemiddeld 35 tot 41 dagen, een

aanzienlijke kans lopen om op

latere leeftijd verminderd vrucht­

baar te zijn. Als zij graag kinderen

willen, kunnen zij dus beter op

jongere leeftijd proberen om

zwanger te worden, is zijn advies.

Hoogleraar Sven Danner zat

'gebakken' aan de Universi­

teit van Amsterdam. Hij liad

met een hecht team het

aidsonderzoek in Nederland

op poten gezet, werkte

jarenlang als arts in de aids­

polikliniek en verscheen

regelmatig op de buis als

deskundige. Waarom stapt

hij na dertig jaar over naar

de VU? 'Diep in mijn hart

ben ik meer een onderwijs­

man.'

Bij toeval kwam Danner in aanraking

met het aidsvirus, toen zijn promotie­

onderzoek onvoldoende doorgroeimo­

gelijkheden bood. Hij promoveerde in

1977 op het proefschrift Methusalems

geheim, over de vraag of extreme

ouderdom erfelijk is. "Net toen ik me

begon af te vragen welk onderzoeks­

terrein ik op zou gaan, werden we

geconfronteerd met de eerste hiv­

gevallen. Ik vond het een enorm boei­

ende ziekte en zag direct het gat in de

markt. Aids gaat dwars door de hele

interne geneeskunde heen. Alle orga­

nen hebben ermee te maken."

Danner was zo enthousiast, dat hij het

in 1984 schopte tot hoofd van de kli­

nische aids-unit bij het AMC. In 1995

werd hij hoogleraar inwendige genees­

kunde, in het bijzonder aidszorg.

Aids boeide Danner met alleen vak­

technisch; het mtensieve contact met

zijn patiënten raakte hem ook emotio­

neel. "Je moet samen steeds heel

moeilijke beslissingen nemen die voor

de patiënt rampzalig zijn. Zo weten

we nu dat je in bepaalde gevallen

beter direct kunt beginnen met pillen,

nog voordat de patiënt klachten heeft.

Bijvoorbeeld als het virus zich te sterk

vermenigvuldigt of de afweercellen te

sterk afbreekt. Dat betekent wel dat

een tot dan toe klachtenvrije persoon

opeens een piHenslikkende patiënt

wordt, met alle nare bijwerkmgen van

dien. Die keuzes zijn lange processen."

Weetjes zappen

Zelfbeeld

Prof. dr. Sven Danner: 'Een pat iënt is heilig voor mij'

want we zagen elkaar erg vaak en

bespraken natuurlijk de intiemste din­

gen. Die vertrouwensband moeten ze

nu met iemand anders opbouwen. Ik

heb wel gezegd: als het niet lukt met

iemand anders, dan mag je weer bij

mij komen. Een patiënt is heilig voor

mij."

Danner praat graag en gepassioneerd

over aids, maar hij wil met alleen

daarover praten. "Anders denken ze

bij de vu dat ik hier mijn hobby ga

voortzetten. E n dat is natuurlijk niet

zo." Het tekent de 'aidsprof van

Nederland. Hij is opgewekt, ad rem

en heeft een goed gevoel voor de

media. Danner wordt in zijn nieuwe

baan hoofd van de afdeling algemene

interne geneeskunde en zal zich voor­

namelijk bezighouden met onderwijs

en het management van de afdeling

binnen het VU­medisch centrum.

Maar grijnzend geeft hij toe dat het

bloed ook in zijn geval kruipt waar het

niet gaan kan. Danner: "Ik blijf een

beetje aidsonderzoek doen, zodat ik

mijn patiënten zo goed mogelijk kan

helpen. En ik wil hier een bescheiden

polikliniek opzetten." Dat vindt hij

nodig, omdat er steeds meer hiv­

patiënten bijkomen in Amsterdam, die

bovendien langer in leven blijven. "Zo

ontstaat een grotere groep hiv­patiën­

ten, die allemaal hulp nodig hebben."

D e hoogleraar werd voor de functie

gevraagd, mede op voordracht van

zijn eigen werkgever, de uvA. "Maar

er is geen sprake van dat ze mij kwijt

wilden. Ze hadden het idee dat dit

een goede en logische promotie voor

me was, en ze hebben zelf voldoende

andere goede onderzoekers."

Wat gaat hij nog meer doen aan de

vu? Onderwijs en leidinggeven, zegt

hij stellig. Danner wordt als hoofd ook

het eerste aanspreekpunt en organisa­

tor van de afdeling interne geneeskun­

de. "Dat heb ik nog nooit gedaan. Er

staat een reorganisatie op stapel, en

we hebben een tekort aan verplegers.

Daar moet ik bijvoorbeeld een oplos­

sing voor zoeken."

Heeft hij zich speciaal voorbereid op

de leidinggevende functie? Danner

kijkt verbaasd en zegt dan geamu­

seerd: "Nee, daar heb ik met aan

gedacht. Als het nodig is, merk ik het

vanzelf wel."

Boerenverstand

Zijn luchtige toon verandert als hij

uitweidt over zijn andere passie, het

onderwijs. "Ik ben niet iemand die

zich helemaal vastbijt in het hiv­virus.

Diep in mijn hart ben ik niet honderd

procent wetenschapper, maar meer

een onderwijsman." Hij vindt het

inspirerend studenten onder zijn

hoede te hebben, vooral eerstejaars.

"Die schapen komen net van de mid­

delbare school en die moet ik leren

hoe ze met patiënten omgaan en hoe

ze een diagnose kunnen stellen door

hun boerenverstand te gebruiken."

De jonge, vaak enthousiaste studenten

zorgden voor de zonnige momenten

van zijn soms emotioneel zware werk

Anje Kirsch

aan de UVA. "Ik had het niet volge­

houden als ik alleen maar contacten

had met doodzieke, vaak jonge men­

sen. De studenten waren een welkome

afwisseling."

Aan de vu geeft Danner niet alleen

les, maar zal hij ook het curriculum

onder de loep nemen. "Wat weten we

nu bijvoorbeeld van de allochtone

patiënt? Ik denk dat het onderwijs

multicultureler moet, willen we hen

goed kunnen helpen."

In de paar dagen dat Danner nog

maar rondloopt aan de vu, heeft hij al

wel een verschil ontdekt in de manier

waarop mensen op de twee universi­

teiten met elkaar omgaan. Danner:

"Ze doen hier duidelijk extra moeite

om iedereen in zijn waarde te laten.

De cultuur van het AMC was harder.

Daar moest je echt je wonden likken

als je ongelijk had. Of de vriendelijke

omgang hier de besluitvorming niet

belemmert, moet nog blijken."

Maar cultuurverschillen heeft Danner

al vaker overbrugd, vooral in zijn werk

met hiv­patiënten. Hij aarzelt even of

hij de anekdote wel moet vertellen,

maar zegt dan met duidelijk plezier:

"Ik maakte kennis met een compleet

andere, promiscue wereld, waarin

bepaalde groepen homo's er voor mij

extreme seksuele gewoonten op

nahielden. Dat bracht me in moeilijke

situaties. Zo moest ik ooit met mijn

keurige stem aan een woeste, m leer

geklede man vragen of hij wel eens

azn fistfucking deed!" Hij moet er nog

steeds een beetje van blozen.

Nederlanders en Turken verschil­

len in de manier waarop zij zich­

zelf in relatie tot anderen

beschouwen. Carien Göits pro­

moveert volgende week aan de vu

op een onderzoek naar deze ver­

schillen.

In het algemeen zijn Nederlan­

ders individualistischer en Turken

collectivistischer. Bij Nederlan­

ders bestaat er een sterk onder­

scheid tussen het 'zelf en de

anderen. Dit onderscheid is bij

Turken veel minder sterk, conclu­

deert Görts. Turken maken meer

onderscheid tussen naaste ande­

ren en minder nabije anderen.

Görts hoopt dat meer inzicht in

hoe groepen zichzelf in relatie tot

anderen zien, kan bijdragen aan

een beter begrip tussen mensen

uit verschillende culturen. (WV)

Voorouder

Er is nog veel onbekend over hoe

het leven op aarde eruit zag voor­

dat er zuurstof was.

Janneke Hendriks promoveert

volgende week op een onderzoek

naar een enzym, dat bacteriën in

staat stelt op stikstof te leven. Dit

enzym, NO­reductase (NOR), is

familie van de enzymen

haem/koperoxidases, die organis­

men in staat stellen op zuurstof te

leven.

Hendriks maakt aannemelijk dat

NOR de voorouder is van de

haem/koperoxidase in de tijd dat

er wel stikstof in de lucht zat,

maar nog geen zuurstof Toen er

langzamerhand meer zuurstof

ontstond in de atmosfeer, ontwik­

kelden zich de enzymen die op

zuurstof werken. (WV)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen