Ad Valvas 2000-2001 - pagina 176

AD VALVAS 2 NOVEMBER 2000

PAGINA 8

I

A"

Bijna niemand wist het, maar de VU had de afgelopen tijd

hoog bezoek. De oudste joodse bibliotheek ter wereld

verbleef twee jaar lang in het hoofdgebouw. Inmiddels is de

'koningin onder de bibliotheken' weer terug naar de plaats

waar ze al eeuwen wordt bewaard. Niets in de ruimte op

de eerste verdieping, die nu dienst doet als computerzaal,

herinnert meer aan de aanwezigheid van de hoogbejaarde

grande dame, die 'zoveel geschiedenis heeft meegemaakt'.

Welmoed Visser

Een paar maanden geleden stond de

collectie er nog. In een plastic tent,

waarin de luchtvochtigheid en temperatuur werden gecontroleerd. De boekerij had sinds de Tweede Wereldoorlog liggen verstoffen in de Portugeesjoodse synagoge aan het Mr. Visserplein en was in deplorabele staat.

Licht, luchtvervuiling, vuil en droogte

hadden de boeken aangetast. Op de

vu zijn ze schoongemaakt en zijn de

leren en perkamenten banden geconserveerd. De echte facelift, een minutieuze restauratie, moet de komende

tijd gebeuren.

In de periode dat de collectie op de

vu was, is de bibliotheekruimte bi) de

synagoge dusdanig verbouwd dat de

boeken er in de toekomst minder te

lijden hebben van licht en luchtvervuiling. Zo is er uv-werenti glas aangebracht en een klimaatbeheersingsinstallatie.

Met opzet gaf de bibliotheek van de

v u weinig ruchtbaarheid aan de aanwezigheid van de zeldzame collectie.

Een universiteitsgebouw is voor iedereen toegankelijk en veel boeken uit de

Portugees-joodse collectie zijn onvervangbaar. Behalve uit het vakgebied

wisten weinig mensen van de kostbare

schat op de eerste verdieping, die daar

zonder extra beveiliging stond. "Juist

die argeloosheid, zonder cameratoezicht, was goed, want zo viel de bibliotheek het minst op", vindt vu-bibliothecans Harry van der Linden.

Dolgelukkig

De collectie op de VU was al erg bijzonder, maar de boekerij van de

Amsterdamse Portugese joden was

vóór 1978 nog veel groter: de oudste

en waardevolste boeken waren in

bruikleen gegeven aan Israël, orpdat

de Portugees-joodse gemeenschap na

de Tweede Wereldoorlog zo klein was

geworden dat ze de boeken niet meer

kon onderhouden.

Terwijl de boeken op de vu stonden,

gebeurde er iets waarvan bibliothecans Rosenberg van de Portugees-joodse bibliotheek niet had durven dromen. Hij kreeg deze kerncollectie

terug uit Israël, waardoor hij plotseling beheerder werd van de enige

complete joodse bibliotheek vanaf de

zeventiende eeuw.

De Nederlandse staat wilde dat de

boeken terugkwamen naar Nederland,

omdat de hele collectie onder de Wet

behoud cultuurbezit valt. Voor de

Israëlische bibliotheek was het een

moeilijke beslissing om de collectie uit

handen te geven, maar uiteindelijk

stemde ze toe.

In augustus kwamen de boeken per

diplomatieke zending aan, in een

gepantserde vrachtwagen. Voor

Rosenberg een emotioneel moment.

Hij is 'dolgelukkig' met zijn herenigde

collectie. "Je hebt boeken waaruit je

de geschiedenis leert en je hebt boeken die geschiedenis gemaakt hebben", filosofeert Rosenberg. "In deze

bibliotheek staan veel boeken van het

laatste soort." Rosenberg kende de

kerncollectie al, omdat hij vijf jaar

lang bibliothecaris was in de universiteitsbibliotheek van Jeruzalem.

De hele collectie boeken staat inmiddels weer op de piek waar ze eeuwenlang stond: in de groene kasten van de

bibliotheek die hoorde bij de in 1616

opgenchte joodse school Ets Haim.

Joodse jongens van middelbareschoolleeftijd kregen hier onderwijs. De

ruimte ademt de sfeer van een antieke

bibliotheek, met leren banden tot aan

het plafond en wandkandelaars in de

hoeken. Het leer is vlekkerig en aangetast door de tijd, het papier vergeeld

Hu I^MI^^

D<

en

va

WE

vo

ml

So

u

D(

ru

Anje Kirsch

Bibliothecaris Abraham Rosenberg in zijn bibliotheek. Op de achtergrond staan de boeken nog in de dozen.

MM^

'God is heer over

mijn financiën'

Wendy Traa

Heleens uitgaven van de afgelopen

weken staan keurig genoteerd m haar

agenda. Een broodje, een glas bier, en

een bioscoopkaartje staan gebroederlijk onder elkaar. Ze betaalt zelf haar

collegegeld, boeken en levensonderhoud. Haar ouders betalen haar huur.

Tweedejaars psychologie en culturele

antropologie Heleen Witteveen (19) is

trots op haar geïmproviseerde kasboek. "Het geld ontglipte me, waardoor ik geldgebrek had. N u zie ik

waar ik het aan uitgeef, en waar ik op

kan bezuinigen."

Het kasboek is voor Heleen ook een

manier om zich te verantwoorden

tegenover God. "Als ik mijn overzicht

doorkijk tijdens mijn gebed en me

schaam, dan weet ik dat ik fout zit.

Dat ik iets heb uitgegeven wat eigenlijk niet echt nodig was."

Toch zal dit Heleen niet vaak overkomen, want ze gaat heel bewust om

met haar geld. "Ik wilde al een hele

tijd een wenkbrauwpiercing. Toen ik

het geld eindelijk had, wilde ik de

piercing niet meer. En ik vond honderd gulden te duur. Ik heb toen deze -

armband gekocht. Hij kostte twintig

gulden en ik ben er erg blij mee."

In geldnood bezumigt de studente op

haar eten. "Ik koop dan yoghurt bij de

muesli die nog in de kast staat. Daar

doe ik dan twee dagen mee. Het is

ook een manier om te vasten. De

combinatie van vasten en bidden helpt

me te focusen op wat ik belangrijk

vind. En de tijd dat ik niet eet,

besteed ik aan gebed."

Heleen besloot in

het voorjaar anders

te willen leven. "Ik

vond mezelf hypocriet. Zei dat ik

christen was, maar

handelde er niet naar.

Roddelde over mensen, maakte rotopmerkingen tegen mijn

ouders. Ik ben bijbelstudies gaan doen om te

leren leven zoals Jezus.

De belangrijkste regel

voor mij is om God lief te

hebben en je naasten zoals

jezelf. Dit betekent dat ik

ook anders omga met geld.

Het is voor mij een manier-

Anje Kirsch

om God te eren en anderen te helpen.

Ik geef elke maand tien procent van

mijn inkomsten aan de Gemeente van

Christus, de kerk waarbij ik ben aangesloten. Die doen daar hele nuttige

dingen mee.

"Voor mij is geld niet meer dan een

middel om te leven. Natuurlijk is het

leuk als ik een goede baan heb, een

huis en een auto. Maar het gaat om je

hart: of je alleen daar op uit bent, of

dat je geld ook gebruikt om God te

eren. Daarom heb ik ook besloten dat

God heer is over mijn financiën, dat

ik aan hem verantwoording afleg."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen