Ad Valvas 2000-2001 - pagina 335

AD VALVAS 2 5 JANUARI 2 0 0 1

PAGINA 7

Buitenlandse medische diploma's zijn hier maar weinig waard

Het wrede lot van vluchteling-artsen

Het klinkt zo logisch. We

hebben een groot tekort

aan artsen, en veel buitenlandse artsen die hier naartoe zijn gevlucht, zitten

werkloos thuis. Laat hen

hier hun beroep weer uitoefenen, zou je denken. IVTaar

dat is makkelijker gezegd

dan gedaan. Want voordat

een niet-Europese arts in

Nederland mag werken als

dokter, moet hij zeker tien

jaar studeren. Als hij tenminste de weg weet te vinden in de Nederlandse

bureaucratie. Vluchtelingarts Ahad Quraishi: 'in

Afghanistan stond ik als

arts in hoog aanzien. Maar

hier was ik niemand.'

werd ik met de dood bedreigd. Ik

begreep dat ik weg moest. 50.000

Gulden moest ik een smokkelaar betalen. Die bepaalde dat we naar Nederland gingen."

Wachtlijst

Yvette Nelen

Ahad Quraishi (28) heeft ze geteld, de

organisaties en instanties die een naar

Nederland gevluchte arts zoal tegen- _

komt als hij probeert uit te zoeken hoe

hl) hier aan de slag kan. Hij kwam uit

op 21. En geen enkele staat garant

voor een compleet overzicht van de

luiste procedure.

Zelf deed Ahad er ruim een )aar over

voordat hij begreep dat zijn artsendiploma uit Afghanistan in Nederland

niet veel waard was. Hij moest

opnieuw gaan studeren. Het duurde

nog eens twee jaar voor hi) ook echt

met geneeskunde aan de vu kon

beginnen.

Zonder hardnekkig blijven bellen, zoeken en proberen was het hem nooit

gelukt. Nadat Ahad en zijn vrouw m

oktober 1997 door een mensensmokkelaar waren afgezet in een opvangcentrum m het Brabantse Gelderen,

kreeg hi) eerst te kampen met een

zware depressie. "In het begin was ik

kwaad Kwaad op God die zo'n wreed

lot voor mi) bedacht had", vertelt

Ahad. "Hier zat ik dan. In een

opvangcentrum in een vreemd land,

waar ik uren in de n) moest gaan

staan voor een bord gekookte rijst.

Elke dag naar het politiebureau om

me in te schrijven. In Afghanistan had

ik een maatschappelijke positie. Ik

stond als arts in hoog aanzien. Maar

hier was ik niemand."

Totdat Ahad besefte dat hi) iets moest

doen, wilde hij niet volledig wegkwijnen. "Ik had de keuze: of depressief

blijven, of opnieuw beginnen. Van

kinds af aan heb ik al arts willen zijn.

Dat leek mij de beste manier om

mensen te helpen. Zo hoopte ik mij

ook in Nederland nuttig te kunnen

maken "

Ahad stuurde afschriften van zijn

diploma's en getuigschriften naar alle

mogelijke instellingen waar hij dacht

aan het werk te kunnen gaan. Zonder

enig resultaat. "Ik begreep het niet",

zegt Ahad, Hij haalt een map tevoorschijn waarin hij zijn papieren keurig

heeft gebundeld. Een indrukwekkende

loopbaan voor zijn leeftijd: op zijn

vijftiende kreeg hij, wegens goede

lesultaten op school, een beurs om in

Smt Petersburg geneeskunde te studeren. Na zes jaar en een cum laude

medisch diploma, volgden één jaar

werkervaring en twee jaar verkorte

specialisaties tot oorlogchirurg en

huisarts

Terug in Afghanistan en tien jaar

ouder vertrok hi) van Kabul naar het

noorden. Daar werkte hij als oorlogschinrrg m een ziekenhuis en had hij

een eigen praktijk aan huis, totdat de

ahban de macht in de provincie

overnamen. "Een mensenleven is voor

ae Taliban mets waard. Schendingen

van mensenrechten waren aan het

orde van de dag, vooral tegen vrouwen. Omdat ik hun regels niet volgde.

Anje Kirsch

Ahad Quraishi: 'Pas over tien jaar ben ik w a a r ik in Afghanistan w a s g e b l e v e n '

'Regering heeft te weinig oog voor vluchteling-artsen'

Tussen 1996 en 2000 heeft de Commissie Instroom Buitenlandse Artsen

zo'n vierhonderd aanvragen over de

geneeskundefaculteiten verdeeld. En

dit betreft alleen nog de artsen die de

weg naar de universiteiten hebben

weten te vinden. "Ik ken heel veel

vluchteling-artsen die al zes jaar in

Nederland verblijven en nog steeds

niet weten hoe ze weer aan het werk

kunnen", aldus geneeskundestudent

Ahad Quraishi, zelf gevlucht uit

Afghanistan. "Als je te lang vastzit in

een vluchtelingenkamp of thuis, verlies je veel kennis, motivatie en vaardigheden."

Allemaal verloren kapitaal, vmdt de

stichting voor vluchteling-studenten

UAF. En dat terwijl in Nederland een

groot tekort aan artsen dreigt. Het

UAF probeert daarom de buitenlandse

artsen in een zo vroeg mogelijk stadium op te sporen en voor te lichten.

Veel artsen zijn ouder dan dertig jaar

en vallen buiten de reguliere studiefinanciering. N a een eigen screening

komen de artsen in aanmerking voor

een studiebeurs van de stichting,

ongeacht of zi) him vluchtelingenstatus al verkregen hebben.

Op dit moment worden er 370 vluchteling-artsen door het UAF begeleid;

228 van hen studeren. Driekwart van

deze studenten was al arts in het land

van herkomst. 150 Vluchtelingen (90

waren al arts) zijn zich aan het voorbereiden op de studie. Het is nog de

vraag of zij straks kunnen beginnen,

omdat er veel te weinig plaatsen zijn.

Dat het hier gaat om verloren kapitaal, vinden ook de geneeskundefaculteiten. Daarom doen zij hun best om

plaats te maken voor de arts-studenten. De vu plaatst jaarli)ks tien studenten. Ze krijgt hiervoor geen financiële steun van het ministerie van

VWS. Studieadviseur Femke Blokker:

"Als wij ons niet over studenten ontfermen, gebeurt er niet veel. Laatst

was er een arts uit Irak^ die nota bene

op uitnodiging van de Nederlandse

regermg hier naartoe was gehaald. En

toch moest diegene het hele traject

doorlopen. De Nederlandse regering

zou meer oog moeten hebben voor

deze vluchtelingen."

Blokker stuit regelmang op trieste

gevallen. "Mensen verzanden in de

bureaucratie. Instanties trekken vaak

niet één lijn. Van de ene Sociale

Dienst mag een vluchteling wel studeren met behoud van uitkering en

van de andere niet. Een Afghaanse

arts-student van 36 wilde graag zijn

vrouw over laten komen. Maar om

een verblijfsvergunning voor haar te

regelen, moest hij vijf jaar werken. Als

hij ging werken, werd zi)n studiefinanciering stopgezet. Dat is toch

geen keuze, studie of gezin? Hij heeft

moeten stoppen en is nu een veel

gewaardeerde kracht in de thuiszorg.

Als de arts niet op tijd kan komen,

kan hij inspringen."

Het UAF IS een particuliere stichting. Het werk

van het UAF is alleen mogelijk met steun van

donateurs. Informatie: www uaf.nl. Het gironummer van het UAF is 76300.

Via-via ontdekte Ahad uiteindelijk dat

hij zijn dossier eerst moest voorleggen

aan het ministerie van VWS. Ahads

diploma's werden niet erkend. Als hij

als arts wilde werken, moest hij eerst

een examen Nederlands afleggen,

daarna kon hij zich aanmelden bij een

van de geneeskundefaculteiten om een

verkorte opleiding te volgen. Hij stond

een jaar op de wachtlijst voor hij aan

de vu kon instromen.

Ahads verhaal staat niet op zich. De

geneeskundefaculteiten knjgen elk jaar

weer meer aanmeldingen van buitenlandse artsen die een verkorte opleiding willen volgen, omdat hun artsendiploma niet wordt beschouwd als

gelijkwaardig aan het Nederlandse.

Om de aanvragen te stroomlijnen

hebben de faculteiten sinds 1996 hun

krachten gebundeld in een Commissie

Instroom Buitenlandse Artsen (CIBA).

Tussen 1996 en 2000 heeft de CIBA

zo'n vierhonderd aanvragen over de

faculteiten verdeeld. Ongeveer de helft

van de aanvragers was afkomstig uit

Irak of Afghanistan.

Niet alle aanvragers kunnen onmiddellijk terecht. Vorig jaar stonden er

ruim 180 op een wachtlijst. Velen

moeten eerst nog hun examen Nederlands met goed gevolg afleggen, een

van de grootste struikelblokken voor

de vluchtelingen. Ook moet er maar

net een opleidmgsplaats vrij zijn. De

vu laat elk jaar tien buitenlandse artsen toe. Tot nu toe heeft de faculteit

de mensen die geslaagd waren voor

hun Nederlands, kunnen plaatsen.

Maar studieadviseur Femke Blokker

verwacht in de toekomst meer proble- "

men. "Binnenkort zijn er op de vu

meer aanvragers dan plaatsen. Dan

moeten we gaan selecteren. Maar

hoe?"

De verkorte opleiding voor buitenlandse artsen is op elke universiteit

verschillend. Sommige passen hun

vakken aan aan de individuele gevallen. De vu kiest er daarentegen voor

om alle artsen hetzelfde programma te

laten doorlopen. Vanaf dit jaar moeten de studenten tien vakken halen,

waaronder een cursus medisch Nederlands, een introductie in de Nederlandse gezondheidszorg en klinische

ethiek, over hoe in Nederland wordt

gesproken over ethische zaken. Daar

doen ze ongeveer anderhalf jaar over.

Daarna volgen de co-schappen van

twee jaar.

Hoewel de buitenlandse studenten

extra gemotiveerd zijn, zijn er regelmatig afvallers. "De meesten hebben

heel wat moeten verwerken", aldus

Blokker. "Ze hebben een trauma en er

zijn andere mensen van hen afhankelijk. Daarnaast blijft de taal een groot

probleem. En er zijn de culturele verschillen. Aan hun kennis en diagnostische vaardigheden ligt het met. Maar

de omgang met collega's en patiënten

is hier vaak anders dan zij gewend

zijn."

Ahad geeft onmiddellijk toe dat het

examen Nederlands een grote opgave

is. Volgens hem zelfs een te grote

opgave. "Je wordt getest op je reactievermogen. Vooral voor oudere studenten is dat bijna met haalbaar."

Volgens Blokker is het wel terecht dat

er hoge eisen worden gesteld aan het

Nederlands. "In ziekenhuizen heerst

een hoge werkdruk, je moet snel kunnen communiceren. Het is sneu, maar

als artsen moeite hebben om zich de

taal goed eigen te maken, dan is de

kans groot dat ze in de toekomst problemen krijgen in de omgang met

patiënten en andere collega's."

Maar het allermoeilijkste vmdt Ahad

nog dat hij voor zijn gevoel weer van

voor af aan moet beginnen. Hij maakt

een rekensommetje: "Een jaar Nederlands, een jaar wachten, anderhalf jaar

examen, twee jaar co-schappen. Na

zes jaar ben ik basisarts en dan ben ik

nog mets! Pas over tien jaar ben ik

waar ik in Afghanistan was gebleven."

Zo ver durft hij met eens vooruit te

denken. "Ik ben zo vaak teleurgesteld.

Ik heb mijn toekomstverwachtingen

aardig bijgesteld."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen