Ad Valvas 2000-2001 - pagina 372

AD VALVAS 8 FEBRUARI 2001

PAGINA 8

Sociaal psychologe over relaties in de 21e eeuw

Alleen wonen, trouwen, scheiden, trouwen

De maatschappij wordt steeds individualistischer en

steeds meer mensen wonen alleen. Gaan het huwelijk en

het ouderwetse gezinnetje in de nieuwe eeuw ten onder?

De tijd van een vrijgevochten leven

en de behoefte om veel te experimenten met seksuele relaties, kortom het ideaal van de jaren zestig en

zeventig, lijkt definitief voorbij. Voor

jongeren van nu is een gelukkige

relatie en een mooi gezinsleven weer

de belangrijkste gekoesterde toekomstverwachting, blijkt uit onderzoek. En de nieuwkomers op de relatiemarkt pakken het voortvarend

aan. Het aantal huwelijken stijgt

sinds een paar jaar in Nederland. En

vrouwen krijgen gemiddeld meer

kinderen dan tien jaar geleden. "De

aandacht voor het gezin staat

momenteel hoog op de agenda",

concludeert Esther Kluwer dan ook.

Ze werkte een paar jaar als sociaal

psychologe aan de vu, waar ze zich

bezighield met onderzoek naar

hedendaagse relaties. Onlangs vertrok ze naar de universiteit van

Utrecht.

Een echte verklaring voor de trend

om weer te willen trouwen heeft

Kluwer niet, mede omdat tot haar

spijt in Nederland relatief weinig

wetenschappelijk onderzoek naar

relaties plaatsvindt. Twee zaken lijken haar in ieder geval van belang.

Door de seksuele revolutie van de

jaren zestig en zeventig is het taboe

rond seksualiteit behoorlijk teniet

gedaan. Veel mensen kurmen al op

Nee, concludeert sociaal psychologe Esther Kluwer. Al zal

er na dat huwelijk wel steeds vaker nóg een huwelijk volgen. Want rozengeur en maneschijn duren nu eenmaal

nooit levenslang.

Dirk de Hoog

jonge leeftijd experimenteren met

relaties en erotiek. Daardoor neemt

de behoefte aan allerlei 'alternatieve'

levensvormen, zoals woongroepen

en communes, blijkbaar af. Een

tweede reden is dat het overgrote

deel van de mensen uitemdelijk toch

samen met een vaste parmer kinderen wil. Negen op de tien jonge

vrouwen zegt ooit kinderen te willen.

Miniem

Toch ziet de onderzoekster ook

tendensen die tegen de droom van

het gelukkige gezin ingaan. "Er zijn

steeds meer, vooral hoogopgeleide,

vrouwen die bewust kiezen om geen

kinderen op de wereld te zetten. En

het aantal mensen dat alleen woont

stijgt."

Dat laatste komt deels door het

toenemende aantal weduwen door

de vergrijzing. Andere factoren zijn

dat veel jongeren een tijdje op zichzelf wonen voor ze gaan 'samenhokken' en dat veel mensen (tijdelijk)

geen geschikte partner kunnen vinden.

N o g een belangrijke reden voor

alleen wonen is het toenemende aantal echtscheidingen. De verwachting

is dat één op de drie nieuw gesloten

huwelijken voortijdig zal stranden.

"Want het gedroomde huwelijk is

met alleen rozengeur en m a n e schijn", aldus Kluwer.

Ze verwacht dat mensen in de

nieuwe eeuw steeds vaker per

levensfase van parmer zullen wisselen Eén reden daarvoor is de steeds

vroegere leeftijd waarop het seksleven begint. Kluwer vindt het opvallend dat ruim een kwart van alle stu-

denten al langer dan twaalf maanden

een vaste relatie heeft, zoals blijkt uit

de seks- en relatie-enquête van Ad

Valvas. "De kans dat een relatie die

op zo'n jonge leeftijd begint, levenslang standhoudt, is natuurlijk

miniem."

Een andere bedreiging van het

levenslange huwelijk is de nog steeds

bestaande ongelijke verdeling van

huishoudelijke taken, een onderwerp

waarop Kluwer is gepromoveerd.

Zeker als er kinderen komen, krijgt

de vrouw het leeuwendeel van de

zorg op de schouders geschoven, ook

bij hoger opgeleiden die allebei werken. Kluwer vindt dan ook dat studenten zich beter op de toekomst

moeten voorbereiden. "Jongeren

zeggen vaak dat feminisme uit de tijd

is, omdat jongens en meisjes tegenwoordig gelijkwaardig zijn. Ja, jongens koken af en toe voor hun vriendin, en in gemengde studentenflats

doen mannen aardig hun best in het

huishouden. Maar uit onderzoek

blijkt dat de vrouw al direct meer

doet in het huishouden zodra studenten gaan samenwonen."

zijdse tevredenheid over de seks.

M a a r op langere termijn is het

belangrijker om met conflicten te

kunnen omgaan. "Ruzies vermijden

is slecht, maar ze tot het bittere

einde uitvechten ook", aldus de psychologe.

Een andere belangrijke factor

waardoor een relatie meer kans

maakt te overleven is stressbestendigheid. Elke relatie loopt tenslotte

botsen en deuken op, bijvoorbeeld

door een ernstige ziekte van de partner. Ook het krijgen van kinderen

levert duidelijk relatiestress op die

regelmatig tot het einde van de

romance leidt. "Na de droom van de

eerste verliefdheid komt de harde

realiteit van het leven weer aan de

orde. Ook binnen een relatie gaat

het om twee verschillende individuen met h u n eigen leuke en nare kanten."

Het beste advies om samen een

lang en gelukkig leven te hebben,

klinkt als een waarheid als een koe,

maar is toch erg waar. Kluwer: "Wil

je in deze eeuw samen oud worden,

dan moet je er heel wat voor doen."

Botsen en deuken

Enige factoren die de kans dat een

relatie standhoudt vergroten, weet

Kluwer ook te noemen, zoals weder-

'Seks hoort binnen een relatie'

Anoniem (23), tweedejaarsstudente sociaalculturele wetenschappen

Soenid en Zarina

Anje Kirsch

bij de ingang van het hoofdgebouw

"Ik ben biseksueel. Nou ja, zo erg is het niet, ik denk dat iedereen in

bepaalde mate biseksueel is. Maar ik heb op dat gebied geëxperimenteerd.

Ik ben twee keer met een vrouw naar bed geweest en ik sta er voor open om

verliefd te worden op een vrouw. Het verschil met vrijen met jongens is dat

je elkaar als vrouw fysiek beter kent. Je weet beter hoe je het elkaar naar de

zin kunt maken. Seks met vrouwen is 'liever'. Jongens zijn meer gericht op

klaarkomen. Ik heb ook wel eens zin in 'harde seks' maar dat gaat niet met

een vrouw.

"Ik mis wel iets omdat ik geen relatie heb. Iemand om alles mee te delen,

aan wie ik alles kwijt kan. Ik kom de laatste tijd wel veel leuke jongens

tegen, maar die willen alleen seks, geen verantwoordelijkheid. Zodra het

serieuzer wordt, beginnen ze over hun vrijheid en ongebondenheid.

Typisch voor deze tijd, vind ik. Iedereen wil altijd alles tegelijk, maar niemand wil verantwoordelijkheid. Wel seks, geen relatie. Wat een lapzwansen! Misschien ben ik wel ouderwets, ligt het allemaal aan mij, moet ik

gewoon ook meegaan in dat hele gedoe-met casual seks enzo. Al die jongens

kijken me ook zo aan, van: 'jammer voor je'. Ik maak het zelf op tijd uit,

hoor als ik zie: het is er weer zoëen. Ik hoor vaak dat ze wel een relatie met

mij willen, maar nu nog niet. Later, als ze dertig zijn en uitgespeeld, dan

kom ik weer in beeld.

"Ik heb me op mijn veertiende voorgenomen om niet eerder ontmaagd te

worden dan op mijn achttiende en ik moest ook minimaal een halfjaar een

relatie hebben. Daar heb ik me aan gehouden en daar ben ik trots op. Seks

hoort ook binnen een relatie. N u ben ik inmiddels met zes jongens naar bed

geweest en met twee van hen had ik een relatie, haha. Tja, wat is dat: lust,

of zwakheid. Ik merk wel dat het minder leuk is, een one night stand." (PB)

Een scheiding icost ongeveer de lielft van je vrienden

Dat partners weer uit elkaar

gaan, is tegenwoordig de

normaalste zaak van de

wereld. De gevolgen zijn nog

steeds heftig en emotioneel.

Want vaak raak je niet

alleen je partner kwijt, maar

ook veel van je vrienden.

Dirk de Hoog

'Scheiden doet lijden' is een oude

volkswijsheid die nog steeds opgaat.

Hoewel een op de drie huwelijken

tegenwoordig strandt en scheiden

dus heel normaal lijkt, blijft het een

belangrijke negatieve levensgebeurtenis. Volgens Amerikaans onderzoek leven mensen die eens gescheiden zijn, gemiddeld vijf jaar korter.

Of dat ook voor Nederland geldt,

durft psychologe Lissy Terhell niet

te zeggen. Wel dat een scheiding

"veel meer is dan een dipje in het

bestaan. Veel mensen zijn er jaren

later nog druk en heel emotioneel

mee bezig."

Terhell hoopt over enige tijd aan

de vu te promoveren op een onderzoek naar veranderingen in het

sociale netwerk die een scheiding

teweeg brengt. Bekend is al dat contacten met andere mensen kort na

de scheidmg sterk veranderen. In het

onderzoek van Terhell gaat het voor-

al over wat er in de tien jaar na scheiding gebeurt. Wordt bijvoorbeeld

het verlies aan relaties gecompenseerd door nieuwe contacten?

Direct na een scheiding verlies je

ongeveer veertig procent van je

sociale netwerk. Zo vervallen vaak

de contacten met de schoonfamilie

en kiezen gemeenschappelijke vrienden en kennissen voor een van beide

ex-partners. " O m goed door een

scheiding heen te komen is het

belangrijk een sterk sociaal netwerk

te hebben. Zorg dus dat je eigen

vrienden en vriendinnen hebt", luidt

het advies van Terhell.

Tand des tij ds

Studeren blijkt een goeie manier te

zijn om de kans dat je een scheiding

goed overleeft, te vergroten. Hoogopgeleiden hebben namelijk gemid-

deld een uitgebreider sociaal netwerk en zijn sociaal actiever dan

lager opgeleiden.

Een scheiding kan tegenwoordig

iedereen overkomen die een vaste

relatie heeft. Wel zijn een paar factoren bekend die het risico op een

scheiding verhogen. Heb je gescheiden ouders, dan is de kans zelf ook

ooit te scheiden groter. Interculturele huwelijken zijn minder tegen de

tand des tijds bestand. Wat ook het

geval is bij relaties tussen parmers

met verschillende religies. Veel

scheidingen voltrekken zich zo ongeveer halverwege het dertigste levensjaar.

Ongeveer driekwart van de ondervraagden zegt tien jaar na dato de

scheiding een verstandig besluit te

vinden. N a een scheiding zoeken

vrouwen vooral hun heil bij familie-

leden en vrienden en vriendinnen uit

het oude netwerk. Mannen daarentegen storten zich vaker in een actid

nieuw sociaal leven. Dat leidt ook tot

andere patronen in de ontwikkeling

van het sociale netwerk. Meer da»

de helft van de gescheiden vrouwen

heeft tien jaar later nog geen nieuwe

vaste relatie. Driekwart van de mannen wel.

Degenen die opnieuw trouwen,

nemen een groot risico. Een tweede

huwelijk heeft een nog grotere kans

op falen dan een eerste huwelijk

Een tip. Heb je toch al plannen om

te scheiden, doe het dan snel Hoe

jonger je bent, des te groter de kans

om een nieuw sociaal netwerk op 'e

bouwen en een nieuwe partner te

vinden. Voor zolang dat dan oo'

mag duren.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen