Ad Valvas 2000-2001 - pagina 501

lOVALVAS 5 APRIL 2001

PAGINA 9

De angst om te vei^eten

Kindsheid of dementie is een

schrikbeeld voor veel Neder­

landers. Het verlies van zelf­

standigheid lijkt voor velen

synoniem aan het verlies van

^vaardigheid. IVIaar volgens

cognitief neuroloog Philip

Scheltens kan veel leed voor­

komen worden. Om te begin­

nen door de diagnose in een

vroeg stadium te stellen.

Door een nieuwe procedure

jn het VU Medisch Centrum

hoeft dat een patient sinds

1 januari maar één dag te

kosten.

dat het erger wordt Een late diagnose

wil Scheltens nu juist voorkomen Als

verlies van het geheugen invloed heeft

op het dagelijks functioneren van een

persoon, is doorverwijzen belangrijk

In Nederland lijden ongeveer 250 000

mensen aan dementie, zestig procent

van de dementerden heeft Alzheimer

De kans op dementie neemt toe naar­

mate je ouder wordt, maar het komt

ook voor bij jongere mensen Tien

procent van de mensen ouder dan 65

jaar is dement Dat loopt steeds ver­

der op van de mensen boven de

negentig heeft veertig procent demen­

tie Naar verwachting zal het aantal

dementerenden m Nederland door de

vergrijzing over dertig jaar verdubbeld

zijn

' ^ ï s ^ ^ ^ t V* «

Euthanasie

Yvette Nelen

Eerst komt de vergeetachtigheid En

langzaam maar zeker verlies )e in

omgekeerde volgorde al die vaardig

heden die je als kind zo zorgvuldig

hebt opgebouwd Spreken, je orienta­

t e in tijd en ruimte, lezen, rekenen en

uiteindelijk ook lopen en eten T e n ­

slotte beland je in bed, vaak in een

foetushouding

Dementie of 'kindsheid' kan worden

veroorzaakt door zo'n zeventig ziek

tes De bekendste en meest voorko

mende hiervan is de ziekte van Alz­

heimer We weten niet waar Alzhei

nier precies vandaan komt Door een

nog onbekende oorzaak slaat er een

eiwit neer in de hersenen dat de her

sencellen vernietigt Het proces is

onomkeerbaar en de ziekte dus onge­

neeslijk, al zijn er inmiddels wel een

paar medicijnen ontwikkeld die het

kunnen vertragen

Daarom is het belangrijk om een

vroege diagnose te stellen", vertelt

Philip Scheltens, hoogleraar cognitie­

ve neurologie in het VU Medisch Cen

tmm 'Mensen krijgen zo ook meer

tijd om zich voor te bereiden op het

verlies van de zelfstandigheid Dit kan

veel lijden en onnodig shoppen m het

medische circuit voorkomen "

Een vroege diagnose van Alzheimer of

een andere geheugenstoornis hoeft de

patient in het Medisch Centrum vanaf

1 lanuari maar een dag te kosten De

u tslag volgt na twee weken Dat

gebeurt in de zogenaamde geheugen­

PASSIE

Bij Alzheimer slaat een eiwit neer in de hersenen dat de hersencellen vernietigt

poll, een polikliniek waaraan een team

van specialisten verbonden is, die

samen proberen vast te stellen aan

welke geheugenstoornis iemand lijdt

en hoe de patient het beste behandeld

kan worden

Partners

De geheugenpoll bestaat al tien jaar

bestaat en leidde tot voor kort een

wat stil bestaan Maar sinds Scheltens

eind vong jaar in zijn oratie de 'een

dagsdiagnose' introduceerde, is de

belangstelling flmk toegenomen Het

idee IS eigenlijk simpel "Ik ontdekte

dat er tussen het moment dat ik

iemand voor het eerst sprak en de uit­

eindelijke uitslag van allerlei testen,

drie tot vier maanden zaten", vertelt

Scheltens "Terwijl het mogelijk

moest zijn om alle onderzoeken in te

plannen op een dag "

Het vereiste een omslag in het denken

op de poll, maar bleek orgamsatonsch

best haalbaar N u is de woensdag

gereserveerd als diagnosedag Elke

VOOR

SPORT

week doorlopen vier patiënten een

programma van 's morgens 9 tot 's

middags 4 uur Scheltens laat het

schema zien er wordt bloed afgeno

men, een ECG (een soort hartdiagram)

en EEG (een soort hersendiagram)

gemaakt, er wordt een hersenfoto

genomen met de MRi scan en er wor­

den gesprekken gevoerd met de neu­

roloog, neuropsycholoog, geriater en

zorgmanager

Over laatstgenoemde is Scheltens erg

enthousiast "We hebben een gespe

ciahseerde verpleegkundige aangesteld

die helpt om de zorg voor de patient

te regelen Dat blijkt vooral voor part­

ners van dementerenden een belang­

rijke steun Want zij hebben door­

gaans meer moeite met de ziekte dan

de patiënten zelf Het is ook moeilijk

om je naaste op die manier te verhe­

zen "

Twee soorten patiënten weten hun

weg te vinden naar de geheugenpoll

degenen die zijn doorgestuurd door

de huisarts, meestal uit de omgeving

van Amsterdam, en degenen die al

Peter Strelitski

een heel circuit hebben doorlopen en

vragen om een second opinion Zij

komen vaak van verder weg De

publiciteit rondom Scheltens' oratie

heeft veel extra aanmeldingen opgele

verd De poli zit tot ver m het jaar al

volgeroosterd

"Nu IS de drempel om met vergeet­

achtigheid naar de dokter te gaan ook

niet zo hoog meer", aldus Scheltens

"Het IS een geaccepteerde klacht,

waar je je niet zo voor hoeft te scha­

men " Scheltens erkent dat er met

een aantal patiënten weinig aan de

hand blijkt te zijn "Mensen uit

Amsterdam­Zuid, die zich op hun

tachtigste opeens een klem feitje met

meer kunnen herinneren en zich daar

vreselijke zorgen over maken, maar

zeker niet dement zijn Daarom willen

we de deur niet helemaal open zetten

Patiënten moeten doorverwezen zijn,

meestal door een huisarts "

Er komen ook patiënten naar de poli

m een te laat stadium Want met alle

huisartsen nemen vergeetachtigheid

onmiddellijk serieus Zij wachten tot­

Veel Nederlanders maken zich zorgen

om de ziekte Ze zijn bang om later

hun zelfstandigheid en daarmee voor

hun gevoel hun waardigheid te verlie

zen De roep om euthanasie ook bij

ernstige vormen van dementie toe te

staan, neemt toe Scheltens neemt

bewust afstand van dit standpunt "Ik

vind de discussie m Nederland uit

haar verband gehaald We zouden ons

eerder moeten richten op het voorko

men van de euthanasievraag We

moeten ervoor zorgen dat het lijden

voor patient en omgeving draaglijk is

Er kan in dat opzicht veel meer dan

nu gebeurt, daarvan ben ik overtuigd

Dementie is geen ziekte als kanker,

waarbij de patient zelf vreselijk lijdt

Vaak voelt de patient zich pnma

Nogmaals, het is het moeilijkste voor

de partner " Heel af en toe knjgt

Scheltens het verzoek om een eutha­

nasieverklaring mede op te stellen

Dan probeert hij duidelijk te maken

waarom hij niet op dat verzoek kan

ingaan

Zelf IS hij met bang om dement te

worden Ook al had zijn opa Alzhei­

mer en IS inmiddels bekend dat deze

ziekte deels erfelijk is Scheltens "Ik

ben er echt geen moment bang voor

Als ik dementeer, zullen anderen er

meer last van hebben dan ik "

Van 15 tot 22 april is het voor de negende

keer Nationale Hersenweek Dit jaar staat de

week in het teken van hersenen en ouder

domszickten Rond de Hersenweek wijdt

Socutera een paar uitzendingen aan ouder

domsziekten, op 14 15 en 18 april

(7)

'Wie weet speel ik ooit bij Oranje'

Woor veel studenten is sporten niet meer dan een manier om

de calorieën kwijt te raken die er door bier en veel snacken zo

makkelijk aanvliegen. Maar je hebt ook echte fanatiekelingen:

studenten die leven voor hun sport. Bastiaan Bunnik (20) is

eerstejaars bedrijfswetenschappen. Vier keer per week staat

hij als laatste man in de verdediging bij hockeyclub Laren.

Annemieke Bo sman

"Ik heb door de jaren heen zo'n beetje

op elke positie gestaan Maar wat ik nu

speel, laatste man, past het best bi) me

Doordat ik nogal groot ben, ben ik met

erg geschikt voor de aanval Daar staan

van die wendbare, kleine donders Ik

moet het van de snelheid van mijn

hoofd hebben een goed tactisch inzicht,

waarmee ik de ruimte op het veld kan

benutten Bovendien kan ik zuivere,

lange passes geven Dat komt ook van

pas bij het nemen van strafcorners,

zodat ik toch nog een beetje aanvalsple­

zier beleef

Want dat is waar het bij hockey om

gaat snel en aanvallend spelen Dat

vmdt het publiek het leukst om naar te

kijken en het is ook het leukst om te

doen Sinds op de hogere niveaus alles

op kunstgras wordt gespeeld, is de

dynamiek alleen maar groter geworden

De bal ondervindt haast geen weerstand

en je slaat natuurlijk nooit een pol uit

de grond Maar een valpartij op kunst­

gras IS geen pretje' Je kunt er lelijke

wonden aan overhouden

Op dit moment speel ik m de over­

gangsklasse Over twee jaar hoop ik m

de hoofdklasse te kunnen spelen en

daarna, wie weet, bij Oranje Ik ben

zeker ambitieus, ja Maar voor ik mijn

doel bereik, heb ik nog een lange weg af

te leggen Als ik promoveer, mag ik

namelijk met meteen dezelfde verant­

woordelijke positie bekleden in het team

als nu Dan word ik van laatste man

opeens weer rechtsachter bijvoorbeeld,

totdat ik genoeg speelervarmg heb

opgedaan om op te klimmen Plichtsge­

trouw op de trainingen verschijnen is

dus een pre, zeker ook omdat de onder­

Imge concurrentie groot is Ik zal nooit

een training zomaar missen, want voor

ik het weet ben ik mijn vaste basisplaats

kwijt Dat zou ik zuur vmden Ander­

zijds als iemand anders op die plek

terechtkomt, moet ik ook in het belang

van het team denken Zo'n wisseling is

nooit willekeung, je moet wel de objec­

tiviteit behouden om dat te kunnen

mzien

Door al dat tramen, buit ik mijn studen­

tentijd eigenlijk met genoeg uit Boven­

dien woon ik nog bij mijn ouders m

Bussum, waardoor een druk leven m

Amsterdam er voorlopig niet inzit Maar

zelfs als ik daar een kamer kon vinden,

zou ik nog geen enorme kroegtijger zijn

Ik rook met en ik drink met en dat

bevalt me prima

Er zijn wel plannen op de club om een

huis m Amsterdam te kopen voor dege­

nen die studeren Maar ik hoef niet

zonodig met mijn ploeggenoten onder

een dak We zitten elkaar op de training

toch al voortdurend op te jutten, kun je

nagaan hoe dat is als je met elkaar

samenwoont Gaan ze je pesten met je

nieuwe vnendm enzo, je kent die grap­

pen van een stel jongens onder elkaar

Nee, hoe graag ik ook m Amsterdam wil

wonen, ik houd sport en pnve­zaken het

liefst gescheiden "

j^

Bastiaan Bunnik: 'Ik zal no o it zo maar een

training missen'

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen