Ad Valvas 2000-2001 - pagina 76

PAGINA 4

A D VALVAS 2 1 SEPTEMBER 2000

Hermans halfweg

'Door alleen maar te klagen

kom je geen meter verder'

kist niet slecht is uitgekomen. Dat

vindt Hermans zelf tenminste. "In

2004 praten we over ongeveer 500

miljoen. Universiteiten en hogescholen krijgen dan ruim eenderde van de

1,4 miljard die dit kabinet extra voor

de gehele onderwijssector uittrekt! De

groei van de studentenaantallen wordt

nu volop gecompenseerd."

T o c h zal het bedrag dat hogescholen

per student krijgen in 2005 dalen met

vijfhonderd gulden. De vergoeding die

universiteiten voor elke student krijgen, valt zevenhonderd gulden lager

uit. Maar Hermans is niet onder de

indruk van deze tegenwerping. "Het

kabinet heeft gewerkt met afgevlakte

groeicijfers", verklaart hij. "We hebben de groei van het hoger onderwijs

op een paar puntjes na gehonoreerd.

Bij de komende kabinetsformatie

moeten we er opnieuw op letten.

Blijkt dan dat er meer studenten zijn,

dan zou dat tot verdere aanpassingen

kunnen leiden."

Met zijn derde Prinsjesdag net achter de rug kijkt minister

Hermans vooruit naar de toekomst van het hoger onderwijs. Een gesprek over het üac/ie/or-fnaster-modei,

computers, het verschil tussen hogeschool en universiteit

en - onvermijdelijk - over geld.

Marion Smale en Matthé ten Wolde/HOP

"Ik heb de laatste tijd niets anders

gehoord dan geld, geld, geld", verzucht Hermans. "Iedereen redeneerde: er is extra geld, dus we schroeven

de eisen maximaal op. Misschien

heeft een minister die moet bezuinigen het wat dat betreft makkelijker.

Dan schreeuwt alleen degene die geld

moet inleveren. Alle anderen houden

hun mond, anders konden zij ook wel

eens aan de beurt komen."

Wie de begroting erop naslaat, ziet

dat het hoger onderwijs er in de verdeling van de meevallers uit de schat-

Bezuinigingen

Ondanks de meevallers zijn de magere

jaren voor met name de universiteiten

niet voorbij. Want het extra geld dat

zij nu krijgen, weegt komend jaar lang

niet op tegen de bezuinigingen die

nog open staan uit het tijdperk-Ritzen.

Hermans wil er niet te lang bij stilstaan. "Laten we elkaar nou niet de

put in praten. Het is natuurlijk zo dat

het hoger onderwijs enorme bezuinigingen heeft moeten verwerken. Met

de begroting die er nu ligt, draai ik

dat niet in één keer terug.

"Ik zie de problemen ook wel aankomen. Maar door alleen maar te klagen

kom je geen meter verder. Universiteiten zullen zich goed moeten voorbereiden op het feit dat veel van hun

medewerkers straks met pensioen

gaan. Op een krappe arbeidsmarkt

moeten ze op zoek naar nieuwe mensen. Dat is een enorm vraagstuk.

Maar daar is nu dus 40 miljoen gulden voor."

D e hogescholen springen er komend

jaar al wel goed uit. Dat is hard nodig,

erkent Hermans.-Toch hecht hij weinig waarde aan de toenemende klachten van studenten over zaken als com-

Nout Steenkamp

Minister Hermans: 'Ik zie de problemen ook

wel aankomen'

puters en studieruimtes.

"De gebouwen m het hbo zien er over

het algemeen zeer goed uit", reageert

hij droog. "En wat de computers

betreft, ik ken de concrete situaties

natuurlijk niet. Maar als ik even denk

aan mijn zoon: die heeft een computer

met een capaciteit waar je akelig van

wordt. En nog vindt hij dat het te

langzaam gaat. Studenten hebben

nogal snel klachten over computers."

Draagvlak

Zowel de hogescholen als de universiteiten hadden ook graag geld gekregen

voor de invoering van het bachelormaster-modt\. De hogescholen willen

dat de overheid voortaan niet alleen

hun 'gewone' opleiding tot bachelor

betaalt, maar ook h u n ma^tóf-opleidingen. En de universiteiten denken dat

ze de aansluiting met het buitenland

zullen missen zonder extra geld.

"Ik vraag me af of daar politiek draagvlak voor is", zegt Hermans. "Nee, in

het hbo moet het gaan om de

bachelor-iast. De kwaliteit daarvan

moet omhoog. Sla de rapportages van

de onderwijsmspectie er maar op na.

Daar moet het hbo zich dus op richten, niet alle kaarten op de masters

zetten."

"De universiteiten zouden de vraag

moeten oppakken hoe je de brede

bachelor-iass zodanig wetenschappelijk

inricht, dat de kwaliteit internationaal

voldoet. Ik zie namelijk absoluut veranderingen komen in de opbouw van

opleidingen. Je moet geen simpele

knip aanbrengen tussen de bacheloren de master-iase. De bachelor-fass

moet studenten een goed beeld geven

van de wetenschap. Anders is er geen

verschil met de professional bachelor

van het hbo.

"Verder is het bachelor-diploma voor

mij niet a priori een moment van

doorstroming. Ik ga niet roepen: er

mag geen enkele bachelor de arbeidsmarkt op. Dat moeten de markt en de

mensen zelf maar bepalen. Ik vmd het

't meest logisch als studenten hun

doctoraal of master's willen halen.

Maar waarom zouden ze er niet een

jaartje tussenuit gaan? Wat de studiefinanciering betreft is dat nu mogelijk:

studenten hebben nu tien jaar de tijd

om hun diploma te halen. Maar willen ze hun studie direct achter elkaar

afwerken, dan kan dat ook."

Top-masters

De invoering van het bachelor-ma^termodel zal leiden tot een meer divers,

aanbod van studievananten, verwacht

Hermans. Niet al die varianten hoeven volledig door de overheid betaald

te worden, vindt hij. Ook het bedrijfsleven en studenten zelf kunnen bijdragen.

"Het universitaire bachelor-diploma

moet altijd toegang geven tot een masrer-studie aan die universiteit. Maar ik

kan me voorstellen dat je voor heel

bijzondere, hoog aangeschreven masters studenten selecteert. Er zijn best

bedrijven die daar geld voor over hebben. Een master rechten of economie

leidt mensen op die op de arbeidsmarkt goud waard zijn. Als een bedrijf

daaraan meebetaalt, mag het daar van

mij ook best zijn naam aan verbinden

Waarom niet?

"Studenten van zulke top-masters

moeten misschien meer collegegeld

betalen dan anderen. Of de universiteit betaalt zelf mee. Of een bedrijf

zegt: wij nemen dat voor onze rekening. Ik heb er geen bezwaar tegen

dat studenten dan een contract moeten tekenen dat ze een aantal jaren bij

dat bedrijf gaan werken. Al vmd ik

wel dat geld nooit de reden mag zijn

dat studenten afzien van een master's "

Ondanks alle variëteit wil Hermans

aan één kenmerk van het huidige

hoger onderwijs vasthouden: het

onderscheid tussen hbo en wo. Wat

dat verschil is, gaf hij vorige week

onbewust al aan. T o e n opende hij het

academisch jaar met een citaat uit De

ontdekking van de hemel, van Harn'

Mulisch. BIJ de opening van het hogeschooljaar citeerde hij daarentegen uit

het oeuvre van Johan Cruyff'.

"Toen ik het uitsprak dacht ik ook. oh

jee, straks krijg je dat Calimero-etfect

weer. Maar Cruyff en Mulisch behoren toch allebei tot de wereldtop?

Alleen moet je ze met met elkaar vergelijken. Een mooiere illustratie van

het verschil tussen hogescholen en

universiteiten kan ik me nauwelijks

voorstellen."

EEH J A A R LATER

'Een bijbaantje moet aansluiten op mijn studie'

Twee jaar geleden interviewde Ad Valvas aan het begin van

het studiejaar zes nieuwkomers op de universiteit. Vorig

jaar spraken we ze weer. En ook dit jaar zijn we benieuwd.

Is de studie wat ze ervan verwachtten? Wonen ze al op

kamers? Maken ze nieuwe plannen? Deze week economiestudent Pieter Vanagt.

Yvette Nelen

Pieter Vanagt (24) is nog steeds blij

met zijn keuze om na het behalen van

zijn hogeschooldiploma scheepsbouw

alsnog economie te gaan studeren aan

de vu. "Ik zag mezelf nu eenmaal niet

mijn hele leven puur technisch bezig

zijn", vertelt hij. "En de studie economie IS er het afgelopen jaar alleen maar

boeiender op geworden. Je knjgt dieper

inzicht in economische processen en

het rellen en zeilen van de financiële

wereld. Nu ik een deel van de studie

zelf mag invullen, wil ik een programma samenstellen met zowel financiële

als bedrijfskundige vakken."

Studeren is voor Pieter een serieuze

aangelegenheid. Omdat hij in de gelukkige positie verkeert dat zijn ouders zijn

studie betalen, wil hij in vier jaar het

onderste uit de kan halen. "Van huis

uit ben ik altijd erg gestimuleerd om te

gaan smderen. Mijn broer en zus volgen ook een studie. Mijn moeder is

hoogleraar in Gent en vmdt het

belangrijk dat wij ons verder ontplooi-

en." Daarom voor Pieter geen bijbaantje als postbode of telefonisch enquêteur, maar alleen een baantje dat aansluit bij de smdie. Hij hoopt dat hij dat

snel zal vinden.

De Vlaamse Pieter is vijf jaar geleden

m Nederland terechtgekomen omdat

de studie scheepsbouwkunde in België

niet bestaat. Het Nederlandse onderwijssysteem bleek hem beter te bevallen dan het Belgische. "Het is hier

minder gericht op feitenkennis en meer

op kritisch denken." Vandaar dat hij

de studie economie ook in Nederland

wilde volgen.

Toch ervaart hij deze tweede studie

beduidend anders dan zijn eerste. Het

duurde hier langer voor hij zich betrokken voelde bij het studentenleven. Pieter: "Economie is een massale studie.

Het eerste jaar had ik wemig contact

met studiegenoten. Ik ben ook in

Haarlem blijven wonen, waar ik eerder

smdeerde. Aan de hts in Haarlem had

ik al een eigen vnendenkring opgebouwd." Inmiddels heeft hij meer contact met economiestudenten, maar nog

Pieter Vanagt: 'In mijn eentje achter het kerkorgel

laat ik alles los.'

Anje Kirsch

steeds niet even intensief als op de hts

"Dat had ik ook niet verwacht, hoor "

Leuker nog dan de studievereniging is

het lidmaatschap van het vu-koor.

Daar ontmoet Pieter studenten van

andere opleidingen. "Je verruimt zo je

blik", vindt Pieter. "Economie is toch

vooral gefocust op alles wat met geld te

maken heeft. Het is een studie waarbi)

je leert om rationele analyses te maken

en rationele beslissingen te nemen

Maar andere, minder rationele zaken

zijn ook belangrijk."

Zoals muziek. Pieter kruipt, net als in

voorgaande jaren, elke week achter het

orgel van de Bavokerk m Haarlem Hi)

vindt het nog steeds een privilege om

te mogen spelen op het grootste kerkorgel van Nederland. "In mijn eentje

achter het orgel in de kerk laat ik alles

los. Dat is voor mij het moment om

echt tot rust te komen. Weg van de

dagelijkse sleur. Dat zou ik met kunnen missen."

Het bevalt Pieter goed in Nederiand

Toch weet hij niet of hij hier wil blijven. Niet dat hij per se terug wil naar

België. "Ik zie me ook wel ergens

anders in West-Europa wonen Lof'

den bijvoorbeeld. Ik pas me doorgaans

snel aan een andere cultuur aan.'

Tegelijkertijd zijn er nog zoveel andere

landen en zoveel andere plannen Pieter heeft nog steeds niet duidelijk voor

ogen wat hij nu wil gaan doen met zijn

studie. "Maar dat komt wel, over twee

jaar."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen