Ad Valvas 2000-2001 - pagina 117

AD VALVAS 5 OKTOBER 2 0 0 0

PAGINA 9

rsluipmoordenaar

Wat is RSI?

Hoewel er de laatste twee jaar veel ophef is over RSI,

bestaat de aandoening al langer. Kappers en schilders zijn

al tijden bekend met overbelasting van hun arm- en schouderspieren. De eerste keer dat een RSI-achtig ziektebeeld

werd beschreven, was rond 1680: een monnik had last van

'schrijfkramp' en kon geen ganzeveer meer vasthouden.

Maar pas sinds de klachten voorkomen onder grote groepen beeldschermwerkers, heeft RSI de aandacht van de

overheid, werkgevers en de media.

Berend Vonk

RSI IS een paraplubegnp voor een heel

scala aan aandoeningen Pijn in de

schouders, de nek, verdoofde armen

en tintelende vingers Iedereen heeft

daar wel eens last van Als deze klachten chronisch worden, kan er sprake

zijn van RSI Soms is dit zo erg dat

mensen geen veters meer kunnen

stnkken en mets meer kunnen optillen

RSI 18 een afkorting voor repetmve

stram injury, vnj vertaald lichamelijke

klachten door herhaald letsel Het

herhaalde letsel treedt op in spieren,

zenuwen, pezen en slijmbeurzen Het

ontstaat meestal door een statische

belasting van de spieren, door lang in

een met ontspannen houding te zitten

waarvoor vnj veel spierspannmg nodig

IS Ook langdung monotone bewegingen maken kan leiden tot RSI Vooral

als het werk dat moet worden gedaan

vnj precies is, zoals pipetteren, kunnen mensen klachten krijgen

Door de langdunge statische spierbelasting kunnen afvalstoffen niet goed

worden afgevoerd uit de spieren Het

melkzuur blijft zitten en veroorzaakt

in eerste instantie alleen spierpijn Als

er na de belasting voldoende ontspanning volgt, IS er mets aan de hand

Alleen als het melkzuur zich voortdurend blijft ophopen in de spieren en

met genoeg kans knjgt om afgebroken

te worden, kan dit langdurige schade

aanrichten en kan RSI ontstaan

De ontwikkeling van de ziekte kent

dne fasen In fase een is er pijn in rug,

schouders en armen na een lange.

!en broodje smeren is al te veel

! Ze kan bijna niets meer:

niet fietsen, niet autorijden,

niet afwassen. Ceciel

Fruijtier, beleidsmedewerkster bij de faculteit Exacte

Wetenschappen, heeft RSI

in zijn ernstigste vorm. Maar

ze gaat vooruit. "Een halfjaar geleden kon ik nog

geen lucifer vasthouden."

Ceciel (29) is een actief type Ook nu

om haar rechterpols een spalk zit en

ze haar linkerelleboog met mag buigen, gebaart ze tijdens het praten

levendig met haar armen In haar

werk was ze eveneens erg actief en

betrokken "Ik nam bijna nooit lunchpauzes, omdat ik dan net lekker zat te

werken Mijn pauzes, zoals een loopje

naar de printer of het koffiezetapparaat, plande ik heel efficient Aan het

emd van de ochtend haalde ik bijvoorbeeld al mijn pnntjes op Achterafis

aie manier van werken desastreus

geweest "

Toch dacht Ceciel dat ze genoeg deed

aan haar armklachten, die ze al een

laar of vi,f heefj 2 e volgde mensenQiektherapie en deed oefeningen achter de computer "En eigenlijk wist ik

wi) veel over RSI " De manier waarop

"et Rsi-spook haar toch heeft overrompeld, voelt voor Ceciel als sluipmoord

Tweeenhalfjaar geleden ging de pijn

OOK m de vakantie met meer weg "Ik

vond het eerder imtant dan pijnlijk Ik

ben gewend te leven met pijn, omdat

ik rugpatiënt ben Mijn rug doet veel

meer pijn dan mijn armen ooit hebben gedaan "

Met deze doorlopende pijn viel Ceciel

in de derde en ernstigste fase van RSI

Ze wist dat en gmg naar een arboarts "Die had me meteen achter de

computer vandaan moeten sleuren,

maar toen hi; hoorde wat ik er allemaal aan deed, dacht hij dat dat zo

wel goed zou komen "

Maar de pijn werd erger Ceciel ging

in deeltijd werken en probeerde zo

wemig mogelijk beeldschermwerk te

doen Dat was met genoeg afgelopen

mei kon ze bijna mets meer vastpakken met haar rechterhand In haar linkerhand voelde ze constant schokken,

zoals je voelt wanneer je je elleboog

flink stoot 'Het telefoontje' noemt ze

het Dat is nog steeds op de achtergrond aanwezig Haar handen hadden

zo weinig gevoel dat het was alsof ze

de dingen aanraakte door een dikke

wollen deken Dat was het moment

waarop Ceciel zich ziek meldde Achteraf veel te laat

Rugzak

Drinken uit een vol theekopje ging

met meer Ceciel kreeg het kopje met

omhoog Dus dronk ze halve kopjes

Ze kreeg ook moeite met eten nog

steeds moet ze haar arm, als ze een

vork naar haar mond heeft gebracht,

laten rusten voor de volgende hap

Ceciel was boos op alles en iedereen

Niet m de laatste plaats op zichzelf

"Vooral de eerste tijd weigerde ik te

accepteren dat ik eigenlijk compleet

gehandicapt ben", vertelt ze Dus pro-

beerde ze toch van alles zelf te doen

"Ik kon geen boodschappentas meer

vasthouden, dus gmg ik boodschappen doen met een rugzak Maar dat is

heel slecht, want dan knel je ook het

laatste beetje bloedtoevoer vanuit je

schouders af "

Het allermoeilijkst vindt Ceciel nog

steeds om te accepteren dat ze bijna

niets kan "Even de afwas wegwerken,

de was ophangen Dat kan allemaal

met En dan zit je de hele dag in de

kamer, je hebt alle tijd en bent je

bewust van alles wat nog moet gebeuren, maar je bent compleet afhankelijk

van anderen Zelfs als ik zie dat de

bloemen te wemig water hebben, kan

ik daar mets aan doen, omdat een gieter te zwaar is " Ceciels man smeert

Ook de dokter weet

vaak niet wat goed is

haar broodjes en doet alle boodschappen Zichzelf aankleden gaat, maar

Ceciel merkt elke dag dat ze daarna

extra last heeft van haar handen

Ze dacht aanvankelijk dat ze na dne

maanden wel weer aan het werk zou

kunnen Maar toen ze m augustus bi)

de fysiotherapeut kwam, zei die dat

het nog mmimaal drie tot zes maanden zou duren Een domper voor

Ceciel, die toen pas echt inzag hoe

ernstig het was "Sinds dat moment

njd ik helemaal geen auto meer en

fiets ik ook met meer Ik probeer echt

te vermijden wat slecht is "

Dat IS met eenvoudig Ceciel moet

door mal and error erachter komen of

iets goed is of slecht Ook de dokter

weet dat niet Die kan alleen maar

zeggen dat alles wat haar meer last

geeft, niet goed is

Lange tijd kon ze dat echter met eens

zelf voelen "Een paar maanden geleden deden mijn armen aldoor zo'n

pijn dat ik geen verschil voelde bij veel

dingen die ik deed N u weet ik dat

wandelen en zwemmen met goed zijn

voor mijn armen Je moet alles zelf

uitzoeken Dat is heel vermoeiend "

stressvolle werkdag Vnjwel iedereen

kent deze pijn wel De spierpijn,

kramp of een tintelend gevoel zitten

op een goed aanwijsbare plek De pijn

IS de volgende dag verdwenen

In fase twee is de pijn er ook 's avonds

en 's nachts en minder goed aanwijsbaar De pijn heeft een uitstraling

naar het gebied rondom de plaats

waar de klachten begormen Soms is

er in deze fase al sprake van krachtverlies van de spieren

Fase dne is de ergste fase, waarm de

pijn er altijd is Er is sprake van een

verlamd gevoel en duidelijke tintelingen Soms zwellen de pijnlijke plaatsen op of voelen koud aan en soms

zelfs verandert de huid van kleur De

patient die aan RSI m deze fase lijdt,

kan bijna mets meer en heeft voortdurend vreselijke pijn

In deze laatste fase duurt het vaak

jaren voordat mensen weer een normaal leven kunnen leiden en weer aan

het werk kunnen In Nederland belanden per jaar zo'n 750 patiënten in fase

dne

Een eenduidige lijst van tips en

trucs om RSI te voorkomen, bestaat

met Deskundigen verschillen vaak

van mening over wat het belangnjkst IS VU bednjfsarts Joke

Choufoer hanteert de volgende

top vier

1

Een ergonomisch correcte

werkplek, waarbij de ellebogen

en knieën een hoek maken van

ongeveer 90 graden en het

beeldscherm op 50 tot 85 cm

afstand staat De bovenste

werkbalk op het computerscherm moet ongeveer op ooghoogte staan

2

Ieder uur het computerwerk

onderbreken en tien minuten

iets anders doen

^

Regelmatig bewegen, vooral

schouders en nek

A

Maatregelen nemen om

werkdruk te voorkomen

Heftige emoties

Ceciel heeft, naast haar baan, ook

haar hobby's tennis en dwarsfluit spelen moeten opgeven Misschien zal ze

wel nooit meer kunnen dwarsfluiten

Dat vindt ze heel erg "Laatst kwam

ik een wmkel bmnen, waar ze een

muziekstuk aan hadden staan dat ik

zelf ook vaak speelde De tranen schoten me in de ogen " Maar omdat ze

weet dat dwarsfluiten een belastende

houdmg vereist, heeft ze tegen haar

ensemble gezegd dat ze een andere

fluitist moeten zoeken

Schnjven mist Ceciel ook vreselijk

Voor het eerst in maanden heeft ze

weer eens iets op papier gezet en ze

voelt dat meteen aan haar hand "Dat

kan dus voorlopig nog met", constateert ze "Ik vmd dat erg vervelend,

want iets op papier zenen helpt mij

altijd erg Juist nu ik zo weinig kan,

heb ik behoefte om dingen op te

schrijven Want je maakt hele heftige

emoties mee angst, boosheid, verdnet Ik zou dat veel beter kunnen

ordenen, als ik kon schrijven "

Hoewel Ceciel nog met weet hoe lang

haar ziekte gaat duren, heeft ze er vertrouwen in dat ze over een poos weer

aan het werk kan "Ik zal mijn werk

dan alleen heel anders moeten organiseren meer pauzes, minder lang achter de computer " Binnenkort gaat

Ceciel naar een symposium over

spraakherkenning, om te kijken of dit

voor haar werk toepasbaar zou zijn

"Maar het belangnjkste blijft een

andere houdmg ten opzichte van het

werk Dat zal nog wel moeilijk worden, want ik heb nou eenmaal veel

plezier in mijn werk Ik zal mijn workaholicness moeten kwijtraken "

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen