Ad Valvas 2000-2001 - pagina 499

PAGINA 7

A D WVLVAS 5 APRIL 2 0 0 1

Godsdienstpsycholoog waarschuwt voor overdosis aan protestantse regels

Een beetje religie is gezond

Dirk de Hoog

Religie is van alle tijden en

van alle culturen. Blijkbaar

is het de mens eigen om

zich met zingevingsvragen

bezig te houden. Daar is

niets mis mee volgens godsdienstpsycholoog Jozef Corveleyn, die vorige week aan

de VU zijn oratie hield.

Zolang kerken maar niet

allerlei knellende leefregels

opleggen, want daar worden

mensen somber van.

hebben "Ze moeten ervoor openstaan

dat voor sommige mensen religie

belangrijk is", vindt Corveleyn Aan

dat inzicht ontbreekt het volgens hem

nog wel eens "Tegenwoordig hebben

veel jongeren maar wemig kennis van

de westerse cultuur " Aanstaande artsen en psychologen moeten minimaal

de kinderbijbel lezen om oudere, gelovige patiënten te kunnen begnjpen,

vindt de godsdienstpsycholoog

De Belg Corveleyn (52) werkt als

docent klinische psychologie aan de

katholieke universiteit van Leuven en

is sinds twee jaar voor een dag in de

week hoogleraar godsdienstpsychologie aan de vu Hij maakt zich sterk

om religie vanuit meer invalshoeken te

bestuderen

controle dan van de religieuze leer "

Zo kijkt hij ook aan tegen de sterke

leegloop van de kerken de afgelopen

decennia De jongeren kwamen vooral

in opstand tegen de regels en de

macht van de kerkelijke instituties en

Reli-shoppen is erg in tegenwoordig "

Corveleyn denkt, zeker nu de grote

politieke ideologieën uitgestorven zijn,

dat ook m de toekomst religie een

belangrijk element in de westerse

wereld zal vormen Mensen blijven

dienstwaanzinnigen heten In veel culturen IS het redelijk normaal dat mensen zich om religieuze redenen kastijden of onder invloed van erediensten

in sterke trance raken Corveleyn past

ervoor deze mensen voor gek te verklaren "Onze middeleeuwse katholieke mystici waren echt niet allemaal

krankzinnig We moeten uit elkaar

halen of gedrag ontstaat vanuit religieuze overwegingen of door een psychische stoornis Alleen als het laatste

het geval is, is er werk aan de winkel

voor de psychiater "

Sociale controle

Mensen die actief een religie aanhan

gen, leven langer en zi)n minder vaak

ziek, beweren statistici in de Verenigde Staten Daarom geven sommige

verzekeringsmaatschappijen daar korting op de ziektekostenpremie aan

mensen die bi| een kerk zi)n aangesloten Godsdienstpsycholoog Jozef Cor~

veleyn wil religie echter niet aanprijzen als medicijn "Een beetje godsdienst IS ongetwijfeld gezond voor

mensen, maar het lijkt me geen goede

zaak als artsen met religie gaan leuren

Dat gebeurt wel in Amerika Daar

bestaan echte reli-therapeuten die

allerlei psychische en lichamelijke

kwalen trachten te genezen door de

zieken het ware geloof aan te praten "

In zijn oratie op 30 maart aan de vu

pleitte Corveleyn voor een duidelijke

scheiding tussen de taken van theologen en psychologen in de hulpverlening De een is er voor religieuze

zaken, de ander voor psychische kwesties Dat wil met zeggen dat psychologen geen verstand van religie moeten

T o e n hij zelf nog praktiserend therapeut was, hepen mensen zijn deur niet

plat met godsdienstige problemen,

vertelt hij "Ze komen omdat ze relatieproblemen hebben en dat soort

zaken " Toch denkt hij dat er mensen

zijn die psychische problemen hebben

door hun geloof Vooral onder orthodoxe protestanten is de kans daarop

volgens hem aanwezig "Wij Belgen

zijn katholiek en kennen een verschil

tussen het profane en religieuze leven

N a de mis gaan we naar de kroeg

Sommige orthodox protestantse kerken kennen dat verschil tussen aards

en hemels leven niet De hele wereld

IS door God gegeven God ziet alles

wat je doet en je leeft altijd in zonde

Dat kan het leven knap zwaar

maken "

Corveleyn denkt dat die depressies

niet komen door de inhoud van het

geloof zelf, maar vooral door de strenge regels van de kerk en de gemeenschap waartoe die mensen behoren

"Ze hebben meer last van de sociale

Jozef Corveleyn: 'Psychologen en artsen moeten

minimaal de kinderbijbel kennen'

minder tegen het geloof zelf Dat verklaart volgens Corveleyn dat ondanks

de leegloop van kerken veel jongeren

volop belangstelling hebben voor religieuze zaken "Mensen willen geen

vastomlijnde dogma's meer, maar willen zelf bepalen wat ze m religieus

opzicht wel en niet belangrijk vinden

tenslotte zoeken naar antwoorden op

existentiële vragen, zoals naar de oorsprong van het leven en wat aan het

individu betekenis geeft

De godsdienstpsycholoog heeft bijzondere aandacht voor extreme vormen

van religieus gedrag, oftewel voor

mensen die m de volksmond gods-

Groene psychose

Echte religieuze wanen komen volgens

Corveleyn weinig voor "Er lopen niet

zoveel mensen rond die echt denken

dat ze Jezus zijn Meestal gaat het om

mensen die schizofreen zijn en aan

psychoses lijden " Wat hem opvalt, is

dat de vorm die psychoses aannemen,

erg samenhangt met de cultuur en de

tijdgeest waarin de patiënten leven In

de jaren zeventig en tachtig heerste er

m bepaalde kringen bijvoorbeeld een

sterk ondergangsgeloof door milieuvervuiling en de dreiging van atoom

oorlogen Volgens Corveleyn was er

toen sprake van een ware hausse aan

wat hij noemt groene psychoses schizofrene mensen die overal vervuiling

en radioactieve straling ontwaarden en

wilden vluchten naar veilige plekken,

zoals de Falklandeilanden

Tegenwoordig, constateert Corveleyn,

nemen psychoses weer vaker de vorm

van religieuze wanen aan Die zijn

volgens hem interessant om te bestu

deren, omdat ze zicht geven op essen

tiele kernen van een bepaald geloof

In de psychoses worden als het ware

bepaalde geloofszaken extreem uitvergroot

Ondanks de toenemende interesse

voor religie, is Corveleyn somber over

de toekomst van zijn vak "De universiteiten lijden steeds meer onder het

juk van het economisch denken Alles

moet direct geld opbrengen, anders is

het niet nuttig Wat dat betreft heeft

de godsdienstpsychologie weinig te

bieden Misschien kan ik een plant

enten die ooit nog tot bloei kan

komen "

DE MANNEN VAN ANDERHALF MILJOEN (6)

'De beste ideeën krijg ili

als ilc in bad zit'

De wetenschap is dringend op zoek naar jonge onderzoekers met verfrissende ideeën.

Daarom verstrekt de onderzoeksorganisatie NWO vanaf dit jaar subsidies van anderhalf

miljoen aan veelbelovende talenten. In heel Nederland kregen 43 onderzoekers een voorstel voor de 'vernieuwingsimpuls' goedgekeurd, op de VU vielen zes mannen in de prijzen

Deze week vertelt natuurkundige Gijs Wuite wat hij met het geld gaat doen.

Dirk de Hoog

Toponderzoek is een internationale

aangelegenheid, is de ervanng van

Gijs Wuite Het licht Amenkaanse

accent waarmee de 28-jarige natuurkundige spreekt, maakt duidelijk dat

Wuite m elk geval zelf over de grenzen

heeft gekeken N a zijn studie technische natuurkunde in Enschede vertrok

hij naar de Verenigde Staten om er

onderzoek te doen N u is hij terug in

Nederland, met zijn Amenkaanse

vrouw, om aan de v u te komen werken "Je moet veel reizen en overal

congressen bezoeken Dat maakt

wetenschap leuk Het geeft je toegang

tot de wereld "

Bmnen de wetenschap wil Wuite ook

over grenzen heenstappen Daarom

heeft hij gekozen voor de biofysica,

een combmatie van biologie, natuuren scheikunde Op dat terrein valt nog

ontzettend veel te ontdekken "We

weten misschien meer af van de werkmg van het heelal dan van een levende cel "

Wuite houdt zich bezig met onderzoek naar het DNA m virussen "Het is

ongelooflijk hoe compact dat DNA in

een virus ligt opgeslagen De 20 000

baseparen zijn zo strak m elkaar

gedraaid dat het materiaal bijna

dezelfde moleculaire dichtheid heeft

als knstal Ik ga onder meer proberen

te achterhalen welke mechanismen het

mogelijk maken dat het DNA ZO compact kan worden opgerold", legt hij

zijn werkterrein uit

In het Engels heet deze tak van

wetenschap hfe-science, een term die

Wuite goed kan verklaren "Dankzij

gebruik van technieken uit verschillende wetenschappen kan ik natuurkundig onderzoek doen bij levende maten e Vroeger moest je eerst het organisme doden om het DNA te kunnen

bestuderen N u kunnen we met twee

lasers het DNA in een cel als het ware

stilzetten en bekijken "

Dat hij virussen onderzoekt heeft niets

te maken met actuele virusziektes als

aids of mond- en klauwzeer Wuite

begint bij het virus, omdat dat een

relatief simpel ding is "Gewoon een

bolletje eiwit met een DNA-stnng

erin", legt hij uit Als de techniek verder IS voortgeschreden, komen moge-

lijk ook ingewikkelder levensvormen

aan bod, zoals bactenen en hele cellen

De natuurkundige vmdt zijn onderzoek buitengewoon leuk en uitdagend,

maar wil absoluut geen betanerd worden die dag en nacht m het laboratonu m zit "Ik zie dit werk als een baan

die net iets meer tijd kost dan tussen

negen en vijf uur mogelijk is Als

toponderzoeker moet je geen eendimensionaal mens zijn, maar openstaan

voor andere zienswijzen en ervanngen

D e natuurkundige kijk op de werkelijkheid IS maar een model Er bestaan

ook andere benadenngen Zo knjg ik

vaak de beste ingevingen als ik in bad

zit of aan het skieen ben "

Dat via de biofysica op termijn een

bijdrage te leveren valt aan het bestnjden van ziektes is voor hem mede een

reden geweest om deze richtmg te kiezen "Toen ik begon als wetenschapper twijfelde ik tussen onderzoek naar

de zwaartekracht, natuurkundig ook

een buitengewoon boeiend onderwerp, of de biofysica Het voordeel

van dat laatste is dat ik gewone mensen nog een beetje kan uitleggen wat

Anje K rsch

ik aan het doen ben Want hoewel ik

puur fundamenteel onderzoek doe,

kan ik de relevantie ervan goed aangeven "

Van de keuze voor biofysica heeft

Wuite geen spijt "Ik heb buitengewoon veel respect gekregen voor de

complexheid van levende organismen

Er liggen nog zoveel vragen te wachten, dat ik daar makkelijk de rest van

mijn leven mee bezig kan zijn, waar

ook ter wereld "

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen