Ad Valvas 2000-2001 - pagina 497

AD VALVAS 5 APRIL 2001

PAGINA 5

VU-informaticus bedenkt privacyvriendelijke manier voor kilometerheffing

NIEUW

LEESVOER

De veilige cKip

Filosofie

Filosofie is de afgelopen jaren in

Nederland buitengewoon populair

geworden dankzij het tijdschnft Filosofie Magazine. Al tien jaar slaagt dit

blad erin de debatten die voorheen

binnenskamers op de filosofische

faculteiten woedden, te vertalen voor

een groot publiek.

Dat bleef met zonder gevolgen. Filosofische cafés zijn razend populair, zoals

de maandelijkse bijeenkomst van Felix

en Sofie in het kunstencentrum Felix

Meritis. De filosoof Antoine Verbij

probeert deze opbloei van de polderfilosofie te verklaren. (DdH)

Antoine Verbij, Denken achter de dijken. De

opmars van de filosofie in Nederland. Ambo,

ƒ42,50. ISBN 90 2631 655 O

Intellectuelen

Anje Kirsch

Kilometerheffing moet het fileprobleem verkleinen

Kilometerheffing kan zonder dat de privacy wordt aangetast. Daarvan is VU-informaticus Wiebren de Jonge

overtuigd. Hij dacht een systeem uit dat eenvoudiger,

goedkoper en privacyvriendelijker is dan tolpoortjes of

controle via de gsm. Twee jaar lang moest hij leuren met

zijn uitvinding. Nu zit hij in de denktank van Roel Pieper,

die dit voorjaar met een voorstel moet komen om

mensen per kilometer te laten betalen voor het gebruik

van hun auto.

we moed Visser

Twee )aar lang heeft De Jonge bijna

al zi)n vrije tijd gestoken in zijn kilometerheffingssysteem. In de zomer

van 1998 las hij op vakantie een artikel over tolpoorten en bedacht dat

het simpeler zou moeten kunnen. In

een halfjaar had hij zijn systeem uitgedacht, daarna moest hij ambtenaren en bestuurders zien te overtuigen. En dat kostte tijd.

De Jonge doet het niet om er rijk van

te worden - hij betaalde uit eigen zak

enkele tienduizenden guldens aan

patenten - maar omdat hij overtuigd

is van zijn systeem.

Eindelijk lijkt hij succes te hebben

met zijn idee. Ook minister Netelenbos van Verkeer kwam onlangs terug

van de tolpoorten. Zij nep een techneutengroepje in het leven, om onder

leiding van oud-topindustrieel Roel

Pieper uit te zoeken wat dan wél een

goede manier is om het fileprobleem

aan te pakken. Over de besprekingen

van het groepje mag De Jonge niets

zeggen. Wel wil hij uitleggen hoe zijn

plan werkt.

Het kilometerheffingssysteem van De

Jonge is relatief goedkoop; voor 150

gulden wordt een chip in de auto

Universiteit wil onderzoek

naar vaccin tegen borsten eierstokkanker

Het VU Medisch Centrum hoopt binnenkort een onderzoek te starten naar een vaccin dat borst- en of eierstokkanker kan voorkomen. Dit vaccin zou ook de kans op

terugkeer van borstkanker kunnen verminderen. Dit kondigde oncologisch gynaecoloog René Verheijen aan tijdens zijn inaugurele rede.

Uit eerder onderzoek blijkt dat er antilichamen bestaan die het ontstaan

van kanker kunnen voorkomen, en dan vooral borst-, dikke darm- en

eierstokkanker. Verheijen wil de werking van deze antilichamen verder

onderzoeken. Zo kan er m de toekomst wellicht een vaccin ontwikkeld

worden om de genoemde kankersoorten te voorkomen.

Borst- en eierstokkanker kunnen deels erfelijk zijn. In Nederland hebben

steeds meer vrouwen een verhoogde kans op deze vormen van kanker.

Om te voorkomen dat zij de ziekte ook ontwikkelen, worden de borsten

en/of de eierstokken nu nog vaak verwijderd. Verheijen hoopt dat deze

ingrepen in de toekomst met meer nodig zullen zijn.

Daarom dient zijn afdeling een voorstel om onderzoek te doen naar de

antihchamen in bij het Koningin Wilhelmina Fonds/ de Nederlandse

Kankerbestrijding. "Het plan is ambiteus", aldus Verheijen in zijn rede.

"Maar de meer dan vijfhoflderd vrouwen die nu door ons worden onderzocht op borst- en eierstokkanker werken maar al te graag mee aan de

ontwikkeling van een behandeling waarbij de integriteit van hun lichaam

behouden blijft." (YN)

geïnstalleerd. Die houdt het aantal

gereden kilometers bij. Af en toe

wordt uitgelezen hoeveel kilometers

er gereden zijn. Op basis daarvan

wordt bepaald hoeveel belasting de

automobilist moet betalen. Privacygevoelige informatie over de positie

van de auto wordt niet verzameld.

O m te voorkomen dat mensen met

hun chip gaan knoeien en bijvoorbeeld de teller te langzaam laten

lopen, moeten de chips steekproefsgewijs worden gecontroleerd. Net als

bij snelheidscontroles is dat goed

mogelijk met een laser. Uit de veranderende meterstand en de snelheid

van de auto kan de politie opmaken

of er met de meter is geknoeid.

"Daar moeten dan gewoon boetes op

komen, net als op andere verkeersovertredingen", aldus De Jonge.

Sluipwegen

Het voordeel van dit systeem boven

tolpoortjes is dat elke gereden kilometer wordt gemeten. "Tolpoortjes

leiden onvermijdelijk tot een gevoel

van onrechtvaardigheid, omdat alleen

degene die het poortje passeert moet

betalen. Een bestelservice die de hele

ochtend door de stad rijdt, hoeft dan

niet te betalen, terwijl die veel bijdraagt aan de filevorming. Een vader

die zijn kinderen 's ochtends naar

school brengt, draagt nauwelijks bij

aan de file, maar moet wel iedere dag

betalen als hij langs een poortje rijdt.

Bovendien moet je een heel kordon

om een stad leggen, anders nemen

mensen sluipwegen, die dan helemaal vol komen te staan", legt De

Jonge uit.

Kilometerheffing is daarom een beter

systeem. Maar dat kan op verschillende manieren. De Jonge is tegen

systemen die gebruik maken van de

GSM of de GPS, omdat die het gevaar

van privacyschending door de overheid meedragen. Via de GSM en GPS

wordt de positie van de auto

bepaald. Uit het verschil m positie op

verschillende momenten leidt het

systeem de afgelegde afstand af. De

gegevens over de positie van de auto

worden opgeslagen in een kastje. Dat

kastje moet deze kilometerstanden

doorgeven aan de overheid. De

Jonge; "Daarvoor heb je een communicatiekanaal nodig. En de overheid

kan wel vastleggen dat er via dit

kanaal geen andere informatie mag

worden doorgegeven, maar het is niet

te controleren of de overheid zich

daaraan houdt."

Volgens De Jonge wordt het probleem van de privacy bij nieuwe

technologieën vaak onderschat.

"Neem bijvoorbeeld het DNA-profiel.

Eigenlijk mag dat alleen worden ver-

zameld als bewijs bij serieuze verdenking en moet de verdachte hierover

worden ingelicht. Maar laatst had de

politie stiekem DNA verzameld van

een verdachte door hem op het politiebureau uit te nodigen voor een

kopje koffie. Die man wist van niets,

maar het ondertussen wel zijn DNA

achter aan het koffiekopje. Je ziet

voortdurend dat dit soort dingen

toch gebeuren, als ze technisch

mogelijk zijn. Ook al mag het niet."

Vreselijk

Mobiele telefoons hebben mensen

veel traceerbaarder gemaakt. Het

alibi van de verdachte van de

Enschede-ramp is ongeloofwaardig,

omdat hij zijn mobieltje had aanstaan

en deze telefoon vlak bij de vuurwerkfabriek was op het moment van

de explosie. G S M ' S zoeken voortdurend contact met de dichtstbijzijnde

zendmasten, waardoor iemand binnen een straal van enkele honderden

meters is op te sporen, als hij een

mobiele telefoon aan heeft staan.

"Mensen kunnen zelf nog kiezen om

hun mobiele telefoon aan of uit te

zetten, maar bij kilometerheffing kan

dat niet. Het is toch vreselijk als de

overheid elke keer precies registreert

waar elke auto zich bevindt. De overheid kan wel zeggen dat ze niets doet

met die gegevens, maar het gevaar

bhjft bestaan", vindt De Jonge.

Omdat je nooit kunt weten waarvoor

deze informatie zal worden gebruikt,

is het volgens hem veiliger die niet te

verzamelen.

Daarnaast ziet De Jonge bij zijn systeem het voordeel dat je anoniem

informatie kunt verzamelen over de

doorrijsnelheid van files. "Kilometerstanden van auto's zijn redelijk

uniek: op één plaats vind je niet zo

snel twee auto's met precies dezelfde

kilometerstand. Als je de laatste vier

cijfers van een auto aan het begin

van een file opvraagt en je wacht totdat vier kilometer verder een auto

langskomt met vier kilometer meer

op de teller, dan is dat vrijwel zeker

dezelfde auto en weet je dus iets over

de doorstroomsnelheid van het verkeer op dat traject. Dat zegt veel

meer dan de huidige filemeldingen,

want het maakt nogal wat uit of een

file stilstaat, of redelijk doorrijdt."

De afgelopen week heeft De Jonge

slechts een paar uur zijn bed gezien:

het voorstel van Pieper moest af.

Binnenkort gaat de Tweede Kamer

beslissen hoe het verder moet met

het rekeningrijden. Het zou kunnen

dat iedereen in Nederland over tien

jaar de uitvinding van De Jonge in de

auto heeft.

Wetenschappers moeten zich niet verschansen in de ivoren toren van de

universiteit, maar actief deelnemen aan

het debat over allerlei prangende maatschappelijke kwesties. Zo zag het ideaalbeeld van de intellectueel eruit dat

eind negentiende eeuw in Frankrijk

ontstond. Ook heden ten dage vullen

academici de kolommen op de opiniepagina's van de dagbladen om hun

mening te spuien.

René Gabriels inventariseerde m zijn

proefschrift welke thema's en standpunten intellectuelen de afgelopen

twintig jaar in Nederland innamen en

welke invloed zij daarmee hadden.

(DdH)

René Gabriels, Intellectuelen in Nederland.

Publieke controversen over kernenergie, armoede en

Rushdie. Boom, ƒ 45,00. ISBN 90 5352 581 5.

Zwarte scholen

Niemand wil het en toch gebeurt het.

De etnische scheidslijnen in het onderwijs nemen steeds scherpere vormen

aan. Er ontstaan witte en zwarte scholen, vooral in het basisonderwijs in de

grote steden. Complicerende factor

daarbij is dat zwarte scholen vaak een

opeenstapeling van problemen en achterstanden met zich meebrengen.

In zijn oratie stelt Ben Vermeulen,

hoogleraar staats- en bestuursrecht aan

de vu, dat juridisch weinig te doen valt

aan deze dreigende apartheid. Door de

vrijheid van onderwijs mogen ouders

zelf kiezen waar ze hun kinderen naartoe sturen. Ook maken allerlei antidiscriminatiebepalingen optreden door

de overheid tegen ongewenste ontwikkelingen extra moeilijk, zo niet onmogelijk.

Vermeulen vraagt zich af of deze regelgeving tot de paradox leidt dat antidiscriminatieregels maatregelen in de

weg staan die minderheden juist ten

goede komen. De oratie is in uitgebreide vorm als brochure verschenen.

(DdH)

Ben Vermeulen, Witte en zwarte scholen Over

spreidingsbeleid) onderwijsvrijheid en sociale

cohesie. Elsevier, ƒ 21,00. ISBN 90 5749 664.

Favoriete boeken

Eens in de twee weken publiceert Ad

Valvas een lijstje met de bestverkochte

boeken van de vu-boekhandel.

Fictie

1. Harry Mulisch, Siegfried (1)

2. Nilgün Yerli, De gamalenpehter (-)

3. Moses Isegawa, Abesajnse kronieken (-)

4. Annie Golden, Dagboek van een geisha (-)

5. Geert Mak, Het ontsnapte land (-)

Non-fictie:

1. Diversen, Wereldatlas van religies (-)

2. Wim Derkse, Een levensregel voor

beginners (3)

3. Hans de longh. Oranjebastaarden (-)

4. Ronald Plasterk, Leven uit het lab (2)

5. Antoine Verbij, Denken achter de dykeii (4)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen