Ad Valvas 2000-2001 - pagina 600

I AD VALVAS 28 MEI 2001

PAGINA 4

Alles wat een aio moet weten om te kunnen promoveren

Tip: zet je familie

aciiter de drankjes

Oerhollander Battus

was een Hongaar

De etiquette van het promoveren stamt nog uit de tijd dat er alleen mannen in de wetenschap zaten. Zo bestaat er voor vrouwen nog steeds geen officieel kledingvoorschrift,

behalve het weinig specifieke 'nette kleding'. Inmiddels is ongeveer de helft van de promovendi vrouw. Zo ook op de VU-proefschriftendag, waar promovendi alles te weten konden

komen over de dag van de promotie. Een dag die volgens de pedel misschien wel belangrijker is dan je trouwdag.

We moed Visser

Promoveren is duur. De pas gepromoveerde bewegingswetenschapper Han

Houdijk rekent voor dat hij aan zijn

promotie zo'n 8500 gulden kwijt was:

5000 gulden gingen op aan het drukken van zijn proefschrift over de klapschaats, 3000 aan het feest en de

receptie en vijfhonderd aan de huur

van rokkostuums voor hem en zijn

paranimfen, want voor mannen

bestaat er wel een kledingvoorschrift.

Gelukkig kreeg Houdijk 6500 gulden

uit verschillende potjes, maar 4000

daarvan kreeg hij omdat hij binnen

vier jaar was gepromoveerd. Bijna alle

aio's doen langer over hun onderzoek

en lopen deze subsidie dus mis.

Toch zijn er veel subsidiepotjes waarvan aio's het bestaan vaak niet weten,

bij de faculteit, de onderzoeksgroep of

bij externe organisaties. 'Informeer

altijd bij veel mensen naar subsidiemogelijkheden', is het algemene

advies dat op de proefschriftendag, 17

mei, wordt gegeven. Soms hebben

afdelingen een tegemoetkoming in de

drukkosten, of betaalt wetenschapsorganisatie Nwo een deel. Soms zijn er

potjes waaruit een bijdrage voor de

receptie kan worden gehaald, of is er

subsidie voor de vertaling van een

(deel van) het proefschrift. "Bovendien kun je zelf de kosten drukken",

legt pedel Frits Verhoef uit, "door bijvoorbeeld je familie op de receptie

achter de drankjes te zetten of zelf

hapjes te verzorgen. Je bent natuurlijk

niet verplicht gebruik te maken van de

catering van de VU."

Stellingen

De tweede proefschriftendag op de vu

- de eerste was drie jaar geleden - is

druk bezocht. Ongeveer 150 promo-

vendi zijn naar de informatiemiddag

gekomen. Ze laten zich voorlichten

over de formaliteiten bij de promotie,

drukkersprijzen, omgang met eventuele mediabelangstelling en de risico's

van RSI. Aan dit soort informatie blijkt

grote behoefte onder aio's. Vooral

Verhoef, die vertelt over het formele

gedeelte van de promotie, krijgt veel

vragen.

Waarom mag je op de vu geen stellingen in je proefschrift opnemen? Verhoef: "Vroeger promoveerde je alleen

op stellingen, waarvan er een aantal

over je onderzoek gingen en een aantal over algemeen maatschappelijke

dingen, om aan te tonen dat je wetenschappelijk kon denken. In de loop

der tijd werd het proefschrift de tekst

waarop je promoveerde. De stellingen

werden steeds meer gebruikt voor lolligheden en het niveau ervan daalde.

Toen heeft de VU besloten dat er geen

stellingen meer in proefschriften

mogen zitten. Bij sommige andere

universiteiten mag dat nog wel."

Wat gebeurt er met de veertig proefschriften die je bij de pedel moet inleveren? Verhoef: "Alle hoogleraren van de

betreffende faculteit krijgen er eentje

toegesmurd. Daarnaast gaan er exemplaren naar alle universiteitsbibliotheken van Nederland. De rest komt in de

bibliotheek terecht. Heel vaak kun je

trouwens als promovendus een aantal

exemplaren terugkrijgen, omdat hoogleraren het boek vaak terugsturen."

Wat gebeurt er nadat de pedel het

hora est heeft gezegd en de promovendus samen met de hoogleraren de zaal

verlaat? Verhoef: "Dan word je als

promovendus even op een bankje

gezet. De hoogleraren gaan in beraad

en dat kan bijvoorbeeld het verschil

uitmaken tussen cum laude of een

gewone promotie. Nadat je het boek

van de jonge doctores hebt getekend.

gaat iedereen weer de zaal biimen en

maken de hoogleraren bekend hoe je

bent gepromoveerd."

Organisatoren Lusi van Heerwaarden

(derdejaars aio biologie) en Antoinette

Toebes (ook biologe, bijna klaar met

haar proefschrift) hebben geprobeerd

het programma zo samen te stellen

dat aandacht wordt besteed aan de

meest voorkomende problemen bij het

promoveren. Van Heerwaarden heeft

zelf problemen met RSI. Als systeemecologe doet ze veel onderzoek aan

plantjes in potten, die ze vaak moet

oppakken en verplaatsen. Ze probeert

het werk af te wisselen met beeldschermwerk, maar omdat beide je

armen belasten, helpt dat weinig tegen

RSI. Van Heerwaarden schat dat ze

een paar maanden is verloren door

haar zere armen.

Ganzenbord

Toebes loopt tegen heel andere problemen aan: "Ik ben de enige hier die

onderzoek doet naar fyto-oestrogenen,

stoffen die op vrouwelijke hormonen

lijken en van nature in bijvoorbeeld

soja zitten. Dat maakt dat ik nooit een

wetenschappelijk probleem aan collega's kan voorleggen. Ik vind het moelijk om altijd alleen bezig te zijn. Dat

heeft mijn onderzoek vertraagd."

De hobbels en bobbels in de lange

weg naar de doctorstitel hebben de

organisatoren van de aio-dag nog eens

kort samengevat in het ganzenbordspel op de achterkant van het informatieboekje voor aio's: 'Need supervisor's help. Miss one turn.' Of: 'Change

project. Go back to beginning.' En twee

hokjes voor het einde: 'You decide

Ph.D. isn't worth the bother. Withdraw

now, game over.' Zolang een kwart van

de aio's voortijdig afhaakt, lijken deze

beschrijvingen nauwelijks overdreven.

De oorlogen der Batavieren, gravure van J. Buys

Rome heeft Romulus en Remus. En zo heeft ook Holland

zijn stichter: Battus, de stamvader van de Bataven, die in

het jaar zeventig in opstand kwamen tegen de Romeinse

overheersers. Maar was Battus wel een echte Hollander?

Peter Breedveld

Battus was eigenlijk een Hongaar; dat is

een mooie binnenkomer bij het eerste

lustrum van de studie Neerlandistiek

aan de protestantse Karoli Gaspar Universiteit in Boedapest. Vu-historicus

Fred van Lieburg, die in Boedapest elk

jaar een blok Nederlandse geschiedenis

doceert, toont de Hongaarse wortels

van Battus aan in zijn essay Hongarije en

de Bataafse mythe. Het essay vormt het

eerste hoofdstuk van het boekje Karolistudies, Hongaarse bijdragen tot de Neerlandistiek, dat is uitgegeven ter gelegenheid van dat lustrum. De opbrengst

komt ten goede aan de Hongaarse

opleiding Nederlandse taal en cultuur,

die mede door de VU wordt gesteund.

Van Lieburg heeft het bewijs voor de

Hongaarse afkomst gevonden in het in

1517 verschenen Chronycke van Hollandt, van de monnik Cornelius Aurelius. Die voert een prins Batto op,

'comende uut Scythiën oft daerontrent, uut Pannoniën ofte Hongeryen'.

Andere geleerden, onder wie P.C.

Hooft, hebben niet zo heel lang na het

verschijnen van de Chronycke van Hollandt korte metten gemaakt met de

Hongaarse afstamming en Lieburg

laat er zelf ook geen misverstand over

bestaan dat het verhaal van Aurelius

met een flinke korrel zout moet worden genomen.

E-mail uit Israël (3)

Sint Geoi^e is een knappe man,

vertelt de metropoliet blozend

Zefea Samson (25) is vijfdejaars culturele antropologie.

Vorige maand vertrok de

joodse studente naar Israël,

waar ze voor haar studie de

positie van christelijke Palestijnen onderzoekt. Voor Ad

Valvas beschrijft Zefea elke

twee weken wat ze meemaakt in dit door geweld

geteisterde gebied.

Zefea Samson

5 Mei is op veel plaatsen een dag voor

een feestje. In Nederland bevrijdingsdag, hier het feest van Sint George. Ik

weet niets van heiligen, laat staan van

de feestjes die voor hen worden

gehouden. Ik heb dus geen flauw idee

. wat me te wachten staat als ik de bus

in stap, op excursie met 'mijn' GrieksOrthodoxe kerk, de kerk die centraal

staat in mijn onderzoek.

De reis voert naar Akko, een mooi,

oud Arabisch plaatsje in het noorden,

aan de blauwe Middellandse Zee.

Vanuit het hele land zijn Grieken en

orthodoxen samengekomen. Honderden mensen op elkaar gepakt in de

kleine, goudbeschilderde kerk. De

enorme hoeveelheid aan flikkerende

^ JÉÜli, iklU*^^

kaarsjes, wapperende lintjes, glinsterende gewaden, rinkelende belletjes

en bedwelmende wierook overweldigt

me. Er lijkt geen einde te komen aan

het monotone gezang.

Na afloop van de mis is er een receptie in het huis van de priester, die hier

metropoliet heet. Er wordt van alles

uitgedeeld. Kleine kopjes Arabische

koffie, allerlei drankjes en snoepjes.

Maar ook cadeautjes: icoontjes, stickers en speldjes van Sint George en

andere heiligen. Ik krijg flink wat ellebogen in mijn gezicht als overal om

me heen mensen proberen zoveel

mogelijk van'deze kostbaarheden te

verzamelen. Iemand duwt een likeurglaasje in mijn hand. Als ik vraag wat

het is, luidt het antwoord: "You must

drink it, it's traditionV' Dus doe ik

Overtuigender bewijzen van de eeuwenoude contacten tussen Nederlanders en Hongaren zijn inscripties die

aantonen dat nogal wat Bataven via

het Romeinse leger in het huidige

Hongarije zijn terechtgekomen. Zo is

in 1977 een bronzen diploma gevonden dat op 16 december 113 was uitgereikt aan een zekere Marcus Ulpius

Fronto, soldaat in het leger van Keizei

Trajanus, die een Bataaf was.

Behalve Van Lieburg heeft ook vuneerlandicus Arjen van Leuvensteijn

een bijdrage geleverd aan het boekje.

Kan een nationale cultuur de Europese

integratie weerstaan?, heet zijn essay

(antwoord: de Nederlandse misschien

niet, want die besteedt weinig aandacht aan nationale symbolen). Andere bijdragen gaan over de teksten van

de middeleeuwse mystica Hadeijch en

de invloed van het verhaal Der Sandmann van Ernst Theodoor Amadeus

Hoffmann op De binocle van Louis

Couperus. Samen met de Hongaarse

taalkundige Orsolya Varga hebben

Van Lieburg en Van Leuvensteijn de

redactie van het boekje voor hun rekening genomen.

Kdroh-studies, Hongaarse bijdragen tot de Neerlandistiek IS verkrijgbaar door ƒ 15,- over te

maken op bankrekening 3355.95.731 t.n.v

Steunfonds Karoli Universiteit, Piet Heinlaan

20, Oegstgeest.

I

Zefea Samson

land, Syrië, Libanon en de vele kerken

in Israël knikken me vriendelijk toe

'Onze eigen' metropoliet uit Nazareth,

die ik hier voor het eerst ontmoet,

schudt me hartelijk de hand en heet

me welkom. Ook metropolieten blijken Holland leuk te vinden.

Later vraag ik de voorzitter van de

kerkgemeenschap mij wat over de dag

uit te leggen. "Sint George is voor ons

een belangrijke heilige. Hij is een

jonge, knappe man, die op zijn witte

paard tegen het kwaad strijd. Alle

vrouwen bewonderen hem." Hij

begint te blozen. "En daarom is hij

een voorbeeld voor de mannen." Hi)

Anje Kirsch vertelt dat vooral de afkomst van de

sint belangrijk is. In tegenstelling tot

alle andere heiligen is hij in deze

streek geboren en getogen. Hij is dus

een echte Palestijn. Normaal gespromaar net als iedereen en gooi het sterken organiseert de kerk elke maand

ke, mierzoete drankje in één keer acheen excursie. Maar dit is de eerste

terover.

sinds de 'situatie' in oktober begonnen

De heilige likeur stijgt snel naar mijn

is. Sinds de nieuwe intifada zijn de

hoofd en geeft me moed om net als

mensen bang, voor zowel de Israëliiedereen de metropolieten te groeten.

sche soldaten als de strijdende PaleIk aarzel een beetje, er staat een lange

stijnen. "Maar", voegt hij eraan toe,

rij mensen te wachten, en ik voel er

"niemand kan ons tegenhouden het

niet zo veel voor om te gaan knielen

feest van Sint George te vieren. Dat

en hun handen te kussen, zoals ik

we dat blijven doen, is onze stille

anderen zie doen. Het valt mee. De

manier van protest."

metropolieten uit Griekenland, Rus-

fi^J^cüi-i

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen