Ad Valvas 2000-2001 - pagina 45

AD VALVAS 7 SEPTEMBER 2 0 0 0

PAGINA 5

Psycholoog Drenth verlaat de universiteit

Weetjes zappen

Vijftig jaar strijd voor een echte wetenscliap Diabetes

Oudere diabetici kunnen veel lan­

ger gezond blijven, als ze goede

zorg op maat krijgen. Het insti­

tuut voor extramuraal geneeskun­

dig onderzoek van de vu onder­

zocht de effectiviteit van een pro­

ject waarin West­Friese suikerpa­

tiënten zo veel mogelijk in hun

eigen omgeving intensief worden

behandeld. Tijdige controles en

medische behandeling leverden

een daling op van het aantal

amputaties met veertig procent.

Ook het aantal oog­ en hartcom­

plicaties nam af.

Het diabeteszorgsysteem in West­

Friesland is uniek in Nederland.

In mei 1997 begon het project.

Omdat de behandelmethode zo

succesvol blijkt, wordt het projcet

voongezet. (WV)

» «»ï^*''

Doofheid

Anje Kirsch

Professor Drenth: 'in de psy chologie lopen nog steeds beunhazen rond'

Pieter Drenth, de man die alles weet over selectie­ en intel­

ligentietests, verlaat d e VU. Na een verblijf van bijna vijftig

jaar gaat de hoogleraar arbeid s­en organisatiepsychologie

met pensioen. Drenth was ook een gedreven bestuurd er.

Als rector van de VU, als presid ent van de Koninklijke

Nederlandse Akademie van Wetenschappen en recentelijk

als decaan van de faculteit Psychologie en Ped agogiek.

Op 14 september neemt hij afscheid.

Dirk de Hoog

Een rode draad in de carrière van Pie­

ter Drenth is de strijd tegen allerlei

stromingen binnen de psychologie die

m zijn ogen niet wetenschappelijk zijn.

Dat begon al tijdens zijn studie psy­

chologie aan de vu, waarmee hij in

1952 begon. Veel ideeën die zijn

docenten spuiden, vond hij speculatief

en te weinig op onderzochte feiten

gebaseerd. Daarom volgde hij extra

vakken buiten zijn eigen opleiding

zoals wiskunde, fysiologie, genetica en

statistiek.

Al tijdens zijn opleiding begon hij zich

ai te zetten tegen zijn leermeester pro­

lessor Waterink, de stichter van de

opleiding psychologie aan de VU.

watennk streefde naar een normatief­

«instehjkepsychologiebeoefenmg.

Urenth kwam voor zichzelf tot het

inzicht dat er geen specifiek christelij­

ke onderzoeksmeüiodes bestaan.

sychologen moeten gebruik maken

van strikt natuurwetenschappelijke

methodes. Dat betekent een empi­

nsch­analytische benadering. Je moet

meten om te kunnen weten. Allerlei

'ntuitieve en vrij interpreterende bena­

Ofnngen leveren misschien wel mooie

aeeen op, maar geen toetsbare fei­

ten.

^enth acht een natuurwetenschappe­

'i)Ke aanpak wel degelijk mogelijk bij

^nderzoek naar menselijke gevoelens

" ^'^"'^gingen, in tegenstelling tot

^naere psychologen, die bijvoorbeeld

drukk "^"^^ van ieder individu bena­

Kken. "In de natuurwetenschappen

gaat het ook om het onderzoeken van

abstracte begrippen. Wat is nu precies

de zwaarte van een steen? Dat is toch

net zo moeilijk te vatten als het begrip

intelligentie? Het gaat erom een ver­

schijnsel te ontleden tot empirisch

onderzoekbare begrippen."

Relikwieën

Drenth wil met zo ver gaan dat iedere

psycholoog moet veranderen in een

statisticus. "Er zijn ook mensen nodig

die voorop lopen en nieuwe fenome­

nen en theorieën onder woorden

brengen De ontdekkingsreizigers, zeg

maar. Freud was zo'n iemand. Weten­

schappers moeten wel toetsen of

wetenschappelijke feiten zulke hypo­

theses ondersteunen. Dan blijkt dat

psychoanalyse op basis van de inzich­

ten van Freud veel minder goede

resultaten geeft dan bepaalde andere

psychotherapieën. Dat is een indicatie

dat niet alle inzichten van Freud klop­

pen. Een boom kent men tenslotte

aan zijn vruchten."

Tijdens zijn wetenschappelijke loop­

baan heeft Drenth zich ontwikkeld tot

expert op het gebied van selectie­ en

intelligentietest. Toen hij m 1962 als

docent aan de vu begon, werd er met

altijd even wetenschappelijk met psy­

chologische tests omgegaan. "Alle

relikwieën uit het psychologisch muse­

um waren nog in gebruik. Denk aan

inktvlekkentests, handschriftkunde,

kleurvoorkeuren en dat soort zaken.

Ik wilde het kaf van het koren schei­

den. Dat betekent dat je heel precies

met statistische methoden moet

onderzoeken of tests werkelijk meten

wat ze pretenderen te meten en of ze

daadwerkelijk een bepaalde voorspel­

lende waarde hebben."

Drenth geeft toe dat zijn missie niet

volledig is geslaagd. Nog steeds

bestaan er malafide testbureaus. "Pro­

bleem is dat het beroep van psycho­

loog niet beschermd is. Iedereen kan

een psychologisch adviesbureau

oprichten. Helaas zijn er nog steeds

beunhazen op de markt. Soms kom je

die zelfs bij gerenommeerde instellin­

gen tegen. Laatst las ik een interview

met een directeur van een groot head­

huntersbureau. Die beweerde uit één

handdruk te kunnen concluderen of

iemand wel of met een goede leiding­

gevende is. Lariekoek natuurlijk, maar

het geeft aan dat ook onzin verkoopt."

Studentenstop

Goede psychologische selectiemetho­

des en ­tests bestaan volgens Drenth

wel degelijk. Zo heeft zijn afdeling in

verschillende Afrikaanse landen gehol­

pen bij het ontwikkelen van tests om

studenten te selecteren. Van degenen

die volgens de tests meer geschikt

waren voor de desbetreffende oplei­

ding, bleek een aanzienlijk hoger per­

centage daadwerkelijk het diploma te

halen. "Dat wijst erop dat we een

behoorlijk goed meetinstrument heb­

ben ontwikkeld."

Toch wil Drenth in Nederland geen

selectietest invoeren voor opleidingen

met een studentenstop, zoals medicij­

nen. Hij heeft er recentelijk als voor­

zitter van een ministeriele adviescom­

missie uitgebreid studie naar gedaan.

In Nederland is het onderwijssysteem

heel selectief Daardoor behoren de

scholieren met het verplichte vakken­

pakket voor een studie geneeskunde

echt tot de vijf procent beste leerlin­

gen van het land. Die zijn volgens

Drenth allemaal geschikt voor een

universitaire studie. "Je ziet dat deze

mensen niet vanwege gebrek aan

intellectuele capaciteiten hun studie

staken, maar door situationele proble­

men. Een ongelukkige verliefdheid of

gebrek aan motivatie. Dat soort zaken

kan een test niet voorspellen."

Drenth noemt zijn bijna vijftigjarige

verblijf aan de vu "wat aan de lange

kant". Hij voert een excuus aan.

"Eigenlijk stond ik een groot deel van

mijn loopbaan met een been binnen

en een been buiten de wereld van de

vu­psychologen. Ik heb veel andere

dingen gedaan. Die combinatie hield

me wakker." Zo was hij zes jaar rec­

tor magnificus van de vu. Net zo lang

was hij president van de Koninklijke

Nederlandse Akademie van Weten­

schappen.

Dochter

Drenth beleefde in zijn bijbanen het

meeste plezier aan het voorzitterschap

van het UAF, de stichting die vluchte­

lingen in Nederland helpt bij het vol­

gen van een universitaire of HBO­

opleiding. "Het UAF heeft een onoms­

treden doelstelling. Het vele talent

dat binnenkomt mogen we met verlo­

ren laten gaan. Als dat lukt kan de

multiculturele samenleving werkelijk

een verrijking zijn."

In zijn eigen leven heeft Drenth die

multiculturele samenleving al een

beetje vormgegeven. Een van de

vluchteling­studentes met wie hij en

zijn vrouw te maken kregen, is als

dochter in zijn gezin opgenomen.

Niet vreemd dat het symposium op

14 september ter ere van zijn afscheid

gaat over de toekomst van allochto­

nen. Drenth wil in plaats van cadeaus

giften voor het UAF.

N u ja, één cadeautje heeft hij geac­

cepteerd. Hij mag een werkkamer aan

de vu houden. Sinds dit voorjaar is

hij namelijk president van ALLEA de

federatie van Europese academies van

wetenschappen. Dat werk mag hij

mede vanuit de vu­gebouwen verrich­

ten. Hij gaat een Europese gedragsco­

de voor onderzoekers formuleren en

de Europese Unie adviseren over het

te voeren wetenschapsbeleid. "Kun­

nen we daar ook met even over pra­

ten, want dat is reuze interessant",

vraagt hij aan het einde van het inter­

view.

Slechthorenden hebben extra

moeite om gesprekken te verstaan

als er achtergrondlawaai is, zoals

in de kroeg en op feestjes. Slecht­

horendheid leidt namelijk niet

alleen tot een verzwakking van

geluiden, maar ook tot de vervor­

ming hiervan. De verzwakking

van het gehoor is goed te com­

penseren met gehoorapparaten,

maar de vervorming niet.

I. M. Noordhoek promoveerde

op 6 september aan de vu op

onderzoek naar deze auditieve

vervormingen. Kennis hierover

zou van direct nut kunnen zijn

voor het ontwerp van gehoorap­

paraten. Uit Noordhoeks onder­

zoek blijkt dat slechthorenden een

verminderd vermogen hebben om

verschillen in toonhoogte waar te

nemen. Daarnaast is de 'scherpte'

van het gehoor verminderd, waar­

door geluiden niet precies op het

juiste moment of op de juiste fire­

quentie worden waargenomen,

maar als het ware worden uitge­

smeerd in tijd en frequentie.

Slechthorenden hebben daardoor

moeite twee geluiden vlak na

elkaar van elkaar te onderschei­

den. (WV)

Regenwoud

Het tropisch regenwoud speelt

een belangrijke rol m het onder­

zoek naar wereldwijde klimaatver­

anderingen. Toch wordt er weinig

onderzoek gedaan naar wat die

veranderingen voor gevolgen heb­

ben in het regenwoud zelf.

Jaap Schellekens promoveerde op

7 september aan de vu op een

onderzoek naar de hydrologische

omstandigheden van het Bisley­

stroomgebied op het eiland Puer­

to Rico. Daaruit blijkt dat de

kwetsbare toplaag van de bodem

erg belangrijk is voor de water­

huishouding in het gebied. Via de

poreuze toplaag stroomt de regen

rustig naar de rivier. Verstoring

van de toplaag, bijvoorbeeld door

het kappen van bomen, zal dan

ook grote gevolgen hebben voor

de afwatering van het gebied. Bij

hevige buien zal het water nu met

veel meer snelheid naar de rivier

stromen. Daardoor zal de bodem

sneller eroderen. (WV)

Angst bij ouderen

Veel ouderen durven hun huis

niet uit, omdat ze bang zijn. Bang

om te vallen, of om overvallen te

worden. Tien procent van de

Nederlandse ouderen heeft in

meer of mindere mate last van

angsten. Er is weinig hierover

bekend, omdat deze generatie zelf

niet gemakkelijk naar een psycho­

loog gaat.

vu­psycholoog E. de Beurs begint

deze maand met een onderzoek

naar het effect van therapieën bij

bange ouderen. 150 Angstige

ouderen doen mee aan het onder­

zoek. Een deel van hen krijgt

gedragstherapie en een deel krijgt

medicijnen. (WV)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen