Ad Valvas 2001-2002 - pagina 463

AD VALVAS 18 APRIL 2 0 0 2

PAGINA 7

Biologiestudente werkte mee aan indrukwekkende natuurfilm

Pelikanen zijn geen dolfijnen

Biologiestudente Sarl<a Jiraskova (30) trok een jaar lang op met pelikanen in Senegal en Kenia. In opdracht van een Franse cameraploeg voedde ze de vogels op, richtte ze af en bestudeerde ze. Vijf minuten film leverde dat op in de anderhalf uur durende productie Travelling Birds, die vandaag in Nederlandse filmhuizen in première gaat. Peter Breedve d Travelling Birds is een film over trekvogels van de makers van de visueel verbluffende insectenfilm Microcosmos. Vijftig verschillende soorten trekvogels, zoals kraanvogels, ganzen, pinguïns en albatrossen worden in de film gevolgd. Het is geen pure natuurdocumentaire, waarin het gedrag van de vogels sec wordt geregistreerd. Veel

van de vogels zijn heuse acteurs, die precies doen wat de cameraploeg van ze verwacht. Sarka Jiraskova was, samen met twee andere biologen, verantwoordelijk voor het africhten van de pelikanen die in de film optreden. In een natuurgebied in Senegal, en later in Kenia, leerde ze de pelikanen te reageren op geluidssignalen en achter een microlight, een gemotoriseerde deltavlieger, aan te vliegen. Dat leverde spectaculaire filmbeelden op.

Respect Jiraskova onderzocht ook het vlieggedrag van pelikanen. Ze is coauteur van een artikel daarover in het gerenommeerde wetenschapstijdschrift Nature. Daarnaast telde ze aan de hand van luchtfoto's het aantal pelikanen dat zich gedurende een aantal maanden in het Senegalese Doudjnatuurpark bevond. Ze zal wel veel respect oogsten op de faculteit Aarden Levenswetenschappen? Jiraskova blijft er nuchter over. "Mensen hebben me wel gefeliciteerd, maar ik ga nu heus niet met een stropdas om lopen."

Jiraskova kwam door toeval voor de Franse filmploeg te werken. Vorig voorjaar deed ze in het kader van een stage onderzoek naar de bestrijding van een waterplant die het ecologisch evenwicht verstoort in een Senegalese rivier. Ze zou tien weken blijven, maar op het onderzoeksstation waar ze zat, waren biologen bezig pelikanen te trainen ter voorbereiding van de filmopnamen. De ploeg kwam een collega tekort en benaderde Jiraskova. De biologe praat liever niet over zichzelf. Ze wil het over de pelikanen hebben. Dat ze 1,2 kilo vis per dag eten enzo. Heeft ze een speciale band met de vogels gekregen? Op een van de foto's die ze heeft meegenomen, is ze zwemmend met een pelikaan te zien. Kun je ze met dolfijnen vergelijken, die pelikanen? "Nee", zegt ze met een ernstig gezicht. "Geen dolfijnen. Het zijn watervogels." Toch wil ze wel iets zeggen over hoe het was op het onderzoeksstation. Veel tijd ging er zitten in het standby zijn. "Dan moest je jezelf maar zien te vermaken." Dat deed Jiraskova met boeken en met de muziek van de Red Hot Chilli Peppers. Ze voelde zich soms eenzaam, want de Fransen, ja.

die waren erg 'Frans'. "Daar wilde ik het maar bij.laten." Eén ding weet ze wel sinds haar verblijf in Afrika: als ze straks is afgestudeerd, wil ze niet dagelijks van negen

tot vijf in een laboratorium doet liever veldwerk. En ze vliegbrevet halen, want van heeft ze in Afrika de smaak pakken gekregen.

zitten. Ze wil haar vliegen goed te

Na haar afstuderen wil Sarka Jiraskova veldwerk blijven doen

Kindercentrum wil zelfs corrigerend tikje verbieden Opvoeden is moeilijk. Daarom hebben ouders recht op hulp bij problemen, stelde psychotherapeut Andries van Dantzig afgelopen maandag bij de oprichting van het Amsterdams Centrum voor Kinderstudies aan de VU. Volgens de oprichters moeten hulpverleners ook eerder itigrijpen als het misgaat in een gezin. Dirk de Hoog Wanneer mag de overheid ingrijpen bij problemen in een gezin? Die vraag

houdt politici en hulpverleners al decennia bezig. Onlangs ontstond nog veel commotie over het voorstel van staatssecretaris Kalsbeek van Justitie om probleemgezinnen te verplichten een opvoedingscursus te volgen. Niet vreemd dus dat het eerste congres van het net opgerichte Amsterdams Centrum voor Kinderstudies aan de VU in het teken stond van de verantwoordelijkheid van ouders en overheid voor het wel en wee van kinderen. Eén van dertien hoogleraren die bij het kindercentrum betrokken zijn, Jaap Doek (hoogleraar kinderrecht), stelde tijdens het congres dat de Nederlandse wetgeving moet veranderen. Daarin is namelijk het ouderlijk gezag over kinderen het uitgangspunt. Dat houdt in dat ouders ongeveer alles met hun kinderen mogen doen en laten, totdat het werkelijk de spuigaten uitloopt. Daarom zijn volgens Doek ouders vrijge-

sproken van kindermishandeling. Doek pleit ervoor in de wet uit te gaan van de plicht tot een goede opvoeding van een kind, zoals in veel andere Europese landen. Daarbij moet in de wet iedere vorm van fysiek geweld tegen kinderen worden verboden. "Het gaat om een principiële zaak. Het moet duidelijk zijn dat ook het zogeheten pedagogische tikje opvoedkundig niet m het belang van het kind is", aldus Doek. De hoogleraar wil dat de overheid en hulpverleners eerder ingrijpen als er dingen mis dreigen te gaan binnen het gezin. Zo moet er volgens hem een meldingsplicht komen voor artsen en andere professionele gezinsbegeleiders bij vermoedens van kindermishandeling. Ook moeten hulpverleningsorganisaties verplicht worden samen te werken, zodat de noodzakelijke hulp ook daadwerkelijk wordt geboden.

"Nu weten we vaak wel wat er moet gebeuren, maar kijkt iedereen de andere kant op. Dus gebeurt er ook niets", aldus Doek.

Ongewenste controle Die muur van zwijgen rondom gezinnen met problemen komt volgens emeritus hoogleraar psychotherapie Andries van Dantzig door de 'vanzelfsprekende' acceptatie van het recht op privacy rondom het gezin. Van Dantzig hield tijdens het congres de eerste Oliver Twist-lezing die het kindercentrum jaarlijks wil presenteren. "Als de opvoeding zodanig uit de hand loopt dat er sprake is van mishandeling, zijn niet alleen de ouders maar ook de samenleving om het gezin heen verantwoordelijk." Volgens Van Dantzig kan ingrijpen in een gezin met problemen heilzaam

werken. "Op grond van mijn ervaring als psychotherapeut stel ik dat heel wat kinderen en gezinnen gelukkiger waren geweest als ze op tijd volwaardige hulp hadden gekregen." Probleem is echter dat aangeboden hulp vaak wordt ervaren als een nederlaag en ongewenste staatscontrole. Daarom moet het beeld rondom hulp veranderen. "Ouders moeten hulp zien als een recht, als een blijk van solidariteit en betrokkenheid. Want iedereen weet dat opvoeden moeilijk is. Vergelijk het met de leerplicht. De meeste kinderen en ouders ervaren het naar school gaan toch ook vooral als een recht en niet als opgelegde staatsbemoeienis?" Van Dantzig beseft dat hulpverlening niet alle problemen kan oplossen. "Er zijn ouders die er een dermate potje van maken dat ik me wel eens afvraag of het recht op ouderschap wel zo vanzelfsprekend moet zijn als het nu is."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen