Ad Valvas 2001-2002 - pagina 295

«D VALVAS 17 JANUARI 2002

PAGINA 7

Studenten geneeskunde zijn huiverig voor documentaire

7e kunnen me als een lulletje neerzetten'

Christiaan Krouwels

Jens Versteegt, Esther de Waal en Jan Wind raakten gewend aan de camera, maar ze vergaten haar niet

Je eerste inwendige onderzoek uit­ voeren met een filmploeg erbij. Teleurstelling over een ongunstig rooster die direct wordt vastgelegd. Studenten geneeskunde hebben moeite met de camera die hen deze maanden voortdurend volgt. Want de hoofdrol spelen in een documen­ taire klinkt leuk, maar de studenten moeten zich in het artsenwereldje nog wel bewijzen. Yvette Nelen Tiet lijkt een onschuldige vraag. Of de genees­ kundestudenten meer willen vertellen over de documentaire die deze maanden gemaakt wordt over hun ervaringen als co­assistent in het zie­ kenhuis. Maar de studenten zwijgen en kijken stuurs voor zich uit. "Hè, moet dit nu echt?", klinkt het dan geïrriteerd. "Kunnen we niet ein­ deli)k eens met ons college beginnen? We heb­ ben vrijdag tentamen." Het was 5 december en de studenten gingen de een­na­laatste week in van het A LCO, de colleges ter voorbereiding op het co­assistentschap. De zware cursus had duidelijk een beroep gedaan op hun uithoudingsvermogen. De studenten Waren moe en gespannen, zo vlak voor de beslis­ sende tentamens. Bovendien waren er al heel Wat pauzes opgeofferd aan interviews en overleg in verband met de documentaire.

Urie weken later zit Esther de Waal (24) er heel wat relaxter bij. Ze heeft de tentamens met succes afgerond en mag eerst genieten van zes Weken vakantie voordat ze echt begint in het zie­ kenhuis. "We zijn in het begin nogal overvallen door de VU en de documentairemakers", zo ver­ klaart ze de eerdere wrevel. "Vlak voor de cursus begon, kregen we een brief waarin stond dat er gefilmd zou worden. Mi) leek het wel grappig. Ik dacht dat het zou gaan om een item van vi)f Minuten ofzo. Maar de eerste dag dat we de col­ legezaal binnenkwamen, stond de filmploeg al

klaar. We kregen geen gelegenheid om eerst eens rustig aan elkaar te wennen zonder een camera erbij. Bovendien werd mij op dat moment pas duideli)k dat het ging om een driedelige docu­ mentaire." Overstappen naar een andere groep betekende tijdverlies en het was natuurlijk ook best span­ nend, zo'n film. Toen de studenten even later een contract onder ogen kregen van documen­ tairemaker IDTV, sloegen de twijfels echter opnieuw toe. "We kregen het gevoel dat we onze ziel verkochten", vertelt Esther. "Je gaf overal toestemming voor, alles kon worden uitgezon­ den. We wilden zelf meer zeggenschap, maar het duurde weken voordat dat goed was geregeld. Door al het gedoe over het contract gingen de negatieve gevoelens overheersen. Ik vond dat jammer. Dat heb ik trouwens ook tegen A ns gezegd." Regisseur A ns l'Espoir heeft ruime ervaring met het maken van documentaires. Vorig jaar nog maakte zij een film over A jax. "Het winnen van het vertrouwen van de hoofdpersonen is 75 pro­ cent van mijn werk", legt ze uit. T o c h moet ze toegeven dat het haar deze keer extra moeite kost om de smdenten op hun gemak te stellen. Ze nam hun klachten serieus en voerde lange gesprekken met de groep. En ook nu wil ze zich niet te veel uitlaten over de precieze problemen die ze tegenkomt. Maar waar zijn de studenten dan zo huiverig voor? L'Espoir: "Misschien heeft het te maken met het feit dat het artsenwereldje toch een gesloten gemeenschap is. De studenten vinden het moeilijk om in te schatten of wat zij zeggen hen later zal schaden. Ze durven niet zonder meer kritiek te hebben op een arts, want in prin­ cipe val je je collega's niet af." "Je krijgt je fouten wel op je bordje", licht Est­ her toe. "En we hebben nog weinig ervaring, je wéét niet hoe het er in een ziekenhuis aan toe gaat. A ns hoort je bijvoorbeeld uit over je idealen. Ik wil graag een arts worden die echt een band krijgt met een patiënt. A ls ze dat gaan uitzenden, denken ze in het ziekenhuis mis­ schien: 'Ja hoor, meisje.' Sommige idealen zijn misschien niet zo reèel, maar je hoopt ze wel te kunnen volhouden." "In de medische wereld hangt een beetje een macho­cultuurtje", vult geneeskundestudent Jan Wind (22) aan. "Je mag geen doetje zijn. Co­ schappen lopen, dat doe je gewoon, je doet hard

je best en je moet niet zeuren. Fouten maken past daar niet echt in." Op de vraag of het dan niet de hoogste tijd is om dat taboe te doorbre­ ken, begint Jan te lachen. "Dat mag best, maar niet door mij. Ik val liever zo min mogelijk op. Ik wil graag mijn co­schappen doorlopen zonder al te veel problemen."

J_( Espoir wil in de documentaire laten zien waarom de jongeren zo gefascineerd zijn door het artsenvak. Ook hoopt ze te filmen hoe zij de grote stap van de theorie van de studie naar de praktijk van het ziekenhuis beleven. Wat gebeurt er met hun motivatie en hun idealen? De afgelo­ pen maanden volgde ze de groep A LCO­studen­ ten eerst in zijn geheel, tijdens de laatste voorbe­ reidingen op de vu. De komende maanden zul­ len zes studenten verder worden gefilmd in het ziekenhuis. Drie hiervan zijn Esther, Jan en Jens Versteegt (25). "We hebben vooral gekozen voor verschei­ denheid", licht L'Espoir toe. "Zowel de studen­ ten met duidelijke twijfels als diegenen die het zeker weten. Ook wilde ik vrouwen interviewen over hun eventuele kinderwens en hoe zij die denken te combineren met hun carrière." Esther is zo'n studente die altijd al arts wilde worden. Ze werd twee keer uitgeloot en was daarom al begonnen met de studie biologie, die ze vervolgens naast geneeskunde ook heeft afge­ maakt. Ze IS enthousiast, direct en sociaal. Het liefste zou ze oncoloog willen worden, al beseft ze dat dat "een heftige keuze" is. "Het lijkt me mooi om echt iets met een patiënt op te bou­ wen, meer dan een been zetten en klaar. Ik hoop dat ik opensta voor de problemen en gevoelens van patiënten." Ze twijfelt wel als ze bedenkt dat je voor zo'n loopbaan veel moet opgeven. "Geneeskunde is een passie, maar er is meer in het leven. Ik heb nu absoluut geen tijd en plaats voor een kind, maar dat gaat binnenkort wel spelen. Ik baal ervan dat het geen gemakkelijke optie is." Jan heeft minder vastomlijnde ideeën. A ls kind was hij veel aan het timmeren, misschien is de orthopedie iets voor hem. Maar laatst bedacht hij zich nog dat tropenarts ook wel avontuurlijk klinkt. Jan geeft zich moeilijk bloot. Hij is vrien­ delijk en nuchter, al geeft hij toe dat hij zijn zenuwen ook goed kan verbergen. "Toen ze hoorden van de film, reageerde mijn omgeving

enthousiast: ']t, wat leuk, dan kom je op tv.' Mij interesseert het niet zo." Van de dne studenten is Jens op het eerste gezicht het minst uitgesproken, hij komt jong en verlegen over. Geneeskunde studeren is voor hem geen roeping, hij was goed in scheikunde en biologie en zijn vader is arts. Zelf was hij ronduit verbaasd dat L'Espoir hem had uitgeko­ zen. "Ik weet dat ik wat terughoudend ben, niet zo assertief als anderen uit de groep."

r x a n zo'n camera raak je gewend, leggen de drie studenten uit. Maar haar echt vergeten, doen ze niet. "A ls er tijdens het college niets gebeurde, raakte ik soms geïrriteerd", aldus Jan. "Maar als ik me moest concentreren vond ik het zelfs iets vertrouwds hebben. Wel had ik steeds twijfels achteraf Kwam ik niet naïef over? Waar­ om heb ik dat niet gezegd? En wat als ze me straks filmen met een arts die me kortaf behan­ delt, terwijl ik net gezegd heb dat ik niet zo'n botte boer wil worden?" "De laatste dag was ik erg moe", vertelt Esther. "Toen kreeg ik het rooster van de co­schappen dat voor mij ongunstig uitpakte. Het huilen stond me nader dan het lachen en dan begint die camera meteen te draaien, 's A vonds in de trein, op weg naar huis, had ik daar wel spijt van. Maar aan de andere kant leert A ns je dat je fouten mag maken." Jens: "Ik werd gefilmd toen ik mijn eerste inwendig onderzoek uitvoerde. Normaal doen de docenten hun best om dit onderwerp zo onbela­ den mogelijk te maken, door de camera werd het toch beladen. Ik was doodnerveus en weet nu al niet meer wat ik heb gezegd. Ik vertrouw erop dat de filmmakers het met doen, maar ze kunnen me als een lulletje neerzetten." Toch hebben ze geen van dneèn spijt dat ze hebben toegezegd mee te doen. "Het zal leuk zijn om er over tien jaar op terug te kijken", vindt Esther. "Dan kun je zien welke ontwikke­ ling je inmiddels hebt doorgemaakt." "Ik doe het voor mijn moeder", zegt Jan. "Ik ook", zegt Jens. Het initiatief voor de film kwam van de lustrumcommissie van het vu Medisch Centrum, die vorig jaar vierde dat de geneeskundefaculteit vijftig en het ziekenhuis 35 jaar bestonden. De documentaire wordt in juni in dne delen uitgezonden door de NCRV in het programma D okumetn.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen