Ad Valvas 2001-2002 - pagina 146

AD VALVAS 18 OKTOBER 2001 PAGINA 6

Bewegingswetenschappers over EPO, bloedtransfusies en lagedruktenten

Tien jaar trainen en nog geen wereldtitel Al dertig jaar doen bewegingswetenschappers onderzoek aan de VU. IVIorgen mogen ze de jaarlijkse rede houden op de verjaardag van de universiteit. Wat hebben bewegingswetenschappers sinds de jaren zeventig allemaal ontdekt? En kunnen zij een ongetrainde Ad Va/vas-redacteur helpen om topsporter te worden? Martine Postma Als 31-jarige journalist nog een carrière in de topsport ambiëren, is misschien niet helemaal realistisch. Bewegingswetenschapper Peter Beek moet er in ieder geval hartelijk om lachen. Maar ach, hij is de beroerdste niet en hoewel hij mijn kansen om enig niveau te bereiken "ongeveer nul" acht, wil hij mij toch wel een paar tips geven. Vanaf vandaag wordt er getraind, en flink ook. "De vuistregel is vier uur deliberate practice per dag. Dat is trainen met het heel specifieke oogmerk om beter te worden. En dat minimaal tien jaar achter elkaar. Want niemand, in welke tak van sport ook, wordt wereldkampioen in . minder dan tien jaar." Het worden zware jaren, begrijp ik. Welke sport ga ik eigenlijk beoefenen? Kogelstoten? Te zwaar. Polsstokhoogspringen? Te ingewikkeld. Zwemmen? Zou kunnen. Maar beter nog is hardlopen. Lopen doet een mens toch al elke dag, het kan altijd en overal en je hebt er alleen een paar goeie schoenen voor nodig. Hoe ik moet gaan trainen, kan Beek mij niet een-twee-drie vertellen. Dat hangt af van wat voor loper ik wil worden, en bij die keuze kan ik me het beste laten leiden door mijn genetische aanleg. Sommige mensen, legt Beek uit, hebben bijvoorbeeld van nature een goede 'anaerobe' stofwisseling. Zij kunnen goed gedurende korte tijd een explosieve kracht leveren, zoals nodig is bij sprinten. Anderen moeten het meer van hun uithoudingsvermogen hebben. Maar of je nu sprinter wordt of langeafstandsrenner, in beide gevallen moet je ook aan coördinatietraining doen, waarschuwt Beek. Dat is het trainen van de taak waar het om gaat. "Taakspecifiek bezig zijn heet dat, en het houdt in dat je niet alleen zoekt naar manieren om sterker te worden, maar ook de beweging zelf blijft oefenen. Een wielrenner kan op een fiets wel optimaal presteren, maar dat wil niet zeggen dat hij ook de beste is als je hem op een roeiapparaat zet."

-"V^

Sneu Behalve sterker worden en mijn looptechniek oefenen, moet ik zo snel mogelijk zorgen dat ik mijn zuurstofopname verhoog. Spieren, legt decaan van Bewegingswetenschappen Peter Hollander uit, hebben namelijk energie nodig om een prestatie te kunnen leveren. Die energie maken ze vrij door vetten en koolhydraten te laten reageren met zuurstof. "Nu zijn koolhydraten en vetten over het algemeen in overvloed in het lichaam aanwezig", vertelt Hollander. "Cruciaal is dus de hoeveelheid zuurstof die je aan je spieren beschikbaar kan stellen." Om meer zuurstof te kunnen opnemen, heb ik meer rode bloedlichaampjes nodig. Die komen vanzelf als ik keihard ga trainen, maar ik kan er ook kunstmatig wel het een en ander aan doen. De ouderwetse - illegale - manier is door middel van bloedtransfusies. "Dan laat je je achthonderd milliliter of een liter bloed afnemen, je filtert de troep eruit en de rode bloedlichaampjes vries je in", neemt Hollander het procédé met mij door. "Vervolgens, als je lichaam dat afgetapte bloed weer heeft bijgemaakt, loop je naar de ijskast en haal je die rode bloedlichaampjes weer op. Extra rode bloedcellen inspuiten heeft een zeker effect, hebben sporters in het verleden aangetoond. Maar EPO werkt veel beter. Die stof stimuleert de aanmaak van rode bloedlichaampjes en zorgt ervoor dat je vanzelf meer zuurstof gaat opnemen." Hollander vindt het wel sneu voor mij dat het verboden is om EPO te gebruiken. Maar gelukkig weet hij ook een manier waarop ik er legaal aan kan komen. Ik kan het gewoon zelf maken! Wat ik moet doen, is op hoogtestage gaan. Daarbij wen je je lichaam aan een situatie met minder zuurstof in de lucht dan gebruikelijk. "Je nieren signaleren dat dan en gaan vanzelf EPO maken." Voor de hoogtestage kan ik naar Zwitserland gaan, want in de bergen zit er minder zuurstof in de lucht. Maar ik kan ook een lagedruktent kopen, een tent waarin de luchtdruk kunstmatig laag wordt gehouden doordat er lucht uit wordt gepompt. "Die zet je dan gewoon in je achtertuin", oppert Hollander. "Het zal niet duurder zijn dan een reisje Zwitserland, dus je hebt het er zo uit." Dat is mooi meegenomen.

Met het hart van een olifant kun je meer bloed rondpompen, maar geen arts wil zo'n operatie doen N u ik met al die rode bloedlichaampjes lekker veel zuurstof kan opnemen, moet ik nog zien dat die zuurstof optimaal wordt rondgepompt. Daarvoor is een zo groot mogelijk hart nodig. Want hoe groter het hart, hoe meer bloed je rondpompt, hoe meer zuurstof je transporteert, hoe meer energie je vrijmaakt. En dus uiteindelijk hoe meer kracht je kunt leveren. Is een harttransplantatie misschien iets voor mij? "Met het hart van een olifant kun je theoretisch inderdaad meer bloed rondpompen", moet Hollander erkennen. "Maar je zult geen arts kunnen vinden die de operatie wil doen."

Wonderschoen Misschien moet ik het dan toch maar van mijn eigen organen hebben. Wat kan ik verder nog doen om mijn prestaties te optimaliseren? "Je

moet in elk geval zorgen dat je spieren, op het moment dat je een prestatie gaat leveren, boordevol glycogeen zitten", raadt de decaan aan. Daarvoor moet ik voldoende koolhydraten eten: aardappels, rijst, brood, macaroni. Hoe zit het met snoepen? "Dat is niet erg zolang je er niet dik van wordt", zegt Hollander. "Suiker, dat is ook koolhydraten, dus dat is goed. Maar je moet er niet zo veel van eten dat het wordt omgezet in vet. Dan gaat je prestatieniveau namelijk weer omlaag, omdat je dan meer gewicht aan de kar hebt hangen." Mijn laatste hoop is gevestigd op materiaal. Heeft de faculteit Bewegingswetenschappen, als bedenker van de legendarische klapschaats, niet toevallig nét een wonderschoen voor hardlopers uitgevonden? Helaas. Het enige wat Hollander mij kan adviseren is om tijdens wedstrijden lichte schoenen te dragen, dat scheelt in gewicht.

Tijdens de training kan ik, om blessures te voorkomen, beter wat zwaardere schoenen met een goede zool dragen. Toch zal het allemaal weinig uithalen, denkt Hollander. Als ik me uit de naad train, bakken met koolhydraten naar binnen schep, mijn zuurstofopname verbeter, mijn hart vergroot en de beste schoenen ter wereld aantrek, zal ik toch nooit meer dan twintig procent beter worden dan ik nu ben. En dat is niet genoeg voor wereldniveau. Zijn advies voor oudere sporters die nog ooit naar de Olympische Spelen wilk-n i> dan ook: probeer official te worden. Maar waarschijnlijk is voor mij zelfs dat te hoog gegrepen Peter Hollander en Peter Beek spreken vrijdag 19 oktober gezamenlijk de diesrede uit, die in het teken staat van bewegen. De bijeenkomst is in de aula, <"" 14.45 uur.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen