Ad Valvas 2001-2002 - pagina 155

I PAGINA 1 5

»D VALVAS 1 8 OKTOBER 2 0 0 1 1

Vrouwvriendelijke Onno weet te ontroeren Dansen

in het park

^ be hemel is een overdonderend gangenstelsel met duistere trappen en engeen als middeleeuwse nonniken. Toch kan de l^erfilming van Harry Muisch' boek De ontdekking van de hemel niet helemaal overtuigen. Shirley Haasnoot Onno Quist en Max Delius hebben ' elkaar nog maar net ontmoet als ze in en smal Amsterdams steegje midden 1 een studentendemonstratie terechtomen. Het zijn de roerige jaren zestig, de politie slaat er met knuppels op los ;n voor ze het weten zitten de twee annen in het arrestantenbusje. Max eeft een bloedneus, maar dat weer,oudt hem er niet van om met een leetgebakerd meisje te flirten, dat 'echtend en schreeuwend het busje ordt ingegooid. Intussen vertelt hij Onno laconiek over zijn ouders. Zijn Oostenrijkse vader schaamde zich zo voor zijn joodse echtgenote, dat hij haar naar Auschwitz stuurde. Na de oorlog, op Max' twaalfde verjaardag, 1 ord hij geëxecuteerd. i was een ambitieuze o n d e m e nimg om Harry Mulisch' bijna duizend pagina's dikke roman De ontdekking van de hemel te verfilmen, zeker omdat SLtnanoschrijver Edwin de Vries ervooi heeft gekozen om zo dicht mogelijk bij het boek te blijven. T o c h staat de scène in het politiebusje daar niet m Dat komt, zegt De Vries, omdat het spannender was om Onno en Max tijdens de rellen vrienden te laten worden dan ze, zoals in het boek, al pratend langs de grachten te laten wandelen En vrienden moeten ze worden, om samen verliefd te worden op cellisp Ada Brons en bij haar een kind te rwekken van wie niemand weet wie e vader is. Ook andere wijzigingen maken het :rhaal spannender. Zo staat, anders an in het boek, de relatie tussen Onno zijn zoon Quinten centraal in The scovery of heaven, waardoor Onno de >ofdpersoon van de film wordt. Bondien zet de Britse acteur Stephen ry een veel aardiger en ontroerender 'nno neer dan de Onno in Mulisch' ek. De Vries: "We wilden Onno niet vrouwonvriendelijk maken, want ik eet dat veel vrouwen zich daar tijdens t lezen aan stoorden." n sommige opzichten overstijgt de film het boek zelfs. Zo ziet de hemel er

Ï

Om de andere week laat Ad Valvas iemand voor honderd gulden winkelen bij de VU Boekhandel. Deze week Joska Kruijssen, lid van het anti-oorlogsplatform VU. Bij het Amerikaanse consulaat en op de VU demonstreerde ze voor vrede, want 'oorlog brengt alleen maar haat'.

De oorlog in Afghanistan houdt Joska yiiiwen, eerstejaars psychologie aan 1 ^''- '^n studente religiestudies aan de \. m bezig dat ze er minder goed van 'aapt. Haar boekenkeuze wordt er dan ^ door beïnvloed: ze loopt meteen W^ de plank met boeken over religie. dl ^, ^'^'^'-^ boekenfreak kan ze uren ^orbrengen in de boekhandel. Joska

Twee wereldoorlogen waren nodig voor de verwekking van Quinten overdonderend uit, als een duister gangenstelsel vol trappen, waar engelen als middeleeuwse monniken ronddolen en hun plannen smeden. Want mensen laten zich niet dwingen, wordt keer op keer duidelijk. Je kunt ze hooguit een handje helpen. Er wordt van hogerhand dan ook naar hartelust gemanipuleerd. Zo wordt Ada, als ze Max heeft ontmoet, tot haar eigen verbazing overvallen door heftige emoties. "Ik heb een man ontmoet en ik kan het niet verdragen niet bij hem te zijn." Even later wordt ook Max op soortgelijke manier door emoties overrompeld, waarna hij Ada kwijtraakt die zo volgens het hemelse plan bij Onno belandt. Prachtig gefilmd is vervolgens Max' totale ontreddering.

Furieuze opperengel Maar indien nodig grijpt de hemel harder in. Twee wereldoorlogen waren nodig voor de verwekking van Ada's kind en ook daarna wordt veel geweld gebruikt, zoals een fataal onweer en een ogenschijnlijk zinloze roofmoord. Voor

ingewikkelde scenario's is echter geen tijd als Max na jarenlang onderzoek uiteindelijk het geheim van de hemel berekent. De engelen zijn totaal in paniek. "Dood hem!", roept de furieuze opperengel, waarna een hemelse noodgreep Max' einde tot een van de grappigste scènes van het verhaal maakt. T o c h kan de film, hoe meeslepend ook, niet helemaal overtuigen. Omdat er in korte tijd zo veel gebeurt, kost het moeite alle verbanden te blijven zien, die soms wel heel subtiel in beeld komen. Waar Mulisch vele bladzijden nodig heeft, laten de filmmakers soms een enkel beeld zien, zoals een terloopse blik of de verschijning van een zwarte raaf. Daardoor blijven ook Mulisch' theorieën en filosofieën erg oppervlakkig. De reeks toevalligheden die Max en Onno met elkaar verbindt, zoals de ontdekking dat ze een 'kosmische tweeling' zijn, wordt zelfs een beetje kinderachtig. Een ernstiger bezwaar is dat je door alle verschillende verhaallijnen de hoofdpersonen niet genoeg leert kennen om met ze mee te leven. Eigenlijk

Voor honderd gulden boeken

De keuze van Joska Kruïjssen heeft net haar baantje opgezegd en heeft daardoor weinig geld. Daarom vindt ze het fantastisch dat ze voor honderd gulden boeken mag uitzoeken. "Als mensen zich meer in eikaars godsdienst verdiepten, zouden ze zien dat de verschillen niet zo groot zijn", denkt Joska. Zelf is ze joods, maar ze droeg een hoofddoek, toen ze afgelopen donderdag demonstreerde voor de hoofdingang van de vu. "Uit solidariteit met de Afghanen", legt ze uit. "Alle monotheïstische godsdiensten hebben volgens mij dezelfde kern: 'wat u niet wilt dat u geschiedt, doe dat ook een ander niet'". Het boek Een geschiedenis van God van Karen Armstrong wil ze iedereen aanraden. "Het kost maar zestien gulden en is erg goed. Geschreven door een uitgetreden non, die heel verhelderend en begripvol over christendom, jodendom en islam schrijft." Zelf heeft ze het al. Ze kiest een ander boek

van Armstrong: Mohammed, een Westerse poging tot begrip van de islam (ƒ24,90). Joska heeft veel gelezen over religie en het Midden-Oosten. Ook het boek De islam is een sinaasappel van Maurits Berger, een Nederlandse jurist die zich in Syrië verdiepte in het islamitisch recht, raadt ze aan. "Het leest als een trein en is goed te begrijpen omdat de schrijver vanuit een Westers perspectief naar de samenleving kijkt." Zelf reisde Joska een aantal maanden door Egypte, Marokko en Israël. "Ik verwachtte de samenleving te leren begrijpen, maar hoe langer ik op reis was, des te minder begreep ik", vertelt ze, "het was een tamelijk ongelukkige, verwarrende tijd." Eenmaal weer thuis ging ze boeken lezen over het Midden-Oosten en culturele antropologie studeren. Maar ze kwam erachter dat de basis van haar vragen eerder in de psychologie ligt en

is het verhaal, ondanks alle aanpassingen, te groot voor de film. Zelfs in het laatste, spannendste deel kun je je er eigenlijk niet zo druk meer om maken of Quinten en Onno hun doel bereiken of niet. Een film moet op zichzelf staan, maar The discovery of heaven leunt net iets te veel op het boek om zonder achtergrondkennis doorgrond te kunnen worden. En dat is jammer. Want als je goed bent voorbereid, merk je dat alles klopt, totaan de inhoud van de boekenkasten op de achtergrond, waarvan regisseur Jeroen Krabbé de titels persoonlijk controleerde. De helblauwe politieuniformen en knuppels komen zelfs uit het museum. En ook het gebruik van Engels in deze typisch Nederlandse productie werkt wonderbaarlijk goed. "77ie world will always be a Maxless world", zegt Onno na de dood van zijn vriend. Mooier had dat in het Nederlands niet geklonken.

Waar kun je op een warme herfstdag beter zitten dan onder de ruisende bomen van het Vondelpark? Het is daar weliswaar even zoeken naar het Blauwe Theehuis, maar steeds meer mensen weten het te vinden. Ooit was het een nogal saai café/koffiehuis waarvan bijna niemand had gehoord. Als je 's avonds na sluitingstijd door het park fietste en je zag een lichtje op de eerste verdieping branden, wist je dat de eigenaar nog niet naar bed was. Enige jaren geleden werd hij om onopgehelderde redenen in zijn huis doodgeschoten. De nieuwe eigenaars besloten het huis te verbouwen tot een trendy ontmoetingsplaats voor twintigers en dertigers. Dat is ze gelukt. Het ronde, twee verdiepingen tellende café is een we! heel geschikte plek om je nieuwe geliefde te ontmoeten, relatieperikelen te bespreken en het tenslotte uit te maken. En het enorme terras met een paar honderd stoelen wordt op warme dagen druk bezocht. Studenten, joggers, skaters, buurtbewoners, honden, jonge ouders met kinderen, lunchende zakenmannen en ouden van dagen zitten gezellig door elkaar. Ook de kaart is indrukwekkend, hoewel je in drukke tijden wel erg lang aan de bar op je bestelling moet wachten. Overdag zijn er broodjes, 's avonds excentrieke, niet-Spaanse tapas zoals Pakistaanse kippenpootjes en Mexicaanse bonensalade. T o t diep in de nacht kun je hippe drankjes krijgen, zoals Smirnoff Ice en verschillende smaken Bacardi Breezer met een rietje. En na een maandenlange verbouwing met alleen een chemisch toiletje, zijn de wc's nu fris betegeld. Zaterdagavond vanaf negen uur gaat op de eerste verdieping de muziek aan en kun je tot een uur of drie dansen, De muziek is nogal saai en zacht. Maar dat is ook wel weer ontspannen, want je kunt gewoon blijven doorpraten, hoewel het er na een paar flesjes Smirnoff Ice nog wild aan toe kan gaan. Meisjes die tussendoor nog even een wandelingetje willen maken, kunnen dat natuurlijk beter niet alleen doen en voor iedereen geldt na zonsondergang dat je niet de donkere weggetjes moet inslaan. Het blijft het Vondelpark. Zoals de gedachte aan de man die in zijn eigen huis werd vermoord een tragische gedachte blijft. (SH)

't Blauwe Theehuis, Vondelpark 5, Amsterdam. Dageliiks geopend van 9.00 tot The discovery of heaven draait vanaf deze week 1.00 uur, vn)dag en zaterdag tot 2.30 uur. Informatie 6620254 of www.blauwetheein de grote bioscopen. Zie ook www.discoveryhuis.nl ofheaven.nl ofwww.harrymuhsch.nl

veranderde van studie. Joska is gefascineerd door vragen hoe religieuze gevoelens ontstaan in de menselijke geest, wat de invloed is van religie op een cultuur en hoe machthebbers religie gebruiken. Als tweede boek kiest ze dan ook Psychology and religion van de psycholoog Michael Argyle (ƒ 46,35). "En ik heb een nieuwe uitgave van Vestdijks Koperen tuin (ƒ 19,72) zien liggen. Die wil ik ook graag lezen." Joska houdt van klassieke schrijvers: Vestdijk, Hermans, Dostojevski. Van schrijvers als Grunberg en Giphart moet ze weinig hebben. Het laatste geld besteedt Joska aan een kookboekje. Smullen van kleine gerechten (ƒ 8,70). Dat brengt het totaal op ƒ 98,67.

ingezonden mededeling

A. Rashid:

T. Carew:

Pap. ƒ49,90

P a p . ƒ39,60

Taliban

Jihad!

VU Boekhandel Hoofdgebouw V U

Favoriete boeken De bestverkochte boeken van de vu-boekhandel.

Fictie 1. Harry Mulisch, De ontdekking van de hemel (-) 2. Lieve Joris, De dans van de luipaard (2) 3. A.F.Th, v/d Heijden, Advocaat van de hanen (-) 4. Herbjorg Wassmo, De zevende ontmoeting (-) 5. Sandor Marai, Gloed (5)

Non-fictie 1. Ahmed Rashid, Taliban (2) 2. Manfred Dimde, Voorspellingen voor de 21e eeuw van Nostradamus (1) 3. Henk Driessen (red.), //; het huis van de islam (-) 4. Wilhelm Schmid, Filosofie van de levenslust. Inleiding in het mooie leven 5. Joris Luyendijk, Een tipje van de sluier (3)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen